اهمیت و ضرورت مدیریت پول

2-2 اهمیت و ضرورت مدیریت پول

همان گونه که در فصل قبل اشاره شد، پول چون شمشیر دو لبهای است که میتوان با برنامهریزی واقع بینانه، از طریق آن، بهروزی بشر را تأمین کرد، و هم میتوان با سیاستهای ناعادلانه و غیر واقع بینانه، سیه روزی را برای بشر، رقم زد.

برای بیان پیچیده بودن مدیریت پول باید یاد آور شد که وقتی اقتصاد با افزایش رشد محصول حقیقی مواجه است، رشد محصول حقیقی موجب افزایش تقاضا برای پول میشود، اگر حجم پول ثابت در نظر گرفته شود، قیمتها شروع به کاهش نموده و دولت میتواند برای این که قیمتها ثابت باقی بمانند و کاهش نیابند، حجم پول را افزایش دهد. به این میزان افزایش حجم پول «حقالضرب» میگویند. به دلیل این که موجب کاهش مصرف ملت میشود و پساندازی از ملت به دولت انتقال مییابد، از آن به مالیات تعبیر میشود. و اگر رشد محصول وجود نداشته باشد، میزان حقالضرب برابر صفر خواهد بود.

در حالت دیگر، که نرخ تورم مثبت و نرخ رشد محصول حقیقی ثابت باشد؛ دولت هیچگونه حقالضربی نمیتواند از این منبع به دست آورد؛ ولی از طریق چاپ پول و ایجاد تورم میتواند برابرpt/Mt  حقالضرب به دست آورد. از این رو مردم برای این که مانده حقیقی نگه دارند، مجبور میشوند مانده اسمی بیشتری نگه دارند؛ زیرا از ارزش حقیقی پول در اثر تورم کاسته شده است. از آنجایی که دولتمردان حق انحصاری عرضه پول پایه را در اختیار دارند ، مصرف ملت به تأخیر افتاده و به آنها انتقال مییابد. کسب حقالضرب از طریق مالیات تورمی یک مقدار حداکثری دارد؛ چون در اینجا دو نیروی متضاد به وجود میآید. از یک طرف افزایش نرخ تورم گرایش دارد تا مالیات تورمی را افزایش دهد و از طرف دیگر کاهش در تقاضا برای مانده حقیقی گرایش دارد تا آن را کاهش دهد.

باتوجه به نقش پیچیده پول در اقتصاد و برای اینکه همواره ارزش آن ثابت باشد و موازنه و تعادل  میان رشد اقتصادی و حجم پول وجود داشته باشد تا نه ارزش پول کاهش یابد و نه افزایش، لذا ضروری است تا حجم پول در جامعه مدیریت شود و همواره اقتصاد سالم، به بانک مرکزی که وظیفهاش حفظ ارزش پول است، نیازمند است.