تاریخچه سرمایه اجتماعی، تعاریف سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه

ج ) تعریف عمومی:
موفقیت شغلی زمانی حاصل می شود که فرد بتواند از تمام توانایی ها و امکانات خود در رسیدن به هدف های شغلی استفاده و بهره برداری کند. از این دیدگاه میزان درآمد به تنهایی هیچ گاه موفقیت شغلی محسوب نمی شود.

همچنین موفقیت شغلی به ابعاد درونی و بیرونی تفکیک می شود (جاسکولکا،1985):
الف ) موفقیت شغلی عینی یا بیرونی:
بخش قابل مشاهده موفقیت شغلی را نشان می دهد و به نتایج شغلی قابل مشاهده مانند پرداختی ها، ارتقاها، رتبه و مقام اشاره دارد.
ب ) موفقیت شغلی ذهنی یا درونی:
عناصر ذهنی موفقیت شغلی را نشان می دهد و به احساسات افراد و واکنش آنها نسبت به مسیر شغلی شان مربوط است و همواره از طریق موفقیت روانشناختی مانند رضایت شغلی، تعهد شغلی و سازمانی شناسایی می شود.

فصل دوم
ادبیات پژوهش
مقدمه
بسیاری از افراد با واژه سرمایه اجتماعی آشنا نیستند . سرمایه اجتماعی چیست ؟ عناصر تشکیل دهنده آن کدامند؟ سرمایه اجتماعی را ماده خام جامعه مدنی دانسته اند . تعامل اجتماعی روزمره افراد جامعه پیوندهایی را بین آن ها به وجود می آورد که آن را سرمایه اجتماعی می نامیم . بدون وجود این پیوند ها ، امکان همکاری افراد و نهاد ها از بین می رود. سرمایه اجتماعی ، صرفاً مجموعه ای از نهادها نیست که زیربنای جامعه را تشکیل دهد بلکه چسبی است که کل جامعه و سازمان را به هم متصل می کند و بستری مناسب برای ارتقای سرمایه انسانی و فیزیکی سازمان ایجاد می کند و راه کامیابی سازمانی را هموار می سازد. از سوی دیگر ، سرمایه اجتماعی به زندگی فرد در بین گروه های اجتماعی معنا و مفهوم می بخشد و زندگی را جذاب تر و لذت بخش تر می سازد. در واقع سرمایه اجتماعی به پیوندها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره دارد که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا می شود . آموزش2 از پیچیده ترین وظایف در اداره امور هر سازمان است. یکی از مهمترین عواملی که به بهبود اداره ی سازمان کمک می کند آموزش سرمایه اجتماعی به کارکنان سازمان است . همچنین آموزش این سرمایه در سازمان تاثیر به سزایی در بهبود عملکرد افراد دارد ، زیرا باعث تشویق افراد به همکاری و مشارکت در تعاملات اجتماعی می شود . همچنین قادر به حل میزان بیشتری از معضلات موجود در سازمان ها و حرکت سازمان به سوی رشد و توسعه می شود. در واقع ، سرمایه اجتماعی بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی (مادّی) و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد می شود . بدون سرمایه اجتماعی ، هیچ اجتماعی به هیچ سرمایه ای نمی رسد ، به طوری که بسیاری از گروه ها ، سازمان ها و جوامع انسانی ، بدون سرمایه اقتصادی و صرفا با تکیه بر سرمایه انسانی و اجتماعی توانسته اند به موفقیت دست یابند ، اما هیچ مجموعه انسانی ، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد . بنابراین می توان نتیجه گرفت که پربار کردن سازمان ها با آموزش سرمایه اجتماعی به کارکنان می تواند به پیشرفت و در نهایت موفقیت شغلی آنان منجر شود . مقاله حاضر بر آن است که هر بخش از تحقیق (1- سرمایه اجتماعی2- موفقیت شغلی) را به طور مجزا مورد بررسی قرار دهد.
بخش اول: سرمایه اجتماعی
2-2) ادبیات تحقیق
1-2-2) ریشه شناسی واژه سرمایه اجتماعی
الف) سرمایه
سرمایه به هر نوع دارایی که قابلیت تولید ایجاد می کند اطلاق می گردد . بر اساس رابطه ی (Y=F(K, L,A ، تولید (Y) تابعی از سه عامل سرمایه (K) ، نیرو انسانی (L) و تکنولوژی (A) است و سرمایه یکی از سه رکن اصلی تابع تولید به شمار می آید . در اصطلاح سرمایه به ثروت انباشته ، به خصوص آنچه برای تولید ثروت بیشتر به کار می‌رود اطلاق می‌شود . سرمایه ، در علم اقتصاد ، عبارت است از حق یا علاقه صاحبان یک موسسه نسبت به دارایی موسسه مذکور . همچنین ثروتی است مولد ، یا منبعی که شخص می تواند جهت ایجاد درآمد یا منابع اضافی دیگر به کاربرد . سرمایه در معنای عام خود دلالت بر مجموعه دارایی ها ، امکانات و منابع دارد که در قالب و اشکال مختلف نمود پیدا می کند . بوردیو سرمایه را کار انباشته ، تعریف می کند . بوردیو مفهوم سرمایه را برای نشان دادن منابع مهمی‏ مطرح می‏‌سازد که در طول زندگی مورد استفاده قرار می‏‌گیرند.
ب) اجتماعی
ریشه شناسی واژه ( اجتماعی ) در سرمایه اجتماعی به ما کمک می‌کند تا معنی سرمایه اجتماعی و چگونگی تفاوت آن با سایر انواع سرمایه بهتر درک شود . کلمه اجتماعی یکی از گسترده‌ترین و کلی‌ترین صفات زبان انگلیسی است که به چیزهای متنوعی مانند انرژی ، بیماری‌ها ، بازاریابی و مانند آن اشاره می کند . اسم این صفت کلمه جامعه است که از کلمه لاتین (Socius) به معنای دوست یا رفیق مشتق شده است . این ریشه‌یابی نشان می‌دهد که اساساً کلمه اجتماعی از پدیده دوستی گرفته شده است ، و حاکی از دلبستگی شخصی ، همکاری ، یکپارچگی احترام متقابل و احساس منفعت مشترک است(آفوف،2000).
بیکر (1382 : 15) اعتقاد دارد کلمه اجتماعی در سرمایه اجتماعی نشان می‌دهد که منابع موجود درون شبکه‌های کسب و کار یا شبکه‌های فردی دارائی‌های شخصی محسوب نمی‌شوند و هیچ فردی به تنهایی مالک آنها نیست . این منابع در دل شبکه‌های روابط قرار گرفته‌اند.
3-2) تاریخچه سرمایه اجتماعی
بحث سرمایه اجتماعی، قبل از 1916، برای نخستین بار توسط (هانیفان) ، مشاور امور مدارس، در دانشگاه ویریجینیای غربی مطرح شد. اما با وجود اهمیتی که در تحقیقات اجتماعی می‌توانست داشته باشد ، تا سال 1960 که (جین جاکوبز) آن‌را در برنامه‌ریزی شهری به کار برد ، مورد غفلت قرار گرفت. در واقع اصطلاح سرمایه اجتماعی نخستین بار در اثر کلاسیک جین جاکوب با عنوان (مرگ و زندگی در شهرهای بزرگ آمریکایی به کار رفته است که در آن اثر ، او توضیح داده است که شبکه های اجتماعی فشرده در محدوده های حومه قدیمی و مختلط شهری، صورتی از سرمایه اجتماعی را تشکیل می دهند و در ارتباط با حفظ نظافت، عدم وجود جرم و جنایت خیابانی و دیگر تصمیمات در مورد بهبود کیفیت زندگی ، در مقایسه با نهادهای رسمی مانند نیروی حفاظتی پلیس و نیروی انتظامی ، مسئولیت بیش تری ازخود نشان می دهند. یک مثال عینی این تعریف  را در دنیای امروزه می‌توان در تشکل‌های غیردولتی حمایت از محیط‌ زیست یافت. این شبکه اجتماعی بعضا” نیروهای قدرتمندی را به صورت NGO ها به وجود می‌آورد که حتی در حمایت از محیط ‌زیست موجب توقف پروژه‌های عمرانی دولت نیز می‌شوند . گلن لوری (اقتصاددان هم چون ) ایوان لایت ( جامعه شناس) اصطلاح سرمایه اجتماعی را در دهه1970 برای توصیف مشکل توسعه اقتصاد درون شهری به کار برد. در آثار اندیشمندانی چون مارکس، زیمل ، دورکیم ، وبر و پارسونز به مفاهیمی همچون اضطرار ، نفع جمعی ، ارزش ها و اعتماد اجتماعی توجه شده که هر یک ابعادی از مفهوم سرمایه ی اجتماعی را در بر می‌گیرد (توسلی ، 1384،ص3) . اسناد نشان می دهند که این اصطلاح اولین بار توسط بوردیو ، مورد استفاده قرار گرفت . با این حال ، اولین نظریه ها و تعاریف سرمایه اجتماعی به صورت علمی و جدی توسط کلمن و پاتنام به کار گرفته شد و آنها از طراحان اولیه نظریه سرمایه اجتماعی هستند. پژوهش سازنده‌ای که کلمن در سال های ( 1986، 1988،1990 ) درحوزه آموزش و پرورش انجام داد و تحقیقی که پاتنام در سال های (1993،1995) درباره مشارکت مدنی و عملکرد نهادی انجام داد ، الهام بخش بسیاری از کارهای بعدی شد . بوردیو و بعد در دهه 1990 پاتنام از این مفهوم برای مطالعه نهادهای دموکراتیک در ایتالیا استفاده کردند. مفهوم سرمایه اجتماعی از مدت ها قبل مطرح بوده ، اما در دو دهه اخیر به شّدت مورد توجه قرار گرفته است ( شارع پور،1385). اندیشمندان دیگر سرمایه فیزیکی ، پولی و مالی را تنها سرمایه موجود در زندگی نمی دانند ، بلکه آن ها سرمایه های جدید از قبیل سرمایه های انسانی ، سرمایه طبیعی (ذخایر زیرزمینی) و سرمایه اجتماعی را معرفی می کنند، که هرکدام اثرات مهم و قابل توجهی در توسعه ی همه جانبه و پایدار بشری و رشد اقتصادی دارند و در ادبیات جدید اقتصادی به آن ها بسیار پرداخته شده است.اما در این میان سرمایه های انسانی و اجتماعی از شرایط و ویژگی خاص برخوردارند (سعادت ،1386) . اصطلاح سرمایه اجتماعی توانست در کمتر از دو دهه ، ادبیات بسیار گسترده ای را به خود اختصاص دهد و به مفهومی ، کم و بیش اسطوره ای تبدیل شود به گونه ای که برخی از نویسندگان آن را حتی بیش از یک کلید واژه علمی و همسنگ یک نظریه پنداشته اند.
4-2) انواع سرمایه های سازمانی و ارتباط متقابل آنها