پایان نامه ارشد: استقلال حسابرس

مفهوم استقلال حسابرس

حسابرس از طرفی نگران جذب و حفظ صاحب‌کار و از طرف دیگر نگران وقوع یک نارسایی در اجرای عملیات حسابرسی و در پی آن تحمل زیان مالی و لطمه به خوش‌نامی خود است. این موضوع تأثیر منفی در قضاوت وی نسبت به ارزیابی شواهد حسابرسی خواهد داشت. مثلاً به خاطر حفظ صاحب‌کار خود، حسابرس ممکن است، تشویق شود تا به وی اجازه دهد سود خود را بیشتر نشان دهد و یا اجازه محافظه‌کاری و کمتر نشان دادن سود شرکت را بدهد. این انگیزه‌های تعارض می‌تواند آثار گوناگونی بر قضاوت حسابرس داشته باشد که آیا فقط ایفای وظیفه می‌کند، تا صاحب‌کار را راضی نگه دارد، و یا به‌گونه‌ای عمل می‌کند که هم ایفای وظیفه نموده و هم صاحب‌کار را حفظ کرده باشد.این نظر وجود دارد که بعضی منافع، روابط و فعالیت‌ها می‌توانند تهدیدی واقعی یا متصور برای استقلال حسابرس باشند. ازجمله می‌توان به‌حق انتخاب حسابرس و پرداخت حق‌الزحمه‌ی وی توسط صاحب‌کار اشاره نمود. وابستگی اقتصادی حسابرس به صاحب‌کار خود، این تصور را به وجود می‌آورد که مدیریت صاحب‌کار قدرت نفوذ بر قضاوت‌های حسابرس را دارد (انصاری و همکاران،1390).

طبق بیانیه مفاهیم استقلال چارچوب نظری استقلال حسابرس:

«استقلال حسابرس عبارت است از رهایی از فشارها و سایر عواملی که توان حسابرس برای تصمیم‌گیری بی‌غرضانه را از بین می‌برند».

البته منظور از این تعریف، این نیست که حسابرس باید از همه‌ی فشارها و سایر عوامل مؤثر بر توان تصمیم‌گیری وی رها و آزاد باشد، بلکه باید از عوامل بااهمیتی که باعث می‌شوند، او تصمیم‌گیری بی‌غرضانه نداشته باشد، در امان بماند. در این راستا، استقلال دارای دو بعد است:

1) استقلال واقعی (فکری): توانایی حسابرسان مستقل برای حفظ بی‌طرفی فکری در طول دوره قرارداد.

2) استقلال ظاهری:رابطه‌ی حسابرس با صاحب‌کار باید طوری باشد که از دید اشخاص ثالث مستقل به نظر برسد (انصاری و همکاران،1390).

 

2-10 عوامل مؤثر بر استقلال حسابرس

نظر حسابرس برای گواهی و اعتباربخشی به صورت‌های مالی ارائه می‌گردد. اگر حسابرس از صاحب‌کار مستقل نباشد، نظرش چیزی به اعتبار صورت‌های مالی نمی‌افزاید. هدف استقلال حسابرس پشتیبانی از اتکا سرمایه‌گذاران و دیگر استفاده‌کنندگان، بر فرآیند گزارشگری مالی و افزایش کارایی بازار سرمایه است، زیرا وقتی استفاده‌کنندگان بر اساس اطلاعات صحیح تصمیم‌گیری کنند، دارایی خود را در جای مناسبی سرمایه‌گذاری خواهند کرد و لذا به‌این‌ترتیب از تخصیص غیر بهینه منابع جلوگیری خواهد شد.

لی (2003) دریافت که قراردادهای اقتصادی بین شرکت‌های حسابرسی و مشتریان می‌تواند استقلال را تحت تأثیر قرار دهد، بدین معنی که سطح فشار صاحب‌کار افزایش می‌یابد. نگرانی اصلی، توانایی حسابرسان برای بررسی عینی صورت‌های مالی مشتریان است درحالی‌که در همان زمان حق‌الزحمه‌ی خدمات غیر حسابرسی را نیز از صاحب‌کاران دریافت می‌کنند. خدمات همزمان حسابرسی و غیر حسابرسی می‌تواند تضاد منافع بالقوه‌ای عمدی یا سهوی ایجاد کند و ارتباط صاحب‌کار با حسابرس به وجه الصالحه قرار گرفتن استقلال بینجامد بنابراین سؤال اصلی هنگامی مطرح می‌شود که حسابرسان، خدمات حسابرسی و غیر حسابرسی را توأم با یکدیگر ارائه دهند یا توان ارائه آن را فراهم نمایند. یعنی حسابرسان قادر باشند منصفانه بودن حسابرسی خود را حفظ کنند، بدون اینکه نگران از دست دادن یا شکست (ناتوانی) افزایش خدمات اضافی و یا پیامدهای اقتصادی آتی برای موسسه‌ی حسابرسی خود باشند (لی، 2003).

تعداد قابل‌توجهی از تحقیقات تجربی به شناسایی ماهیت و حوزه‌ی تهدیدات مربوط به استقلال حسابرس در کشورهای توسعه‌یافته و در کشورهای کمتر توسعه‌یافته معطوف شده است. تحقیقات به این موضوع اشاره دارند که قراردادهای مشترک حسابرسی و خدمات غیر حسابرسی ریسک حفظ مشتری را به‌منظور انگیزه‌های اقتصادی و تمایل به موافقت با گزینه‌های صاحب‌کار از خط‌مشی‌های حسابداری افزایش می‌دهند. قرارداد خدمات غیر حسابرسی به صاحب‌کاران توسط قانون‌گذاران در ایالات‌متحده‌ی آمریکا، بریتانیا و کشورهای مختلف به‌عنوان تهدیدی بر استقلال حسابرس در نظر گرفته‌شده است. در مؤسسات بزرگ حق‌الزحمه غیر حسابرسی بر حق‌الزحمه دریافتی حاصل از کار حسابرسان فزونی یافته و بسیاری خودشان را به‌عنوان مؤسسات خدمات حرفه‌ای در عوض مؤسسات حسابرسی یا مؤسسات حسابداری معروف کرده‌اند. مؤسسات حسابرسی بزرگ سعی می‌کنند که شهرت خود را حفظ کنند و مسلماً حاضر نمی‌شوند کاری انجام دهند که به استقلال و اعتبار آن‌ها لطمه وارد شود، از طرفی، حسابرسی شرکت‌های بزرگ‌تر برای حسابرسان مزایایی دارد (مثلاً دریافت حق‌الزحمه بیشتر بابت ارائه خدمات). آنجا که کار حسابرسی و غیر حسابرسی مشترک برای یک شرکت ارائه می‌شود، دو رابطه قراردادی متفاوت وجود دارد، رابطه قرارداد خدمات غیر حسابرسی با شرکت و رابطه قرارداد حسابرسی با شرکت، اما حسابرس همچنان وظیفه‌ی حفظ منابع سهامداران را عهده‌دار بوده و خدمات حسابرسی خود را با توجه به مقررات ارائه می‌دهند (انصاری و همکاران،1390).

متن کامل در لینک انتهای صفحه :

رابطه بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت سود واقعی در شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

رابطه بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت سود واقعی