بین‌ دو یا چند فرد رخ ‌می‌دهد که‌ دارای‌ ارزشها، آرزوها، سبکهای ‌ارتباطی‌ و دیدگاههای‌ متفاوت‌ هستند. از جمله ‌نشانه‌های‌ تعارضات‌ بین‌ افراد، صحبت‌ نکردن ‌همکاران‌ با یکدیگر و اعتنا نکردن‌ به‌ یکدیگر، بدگویی‌ یکدیگر، رد کردن‌ و آگاهانه‌ به‌ تضعیف ‌یکدیگر پرداختن‌ است‌ (اسلوکام‌، 2002).
– تعارض‌ درون‌ گروهی‌
شامل‌ برخورد بین‌برخی‌ یا تمام‌ اعضای‌ گروه‌ است‌ که‌ غالبا بر فرایند و اثربخشی‌ گروه‌ تأثیر دارند.
– تعارض‌ بین‌ گروهی‌
از آنجا که‌ گروهها میل‌دارند خود را برتر از گروههای‌ دیگر بدانند این‌ امرموجب‌ تعارض‌ می‌شود.
– تعارض‌ درون‌ سازمانی‌
شامل‌ تعارض‌ و برخورد بین‌ گروههاست‌ که‌ ممکن‌ است‌ به‌صورت‌ یکی‌ از شکلهای‌ زیر باشد.
الف‌) تعارض‌ عمودی‌: برخورد بین‌ کارکنان‌در سطوح‌ مختلف‌ یک‌ سازمان‌ تعارض‌ عمودی ‌نامیده‌ می‌شود.
ب‌) تعارض‌ افقی‌: تعارض‌ بین‌ کارکنان‌ درسطح‌ سلسله‌ مراتبی‌ یکسان‌ در سازمان‌. این‌تعارض‌ زمانی‌ به‌ وجود می‌آید که‌ هر بخش‌ بدون ‌توجه‌ به‌ اهداف‌ بخشهای‌ دیگر برای‌ تحقق‌اهدافش‌ تلاش‌ کنند.
ج‌) تعارض‌ بین‌ صف‌ و ستاد: گاهی‌ کارکنان‌ صف‌ احساس‌ می‌کنند که‌ مسئولیتشان‌ ازاختیاراتشان‌ بیشتر و این‌ اختیارات‌ در دست‌کارکنان‌ و مدیران‌ ستاد است‌. از این‌ رو این‌ امر موجب‌ تعارض‌ می‌شود (وودمن‌ و همکاران‌، 1995).
2-3-6. منابـع‌ ایجاد تعارض‌
تعارض‌ در سازمانها براثر منابع‌ مختلفی‌ به‌ وجود می‌آید که‌ برخی‌ از آنها عبارتند از:
– اهداف‌ و افقهای‌ زمانی‌ ناسازگار:
عدم‌هماهنگی‌ بین‌ اهداف‌ کوتاه‌ مدت‌ و بلند مدت‌، اهداف‌ بخشهای‌ مختلف‌ سازمان‌ و اهداف‌ فرد و سازمان‌ می‌تواند عامل‌ بالقوه‌ ایجاد تعارض‌ شود.
– تداخل‌ اختیارات‌:
زمانی‌ که‌ دو مدیر یا دو بخش‌ برای‌ یک‌ فعالیت‌ یا کار یکسان‌ اختیارات ‌مشابهی‌ را ادعا می‌کنند.
– سیستم‌ ارزیابی‌ و پاداش‌ ناهماهنگ‌:
اگرسیستم‌ پاداش‌ با سیستم‌ ارزیابی‌ سازگاری ‌نداشته‌ باشد عامل‌ بالقوه‌ای‌ برای‌ ایجاد تعارض ‌می‌شود.
– وابستگی‌ متقابل‌ وظایف‌:
هنگامی‌ که‌ افراد، گروهها یا بخشهایی‌ که‌ دارای‌ وظایفی‌ هستند که‌ وابستگی‌ متقابل‌ با یکدیگر دارند به‌ صورت‌ مستقل‌ و جدا از هم‌ کار کنند.
– منابع‌ ناکافی‌:
هنگامیکه‌ منابع‌ در سازمان ‌ناکافی‌ باشد، ممکن‌ است‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ آنها تعارض‌ ایجاد شود.