گفتار سوم :
هروئین :
یکی از قویترین مواد مخدر که می تواند در تخریب و ویرانی شهر وجودی انسان و گسترش پدیده اعتیاد در سطحی وسیع عمل کند هرویین است. در اواخر قرن نوزدهم مصرف تریاک در اروپا به شکل گسترده‌ای رواج یافته بود و مردم برای درمان بساری از بیماری‌ها مانند وبا که ناشی از آلودگی محیط زیست آن موقع اروپا بود به مصرف تریاک روی می‌آوردند و پس از مدتی به مصرف آن اعتیاد پیدا می‌کردند. پزشکان آن زمان در اروپا به دنبال دارویی بودند تا بتواند در درمان و یا ترک اعتیاد به تریاک مؤثر باشد . ( congress 60, 2013)
در سال 1874 شیمی دان بریتانیایی سی. آر . رایت با جوشاندن مرفین روی اجاق داغ توانست ترکیب جدیدی از مرفین را کشف کند این فرایند موجب استیلی شدن مرفین و تولید دی استیل مرفین شد که اغلب آن را هروئین می شناسند . این ترکیب جدید از برخی جهات از جمله تسکین درد و قطع سرفه بسیار قوی تر از مرفین عمل می کند شرکت دارو سازی بایر با در نظر گرفتن کارایی بالای این دارو در سال 1898 شروع به تولید انبوه هروئین کرد و آن را به عنوان داروی ضد سرفه و آسم روانه بازار نمود. (بوسه, 1389, ص. 60)
(هروئین و طرق مصرف آن )
نام هرویین از واژه یونانی هیرو Hero به معنی قهرمان گرفته شده است . در این فرایند از یک کیلوگرم مرفین حدود 900 گرم هرویین به دست می‌آمد که به آن دی استیل مرفین نیزگفته می‌شود. هرویین برای اولین بار به عنوان داروی ترک اعتیاد به تریاک پا به عرصه وجود گذاشت . پزشکان آن زمان نمی‌دانستند که چه اشتباه بزرگی را مرتکب شده‌اند و چه ماده خطرناکی را به عنوان دارو به بازار عرضه کرده‌اند. تصور پزشکان بر این بود که که با مصرف هرویین و جایگزینی آن با تریاک می‌توان اعتیاد به تریاک را درمان کرد و سپس مصرف هرویین را می‌توان به راحتی قطع کرد اما مصرف کنندگان تریاک با مصرف هرویین از چاله در می‌آمدند و به چاهی عمیق می‌افتادند که بیرون آمدن از آن به مراتب سخت تر بود و این آغازی بود برای ظهور گسترده ترین و مخرب‌ترین نوع اعتیاد که در جای جای کره خاکی قربانی گرفته و می‌گیرد و شعله‌های ویرانگر آن هنوز زبانه می‌کشد. ( congress 60, 2013)
این وضعیت یعنی تجویز هرویین توسط پزشکان برای ترک اعتیاد تا اواخر قرن بیستم ادامه داشت تا جایی که در دهه 1960 میلادی پزشکان شهر لندن بیش از 500 کیلوگرم هرویین به بیماران خود تجویز کردند.
شاید تصور بر این باشد که هرچه پزشکان می‌گویند و هردارویی که تجویز می‌کنند بدون نقص و اشتباه است ، اما آن گونه که تاریخ نشان می‌دهد علم پزشکی خصوصاً در مسئله بیماری اعتیاد دچار اشتباهات فاحشی شده است و تولید و عرضه داروهای ترک اعتیاد توسط پزشکان نه تنها کمکی به حل مسئله نکرده است بلکه باعث تخریب بیشتر و حاد شدن مسئله درمان بیماری اعتیاد شده است و داستان داروهای ترک اعتیاد هنوز هم به همین شکل اما در قالب داروهای دیگر ادامه دارد. ( congress 60, 2013)
در اواخر قرن بیستم با مشخص شدن عوارض ناشی از مصرف هرویین و نه تنها ناکارآمدی آن بلکه تخریب وحشتناک آن ، تجویز آن برای درمان یا ترک اعتیاد کنار گذاشته شد اما دیگر دیر شده بود و هرویین به عنوان یک ماده مخدر قوی و ویرانگر به همه جا رسوخ کرده بود. اکنون بعد از گذشت سالها هنوز هم در فرهنگ عامیانه اعتیاد و مواد مخدر از زبان مصرف کنندگان هرویین شنیده می‌شود که ما برای ترک اعتیاد به تریاک هرویین مصرف کردیم ، به ما گفتند اگر چند روزی هرویین مصرف کنید راحت تر می‌توانید اعتیادتان را ترک کنید. ( congress 60, 2013)
امروزه هروئین یکی از خطرناک ترین و اعتیاد آورترین مخدر ها شناخته شده است . این مخدر امروزه عمدتا از تریاک غیر قانونی به دست می آید که از آزمایشگاه های زیرزمینی به سراسر جهان راه پیدا می کند . این هروئین خیابانی در شکل های مختلف ارائه می شود که اغلب به شکل گرد سفید یا قهوه ای به فروش می رسد. همین طور ممکن است به شکل رسوب سیاه رنگ و قیر مانندی به فروش رسد که هروئین قیر سیاه نامیده می شود . ( congress 60, 2013)
درجه خلوص هروئین بسته به مکان و زمان و فروشنده آن بسیار متفاوت است . در بین دلالان هروئین «بریدن» هروئین بسیار رایج است . آنها میزان خلوص آن را با موادی مثل شکر ، نشاسته ، شیر خشک، و استریکنین (یا همان مرگ موش ) رقیق تر می کنند در نتیجه خریداران غیر قانونی هروئین هرگز نمی دانند که در واقع چه چیزی مصرف می کنند . ( congress 60, 2013)
هرویین اصل یا لابراتواری که هنوز هم به صورت قاچاق تولید می‌شود پودری سفیدرنگ است اما هرویین‌هایی که به هرویین خیابانی شهرت دارند کرم رنگ و بعضاً قهوه‌ای روشن هستند. این ماده به صورت مصرف کشیدنی با زرورق ، استنشاقی و تزریق وریدی مصرف می‌شود. ( congress 60, 2013)
هرویین‌هایی که در حال حاضر در بازار قاچاق کشور ما وجود دارند ، طی آزمایش‌های به عمل آمده مشخص شده است که بیش از 90 درصد ترکیبات آن ترکیبی عجیب و غریب از انواع قرص‌های روان گردان شامل خواب آور، ضد افسردگی ، آرامبخش و غیره است و کمتر از 10 درصد آن هرویین خالص است و بهتر است به آن قرصئین گفته شود تا هرویین. این نوع هرویین باعث چرت شدید می‌شود و مصرف کننده آن پس از مصرف در وضعیتی قرار می‌گیرد که مشاعر آن تقریباً از کار می‌افتد در حالیکه تخریب هرویین خالص در این حد و اندازه نیست. (رئیسدانا, 1391, ص. 5)
( انواع هروئین به ترتیب از بالا به پایین : قیر سیاه ، خیابانی ، هروئین کریستال و هروئین کراک)
میزان خلوص هروئین در بازار ایران :
همان طور که اشاره شد هروئین از تبلور مورفین به دست می آید و نام این محصول مورفین دی استیل است در هنگام تبلور مورفین ترکیب دیگری نیز به دست می آید. نام این محصول مورفین مونو استیل است .در زمینه میزان خلوص هروئین در بازار ایران مطالعاتی که صورت گرفته است نشان می دهد که در خالص ترین هروئین به دست آمده از تبلور مورفین مقداری مورفین مونو استیل که ناخالصی باقی مانده از تبلور مورفین است مشاهده شده است .در چهار شهر تبریز ،بندر عباس ، تهران و مشهد مقداری از نمونه های بیابانی که در مسیر های انتقال کشف شده اند و نیز نمونه های خیابانی ، مورد آزمایش قرار گرفتند . در تمامی این ترکیبات ، کافئین ، مرفین مونو استیل و مورفین دی استیل کشف شد .در نمونه های تهران هروئین با کافئین مخلوط شده بود تا حجم آن افزایش یابد. همچنین در بیشتر نمونه های تهران ، مواد غیر قانونی با هروئین مخلوط شده بود ، در برخی دیگر نیز میزان کافئین بیش از مورفین مونو استیل و مورفین دی استیل بود . در نمونه های بندر عباس ناخالصی های فراوان یافت شد و میزان مورفین آنها بالا بود . در این نمونه ها علاوه بر کافئین از کدئین نیز برای رقیق سازی استفاده شده بود. در نمونه های تبریز میزان ناخالصی پایین تری مشاهده شد و کافئین در آن مشاهده نگردید . اما این احتمال وجود دارد که این نمونه ها قبل از اضافه شدن کافئین کشف شده باشد . در نمونه های مشهد از کافئین برای رقیق سازی استفاده شده بود اما مقدار آن از مورفین دی استیل و مورفین مونو استیل کمتر بود . در بیشتر نمونه ها غلظت هروئین 20 تا 22 درصد بود . به طور عمومی ، نمونه های خیابانی دارای هروئین کمتر و ناخالصی بیشتر از نمونه های بیابانی بودند (رئیسدانا, 1391, ص. 5)
تا رسیدن این مواد به دست مصرف کننده نهایی مواد مختلفی ( کافئین ، رشته های گیاهی و… ) برای رقیق سازی به آنها افزوده می شود . با افزایش تعداد دلالان نیز میزان ناخالصی افزایش می یابد . (رئیسدانا, 1391, ص. 5)
مصرف هروئین :
رایج ترین روش مصرف هروئین تزریق درون سیاهرگی است . از آنجا که هروئین اغلب به صورت گرد فروخته می شود، معتادان به هرروئین با حل کردن آن دریک مایع آن را به صورت تزریقی در می آورند . اغلب آنان دست کم روزی 4 بار هروئین تزریق می کنند ( congress 60, 2013)