سرمایه اجتماعی سازمانی، ابعاد سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه

3-11-2) مدل سه (CL3)
مدل سوم توسط کنسرسیوم بین المللی مدیریت دانش (KMCI, 2001) حمایت می شود . این مدل ، سرمایه رابطه ای اصلاح شده یا جایگزینی برای سرمایه اجتماعی است . در این مدل سرمایه به سه دسته تقسیم می شود :
1- سرمایه درون اجتماعی 2- سرمایه برون اجتماعی 3- سرمایه نوآوری اجتماعی
شکل شماره 2-2 . سرمایه رابطه ای اصلاح شده
12-2) ابعاد سرمایه اجتماعی
در تحقیقات گوناگون برای سرمایه اجتماعی ، ابعاد گوناگونی مورد توجه قرار گرفته است . گروتارت و دیگران (2005) شش بعد را برای سرمایه اجتماعی بیان کرده‌اند1- گروه ‌ها و شبکه ‌ها 2- اعتماد و انسجام 3- کنش جمعی و تعاون 4- ارتباطات و اطلاعات 5- پیوند اجتماعی و شمول 6- تقویت واکنش سیاسی . ولکاک و نارایان (2000) و جنیفر پرس (2003) سرمایه اجتماعی را در دو بعد درون‌گروهی (پیوند دهنده) HYPERLINK http://www.aqlibrary.ir/index.php?module=TWArticles&file=index&func=view_pubarticles&did=1400&pid=10 و پیوندهای برون گروهی (متصل‌کننده) سنجیده‌اند . ویژگی اصلی سرمایه اجتماعی درون گروهی ، وجود پیوندهای قوی (چسب‌های اجتماعی) در بین اعضای مثلا یک خانواده یا یک گروه قومی است و ویژگی اصلی سرمایه اجتماعی برون گروهی وجود پیوند بین گروه‌های مختلف و مقوله‌ های اجتماعی قوی است (شارع‌پور ، 1386) . هافمن و دیگران (2005) نیز با بررسی پیشینه سرمایه اجتماعی آن را به پنج بعد 1-کانال های اطلاعاتی 2- هنجارهای اجتماعی 3- هویت 4- وظایف و انتظارات و 5- ساختار اخلاقی تقسیم می‌کنند . ناهاپیت و گوشال (1998) با رویکرد سازمانی جنبه‌های مختلف سرمایه اجتماعی را در سه طبقه جای می‌دهند: سرمایه شناختی ، رابطه‌ای و ساختاری . برخی از ابعاد جنبه ها و اَشکال سرمایه اجتماعی ( که گاه از آنها به عنوان ارزش های اجتماعی نیز یاد می شود ) عبارت اند از : اعتماد ، صداقت ، حسن تفاهم ، سلامتی نفس ، هم دردی ، دوستی ، همبستگی ، فداکاری و … . این ابعاد از طریق جریان های اطلاع رسانی مثل آموزش مربوط به مشاغل ، تبادل عقاید ، تبادل اطلاعات ، هنجارهای مربوط به معاملات در شبکه های اجتماعی ، مشارکت های مردمی ، گروه های خودیاری و نوع دوستی و روحیه جمع گرایی در برابر فردگرایی ، و … بین اعضای شبکه های اجتماعی شکل می گیرد ، به طوری که جای پای این بحث را در روابط تمامی گروه های اجتماعی از قبیل : مذهبی (مسجد ، کلیسا) ، ورزشی (باشگاه ها) ، مدنی (انجمن ها ، اتحادیه ها ، احزاب و رسانه های مستقل) ، آموزشی و تربیتی (مدارس ، دانشگاه ها ) و در روابط همسایگی، دوستانه ، شغلی و خانوادگی نیز می توان مشاهده کرد. لینا و وان بورن نیز برای سرمایه اجتماعی ابعادی در نظر گرفتند که به شرح زیر است :
11-12-2) وابستگی
اولین جزء سرمایه اجتماعی سازمانی ، وابستگی است که به منزله تمایل و توانایی افراد در سازمان، برای اینکه هدف های فردی را تابع هدف ها و اعمال جمعی نمایند، تعریف می شود . تمایل افراد برای مشارکت در اعمال جمعی بستگی به این امر دارد که آنها تا چه حد معتقدند که کوشش های فردی که به کل به طور مستقیم ، سود می رساند ، باعث بهره مندی افراد به طور غیر مستقیم نیز می گردد.
2-12-2) اعتماد
دومین بعد سرمایه اجتماعی سازمانی اعتماد است که از نظر محققان سازمانی هم به عنوان مقدمه ای برای عمل جمعی موفقیت آمیز است و هم می تواند به منزله نتیجه اعمال جمعی موفق قلمداد گردد . این بعد برای اینکه افراد بتوانند در کنار یکدیگر ، بر روی پروژه های مشترک کار کنند لازم است(لینا و ون بورن،1999،ص542).
13-2) کارکردهای سرمایه اجتماعی
نارایان و پریت جت (1977) پنج مورد از کارکردهای سرمایه اجتماعی را به شرح زیر بیان می دارند.
جدول 3-2. کارکردهای سرمایه اجتماعی
ردیف
موردکارکرد
1
اصلاح توانایی جامعه در نظارت بر عملکرد دولت
2
افزایش امکانات برای فعالیت همگانی در حل مسایل
3
تسهیل در اشاعه نوآوری ها
4
کاهش نقصان های اطلاعاتی و گسترش سطح مکانیزم های تقویت و بنابراین افزایش معاملات در بازده، اعتبار زمین و بازارهای کار
5
افزایش بیمه غیر رسمی (یا شبکه های ایمنی غیر رسمی)