سطوح فرهنگ سازمانی، ارزش های مشترک

دانلود پایان نامه

ارزش های مشترک: باور اساسی حول شرایطی که اهمیت قابل ملاحظه برای افراد دارد .
جامعه پذیری مشترک: فرایندی که سازمان اعضاء جدید را وارد فرهنگ سازمانی خود می کند.
سمبل های مشترک: هر چیز قابل رؤیت که برای نشان دادن یک ارزش مشترک مجرد به کار رود.
زبان مشترک: یک سیستم مشترک از صداها، علایم مکتوب یا اشارات جهت انتقال معانی خاص
حکایات مشترک: داستان ها، قصه قهرمانان و افسانه های مشترک در یک فرهنگ سازمانی
عملیات مشترک: مراسم و آداب ظاهری، فعالیت های تخصصی و رسمی طراحی شده برای ایجاد احساسات قوی و انجام کار ها به عنوان یک رویداد خاص
شکل 2-2 چارچوب فرهنگ سازمانی(مقیمی،1386: 163)
2-11) سطوح و لایه های فرهنگ سازمانی
در اوایل دهه 1980، ادگار شاین ایده ای ارائه داد که بر اساس آن فرهنگ در سه سطح وجود دارد:
سطح ظاهری یا مصنوعات بشرساز: در عقبه این مصنوعات، ارزش ها و هنجارهای رفتاری نهفته و در عمیق ترین سطح، هسته ای از باورها و پیش فرض ها قرار گرفته اند. مصنوعات بشر ساز را می توان به عنوان مظاهر هسته ی فرهنگی تصور کرد که در سطح ظاهری یک فرهنگ قرار دارند و آثار نمایان و ملموس رفتار متجلی شده در هنجارها، ارزش ها و پیش فرض های فرهنگی اند.
باورها و پیش فرض ها: به گفته شاین، باورها و پیش فرض ها، هسته فیزیکی یک سازمان را شکل می دهند. پیش فرض ها به آنچه را که اعضای سازمان واقعیت می پندارند و نحوه درک، اندیشیدن و احساس آنها را تحت تأثیر قرار می دهد، اشاره دارد.
هنجار ها و ارزش ها: ارزش ها، اصول، اهداف و استانداردهای اجتماعی موجود درون یک فرهنگ هستند که از اهمیت ذاتی برخوردارند. آنها آنچه را که اعضای یک سازمان ، باید مراقب آن باشند، نظیر آزادی، دموکراسی، سنت، ثروت و وفاداری را تعریف می کنند و مبنایی را برای قضاوت در مورد آنچه درست است و آنچه غلط، شکل می دهند.
شکل 2-3 سطوح فرهنگ سازمانی ادگار شاین(رعنایی،1388: 44)
فرنچ معتقد است که فرهنگ همانند یک کوه یخ بوده و دارای دو سطح آشکار و پنهان می باشد. سطح آشکار آن شامل جنبه هایی چون عناصر فیزیکی، زبان و انسان ها، اساطیر و افسانه ها، حماسه ها و قهرمانان، آداب و رسوم، رفتار ها و نحوه لباس پوشیدن است و جنبه های سطح پنهان یا غیر قابل مشاهده آن شامل اعتقادات، ارزش ها، احساسات، نگرش ها، هنجار ها و مفروضات است.
نخستین لایه، لایه ای است که نمایانگر نماد های ملموس است. این لایه در سازمان هایی که از یک فرهنگ رسمی و تشریفاتی برخوردارند، نمایش برجسته تری دارد و نشانگر سازمان رسمی است. لایه دیگر فرهنگ سازمانی که لایه پایه ای فرهنگ سازمانی است، بر ارزش های زیربنایی و مفروضات و باور ها و فرایند های فکری افراد و گروه های سازمانی اشاره دارد. این لایه در واقع فرهنگ راستین سازمان را تشکیل می دهد. شناخت بافت و ساخت این لایه، نیاز به تحلیل و مشاهده ژرف تر و توجه به واقعیت های رفتاری افراد در سازمان دارد.
ویلیام آگبورن، سطوح فرهنگ را شامل عناصر مادی و غیر مادی می داند. سطح مادی فرهنگ به جنبه های مرئی، ظاهری و عینی فرهنگ اشاره دارد؛ عناصر سطح غیرمادی فرهنگ تمایل دارند وضعیت خود را در میان عناصر سطح مادی تغییر یافته، حفظ کنند و سطح غیر مادی فرهنگ در برابر تغییر مقاوم تر از سطح مادی فرهنگ است. فاصله زمانی میان تغییر در سطح مادی و غیر مادی فرهنگ را تأخیر فرهنگی می نامند(رعنایی،1388: 43).
شکل 2-4 ابعاد آشکار و پنهان فرهنگ سازمانی
2-12) ابعادفرهنگسازمانی
کلاکهان واستراوبک درمطالعات خود، شش بعد فرهنگی را مطرح نمودهاندکه به شرح زیراست (رابینز،1385: 35):
1. روابط با محیط و اینکه آیا فرد تابع محیط یا با آن هماهنگ میباشد و یا آنرا تحت سلطه درآورد.
2. توجه به زمان و اینکه آیا گذشته نگر است یا حالنگر و آینده نگر.
3. ماهیت فرد و دیدگاهی که مدیر در مورد فرد دارد که در سبک رهبری مؤثر است.