اثرات و پیامدهای عدالت برای سازمان، جنبه های اجتماعی

دانلود پایان نامه

2- عدالت ظاهری / شکلی : عدالت ظاهری جنبه ساختاری عدالت توزیعی است و به الگوی توزیع منابع و پیامدها و ادراک چگونگی آن تحت شرایط مختلف اشاره دارد. چگونگی توزیع پاداشها مختلف بر اساس سه اصل نیاز ، انصاف و برابری در میان این نوع عدالت جای می گیرد.
3- عدالت اطلاعاتی : به جنبه اجتماعی رویه های سازمان اشاره دارد و به معنای دادن دانش و آگاهی کافی به افراد و اثبات این موضوع که رویه ها ، نگرانی ها و و تمایلات آنان را مد نظر قرار داده است می باشد .
4- عدالت بین فردی : عدالت بین فردی به جنبه های اجتماعی عدالت توزیعی اشاره دارد . عدالت بین فردی از طریق نشان دادن توجه و علاقه به افراد با توجه به نتایجی که بدست می آورند . جستجو می گردد. بروز رفتار های ظاهری مودبانه و محترمانه و احترام به حقوق شهروندان ، فهم و درک افراد از رفتار عادلانه صاحبان قدرت را افزایش خواهد داد . به طور مشابه ، معذرت خواهی نیز عدالت بین فردی را افزایش میدهد. (کاتروبا، 2003، 45)
2-2-6) چرایی توجه کارکنان به رعایت عدالت در سازمان
بیش از سی سال تحقیق انجام شده بر روی مبحث عدالت در سازمان ها، نشان می دهد که افراد به شدت نسبت به رعایت عدالت در تخصیص پیامدها ، رویه هایی که به موجب آن ها پیامدها تخصیص می یابند و رفتار هایی که با آنها صورت می گیرد ، حساس هستند. (آمبروس، 2002، 705)
اینکه چرا افراد در سازمان نسبت به عدالت و رعایت آن حساس هستند بیشتر به کارهای لیند و تیلر (1988) در زمینه عدالت رویه ای باز می گرددد . لیند و تیلر دو مدل را در توصیف چرایی توجه افراد به رعایت عدالت در رویه های سازمان معرفی کردند: مدل منافع شخصی و مدل ارزش گروهی . رویکرد سومی که اخیرا مورد توجه قرار گرفته است رویکرد اخلاقی یا مدل فرا انگیزه های اخلاقی در پاسخ به چرایی توجه افراد به رعایت عدالت می باشد. (Ibid, 706)
2-2-6-1) رویکرد ابزاری به عدالت : مدل منافع شخصی
در این مدل بیان می شود که علت اهمیت عدالت برای افراد در این است که نهایتا به آنها اجاره می دهد تا دستاوردهای شخصی شان را حداکثر سازند. بدین معنا که افرد چون معتقدند که رویه های منصفانه نهایتا منجر به پیامدهای با ارزش برای آنها خواهند شد . برای این رویه ها ارزش قائلند. (کول و فلینت، 2002، 22) افراد همواره به دنبال کسب منافع بلند مدت می باشند .ر ویه های منصفانه به افراد قدرت پیش بینی و کنترل بر پیامدهای در یافتی خود را می دهند . زمانیکه افراد این درک را داشته باشند که با آنها منصفانه رفتار خواهد شد می توانند دریافتی های خود را پیش بینی نموده و همچنین برای دریافت آنچه از سازمان می خواهند برنامه ریزی کنند.
2-2-6-2) رویکرد اجتماعی به عدالت :مدل ارزش گروهی
بر اساس این مدل (که به مدل ارتباطی نیز موسوم است) نیاز به تعلق و وابستگی گروهی اهمیتی به مراتب فراتر از منافع مادی برای افراد دارد .در این مدل بیان می شود که رعایت عدالت به افراد اطلاعاتی در مورد جایگاهشان در گروه ارائه می دهد. بدین معنا هنگاهی که افراد صاحب اختیار و قدرت در گروه با افراد با عدالت رفتار کنند این رفتار به فرد اطلاعاتی در مورد موقعیت او در گروه ارائه می دهد و بنابر این در ایجاد ارزش برای فرد و ایجاد حس هویت مشترک مفید است . در اینجا رویه هایی دارای ارزش اند که انسجام گروه را افزایش دهند. زیرا داشتن روابط بلند مدت در گروه ها برای افراد ارزشمند است . گروه ها ارائه دهنده چیزی بیش از ارزش های مادی برای افراد هستند وابستگی های گروهی به مثابه ابزار هایی برای دستیابی به موقعیتهای اجتماعی و اعتماد به نفس عمل می نماید . بنابر این افراد تمایل دارند تا از موقعیت خود در گروه آگاه باشند و نوع رفتار با افراد با این آگاهی را در آنها ایجاد می کند و ظرفیت های فکری افراد در بستر ارتباطات گروهی گسترش می یابد. (کول و فلینت، 2002، 22)
2-2-6-3) رویکرد اخلاقی به عدالت : مدل فرا انگیزه های اخلاقی
فولگر(1980) رویکرد سومی رابرای درک اهمیت رعایت عدالت مطرح می کند. او عدالت را به منزله یک ویژگی اخلاقی می داند و بیان می کند که عدالت بر اصول اخلاقی انتزاعی متکی است و افراد به علت احترام به ارزشهای انسانی در خصوص رعایت عدالت حساس اند. (آمبروس، 2002، 802)
به باور فولگر (2001) الگوی وظیفه شناسی اخلاقی دارای توان بالقوه ای برای تبیین چرایی توجه افراد به مبحث عدالت است. در واقع این الگو به دنبال تبیین انگیزه اخلاقی عدالت و انصاف است، به عنوان تبیینی جایگزین برای مباحث عدالت به جای الگوهای سنتی مادی و ارتباطی مطرح شده است . دو نکته در این شرایط حائز اهمیت است: اول اینکه الگوهای مادی و ارتباطی عدالت را می توان به عنوان تبیینی بر اینکه چرا افراد توجهشان به عدالت جلب می شود نگریست چرا که افراد بر اساس این دو الگو بدلیل منافع قابل قبول و مطلوبی که از شرایط (چه بعد مادی و چه بعد شأن و منزلت گروهی و فردی) عایدشان می شود توجهشان به عدالت جلب می شود. در این مورد به نظر می رسد که این الگوها بیشتر به دنبال تبیین این امر هستند که چرا افراد علاقمند به کار کردن در سازمان ها هستند نه به دنبال اینکه چرا افراد به عدالت توجهشان جلب می شود. تبیین هایی که به ویژه از طریق الگوی مادی عدالت ارائه می شود نفع شخصی افراد است و نه انگیزه های زیر بنایی عدالت برای آنها، در حالی که عدالت در این معنی می تواند مفهوم متمایزی از انگیزه برای نفع شخصی باشد .
دو مفهوم توجه به نفع شخصی و عدالت به نظر مفاهیمی برابر می رسد اما واقعیت این است که اگر قرار باشد صرفا هرکسی به نفع شخصی و پیامدهای دریافتی توجه کند ، به زودی از لحاظ ساختار پدیدار شناسی درون ذهنی بسادگی عدالت و انصاف رنگ می بازد چراکه هرکسی به دنبال نفع شخصی خویش خواهد بود و در این بین به نفع دیگران توجهی نشان نخواهد داد. دوم اینکه الگوهای مادی و ارتباطی عدالت را ممکن است به این بحث که افراد بر اساس این الگو از طریق منافعی که به آنها اختصاص می یابد توجهشان به عدالت جلب می شود مرتبط با چرایی عدالت بدانیم . دراین شرایط نیز به نظر نمی رسد که این دو الگو واقعا در نهایت به توضیحی بر اینکه چرا افراد به خودی خود و بدون توچه به فواید و دستاوردهای مادی و اجتماعی عدالت را مهم و جدی می دانند، منجر شود در سطحی اولیه شاید این دو الگو صرفا بتوانند تبیین انگیزه مرتبه اول در باب عدالت یا انگیزه کنترل را ارائه کنند. بنابر این به نظر می رسد که در سلسله مراتب انگیزش ، انگیزه وظیفه شناسی یا وظیفه مداری نیز وجود داشته باشد که درواقع این الگو نیز تبیینی بر اینکه چرا توجه افراد در اجتماع و سازمانها به عدالت جلب می شود ارائه می نماید . (گلپرور ،1385،22)
2-2-7) اثرات و پیامدهای عدالت برای سازمان