صادرات گل و گیاهان زینتی، تحریم های بین المللی

دانلود پایان نامه

کار ثبت 300 نوع جدید گل داوودی که در این ایستگاه تولید شده در دست اقدام است و تا پایان امسال با نامگذاری این ارقام ، انواع گلهای داوودی ایستگاه تحقیقات محلات به هزار و 150 عدد افزایش می یابد.
وجود بیشترین تنوع تولید گل در کشور ، وجود یکی از 3 پایانه صادراتی گل کشور در منطقه ، تاسیس باغ رز ، تاسیس نخستین دهکده گل کشور در این شهرستان و توپوگرافی مناسب منطقه از ویژگیهای مهم این شهرستان در تولید گل است . انواع گلهای شاخه بریده ، گلهای فضای سبز و گلدان های آپارتمانی ، عمده ترین تولیدات این شهرستان است و رز باغچه ای ، مینیاتور ، ساناز ، داوودی باغچه ای ، کلم زینتی و انواع درختان زینتی گلهای فضای باز را شامل می شود .
کارشناسان ، سهم محلات در تولید درخت و درختچه زینتی را سالانه حدود100میلیون درخت و درختچه زینتی در کشور اعلام کردند. گلهای آپارتمانی تولیدی این شهرستان از نوع یوکا ، دیفین باخیا ، آگلونما و نخل زینتی است و گلهای شاخه بریده شامل مریم ، رز ، داوودی و گلایل است. برای توسعه پرورش گل و گیاهان زینتی در سال 75 مرکز تحقیقات گل و گیاهان زینتی در محلات راه اندازی شده است. در این ایستگاه 10جلد کتاب ، 11 جلد نشریه علمی و فنی ، 11اختراع در بخش های خاک وآب تهیه و تدوین شده است.
بر اساس مصوبه دور سوم سفر هیئت دولت به استان مرکزی10درصد هزینه های بخش خصوصی بلاعوض به سرمایه گذاران بخش خصوصی پرداخت می شود. این کمک در زمینه توسعه و تجهیز پایانه گل و گیاه در قالب مشوق های صادراتی صورت می گیرد. در دور اول سفر هیئت دولت به استان فاز اول توسعه پایانه گل و گیاهان زینتی در شهرستان محلات به صورت 100 در صد اجرا شد. جلوگیری از پرت گل و گیاهان زینتی یکی از راهکارهای دیگر توسعه صادرات این بخش است.
2-7. نقش صادرات بر رشد و توسعه اقتصادی
در اصطلاح صادرات به معنای ارتباط با بازارهای خارجی و تقاضای خارجیان برای کالاهای داخلی است و واردات نیز تقاضای ما برای کالاهای خارجی می باشد.در دنیای امروز که جهانی شدن اقتصاد یکی از مولفه های آن است تمامی کشورها نیاز به صادرات و واردات دارند، زیرا هیچ کشوری نمی تواند تمام نیازهای داخلی خود را تامین نماید. در برنامه سوم و چهارم توسعه صادرات به عنوان یک عنصر موثر و کلیدی در توسعه اقتصادی کشور محسوب شده است و بر آمادگی زیرساخت های فرهنگی و اجتماعی جهت به کارگیری استراتژی های صادراتی تاکید شده است.
مسلما کشورهایی که صادرات آنها بیشتر از واردات است،یعنی با مازاد تجاری (مثبت بودن نرخ صادرات نسبت به واردات) روبه رو هستند واحد پولی آنها تقاضای بیشتری دارد و کشورهای وارد کننده مجبور به تهیه ارز کشورهای صادرکننده می باشند و برعکس کشور وارد کننده با کاهش ارزش پولی خود مواجه است و در نتیجه قیمت کالاهای وارداتی برای مصرف کننده داخلی گرانتر تمام می شود.
تولید محور اصلی پیشرفت و توسعه می باشد وافزایش تولید،باعث افزایش اشتغال و درآمد ملی و افزایش صادرات و واردات می باشد از این رو با توجه به اهمیت زیاد صادرات ،دولت باید بستری مناسب را برای هرچه بهتر اجرا نمودن این مهم فراهم نماید(گچی،وحید،1392)..
از عواملی که می تواند باعث افزایش صادرات شود می توان به معافیت های مالیاتی،اعطای تسهیلات،رفع مشکلات مربوط به گمرک و سیاست های حمایتی دولت از صادرکنندگان و سرمایه گذاران اشاره کرد.همچنین با ارتقای بسته بندی محصولات و معرفی یک برند مخصوص در بازار و افزایش کیفیت کالاها نسبت به کالای مشابه خارجی می توانیم جهش صادراتی را داشته باشیم.از طرفی وجود قوانین محدود کننده برای واردات پیامدهای منفی را برای اقتصاد در پی دارد که می توان به شکل گیری اقتصاد زیرزمینی و قاچاق کالا که تبعات آن ضربات سنگینی را به بدنه تولید داخلی وارد می نماید،اشاره کرد.باتوجه به وضعیت اقتصادی و سیاسی کشورهای همسایه و توانایی پایین تولید داخلی این کشورها باید بیشترین صادرات کشور به این نقاط باشد.
یکی از عوامل موثر بر صادرات و واردات نرخ ارز می باشد.سیاست گذاری های نرخ ارز،برای توسعه هرچه بیشتر صادرات و واردات و تاثیر گذاری آن ضرورتی انکارناپذیر است.
این امر در شرایط فعلی به خصوص بعد از اجرای فاز اول هدفمندسازی یارانه ها و افزایش تحریم های بین المللی از اهمیت بیشتری برخوردار است.
پر واضح است که یکی از مهم ترین ویژگی های اقتصاد ایران وابستگی شدید به صادرات نفتی و درآمدهای ناشی از آن می باشد. باتوجه به کاهش قیمت نفت و تحریم ها و به وجود آمدن کسری تجاری در سال های اخیر با کاهش صادرات نفتی مواجه بوده ایم.از این رو باید تمام تلاش را برای افزایش صادرات غیرنفتی که کاهش وابستگی اقتصاد به صادرات نفت را به دنبال دارد،معمول نماییم.
طبق آخرین آمار اتاق بازرگانی کشور در هفت ماه ابتدایی سال 92 بیشترین کالاها از طریق کشورهای چین،امارات،کره جنوبی و هند و کمترین کالاها از کشورهای نیکاراگوئه و کامبوج وارد گردیده است.کشور امارات بزرگترین صادرکننده کالا به ایران بود اما با اعمال تحریم های اقتصادی سهم این کشور از صادرات روز به روز کاهش یافت،از سویی دیگر تحریم ایران اگرچه برای هیچ کشوری سود نداشت اما برای چینی ها همواره پر سود بوده است.در سال 84 و شروع دولت نهم سهم چینی ها از صادرات به ایران 2 میلیارد و 160 میلیون دلار بوده،این در حالی است که این سهم در انتهای سال 91 به 7 میلیارد و 155 میلیون دلار رسیده است،یعنی تقریبا 4 برابر شده است. به گزارش گمرک جمهوری اسلامی ایران حجم تجارت(صادرات و واردات) در 5 ماه ابتدایی سال 92 به میزان 31/5 میلیارد دلار بوده است.
از عمده ترین کالاهای صادراتی ایران به کشورهای دیگر می توان به سنگ آهن به هم فشرده نشده،متانول،قیر،نفت، میعانات گازی و محصولات پتروشیمی اشاره کردکه اکثر این مواد به صورت خام می باشد.جلوگیری از صادرات مواد خام و تبدیل کردن این مواد به کالاهای مصرفی و صنعتی می تواند باعث افزایش ارزش افزوده کالاهای صادراتی شود.بیشترین واردات کشور نیز برنج،کنجاله،دانه ذرت دامی و دانه گندم می باشد.طبق این آمار 92 درصد صادرات کشور به قاره آسیا و5 درصد به اروپا می باشد و بقیه نیز به آمریکا،آفریقا و اقیانوسیه صادر می گردد(گچی،وحید،1392).
2-8. وضعیت تولید و صادرات گل و گیاهان زینتی در دنیا
در زمان حاضر در بیش از ۸۰ کشور دنیا پرورش گل به مقیاس تجاری برای عرضه به بازارهای بین المللی در دست دارند. اما تعداد کشورهای مطرح در صادرات جهانی از انگشتان دست تجاوز نمی کند. بیش از ۷۳ درصد صادرات جهانی گل، در کشورهای آلمان ۲۲ درصد، ایالات متحده ۱۵ درصد، فرانسه ۱۰ درصد، انگلیس ۱۰ درصد، هلند ۹ درصد، ژاپن ۶ درصد، ایتالیا و سوئیس ۵ درصد عرضه و مصرف یا بخشی از آن بصورت صادرات مجدد به نقاط دیگر ارسال می کنند.
در سال ۲۰۰۰ میزان کل سطح گل و گیاه در دنیا ۳۶۰ هزار هکتار بوده که به ارزش ۶۰ میلیارد دلار گردش مالی را ایجاد کرده است. هلند به تنهایی هر سال بالغ بر ۷ میلیارد دلار از محل صادرات گل درآمد دارد و میزان درآمد این کشور از طریق صادرات بذر و پیاز گل و ارائه کمکهای فنی و مشورتی و خدمات مرتبط با پرورش گل و گیاهان زینتی و تجهیزات باغبانی به صدها میلیون دلار در سال بالغ می گردد. هلند ۱۴ هزار هکتار فضای زیر کشت دارد و به طور میانگین زیر کشت هر گلخانه شیشه ای در هلند ۱/۲ هکتار است. سطح زیر کشت گلخانه شیشه ای برای گل شاخه بریده حدود ۳۵۰۰ هکتار و برای گل آپارتمانی ۱۲۰۰ هکتار و مزارع فضای باز تولید گل شاخه بریده ۲۵۰۰ هکتار و ارزش اقتصادی گل و گیاه تولید شده در هلند در عرصه اقتصادی جهان در بخش گل شاخه بریده ۳/۵ میلیارد یورو و گل آپارتمانی ۱/۷ میلیارد یورو می باشد(اکبری، 1387).
بیشتر گل و گیاه تولید شده در هلند در اروپا فروخته می شود و به همین دلیل بخش عمده ای از تولیدات ، زمینی و با ناوگان مجهز حمل می گردد و حمل و نقل ریلی برای مسافتهای طولانی به روسیه و ایتالیا می باشد و برای صادرات به کشورهای ژاپن و آمریکا یکسری شرکت های حمل و نقل هوایی در آن کشور وجود دارد که تخصص آنها حمل و نقل گل و گیاه می باشد. هلند علاوه بر بزرگترین تولیدکننده گل بزرگترین واردکننده گل و گیاه نیز می باشد و از کشورهایی مثل کنیا، کلمبیا و اکوادور از طریق هوایی گل وارد می کند و این واردات به منظور پاسخگویی به بازارهایی که در دست دارد صورت می گیرد چون یکسری گلها در هلند خوب بعمل نمی آید یا تولیدشان مقرون به صرفه نیست.در سال۲۰۰۰ بیش از ۸ میلیارد دلار گل در بازارهای جهانی مبادله شد که در این میان کشور هلند با ۵۸ درصد صادرات گل شاخه بریده و ۵۳ درصد صادرات گل آپارتمانی را به خود اختصاص داده که این سهم در اتحادیه اروپا در زمینه گل شاخه بریده ۸۵ درصد و در صادرات گیاهان آپارتمانی ۵۹ درصد را شامل می شود. کشور هلند با ۵۵ هزار کیلومتر وسعت که یک چهلم مساحت ایران را دارد و حتی به اندازه استان گیلان هم نیست و با خشکاندن سواحل آبی خود و با سرمایه گذاری در کشورهای فقیر یا در حال توسعه درآمد هنگفتی بدست آورده و گوی سبقت را حدود ۵۰ سال است که در دست گرفته است.
هلندی ها با ابتکار خاصی بازار ژاپن را که یکی از بزرگترین بازارهای مصرف گل در دنیاست و هر سال چندین میلیارد شاخه گل مصرف می کند، تحت سلطه خود قرار داده و بعنوان نمونه مقامات قرنطینه ای کشاورزی در ژاپن کنترل گلهای وارداتی از هلند را ضروری نمی دانند و گل های هلندی یکسره به فروشگاه های این کشور ارسال می گردد. بحران مالی جهان باعث کاهش ۲۰ تا ۵۰ درصدی در حوزه گل و گیاه شده است که به روند صادرات گل هلندی و سایر کشورهای صادر کننده از جمله کنیا، اوگاندا، زامبیا، زیمبابوه، کلمبیا و هندوستان تاثیر منفی گذاشته است. هلند به منظور جبران کاهش صدور گلهای خود در پی یافتن بازارهای جدید شد که از آغاز سال ۲۰۰۸ نفوذ به بازار اروپای شرقی را برنامه ریزی کرد و موفق شد در سال ۲۰۰۸، ۴۵۰ میلیون شاخه گل به این مناطق صادر کند و این بیانگر ۳۰درصد رشد نسبت به سال ۲۰۰۷ می باشد. کشورهایی مانند نیوزیلند، تایوان، چین، ترکیه و مصر نیز نسبت به سال گذشته رشد چشمگیری در زمینه تولید و صادرات گل و گیاهان زینتی داشته و توانسته اند خود را به رده های بالاتری از جدول برترین های صادرات برسانند حتی کشورهایی که خیلی از لحاظ امکانات از کشور ما ایران عقب تر هستند، در این صنعت خیلی پیشرفت کرده اند مثلا کشور زیمبابوه و موزامبیک که همه این کشورها را جزو کشورهای فقیر می شناسند که در حال حاضر سهم بالایی از بازار گل جهان را به خود اختصاص داده اند و هر روز گلهای تولیدی این کشورها با هواپیما به بازارهای اروپایی انتقال داده می شوند. کشورهایی مانند هندوستان و ترکیه به ترتیب هر یک ۵ تا ۳ میلیارد دلار از صادرات گل و گیاه درآمد ارزی دارند. به عبارت دیگر تولید گل و گیاه در کشور ترکیه ۱۵ برابر تولید در ایران می باشد(اکبری، 1387).
2-9. وضعیت صادرات گل و گیاهان زینتی در ایران
در حالی که ارزش صادرات جهانی گل و گیاهان زینتی در سال 2007 بیش از 17 میلیارد دلار برآورد شده است، ایران تنها6/0 درصد از این رقم یعنی 11/2 میلیون دلار در صادرات این محصول نقش داشته است. اما صادرات این محصول طی سالهای گذشته روند رو به رشدی داشته صادرات سال 87 حدود 87710 تن گل و گیاه به ارزش 20 میلیون دلار صادر شد که نسبت به سال قبل از آن دو برابر شده است .2 درصد از تولید ایران صادر میشود این مهم اکنون با تولید سالانه 2 میلیارد شاخه گل در کشور صورت می گیرد .ایران از نظر تولید رتبه 17 جهان و از نظر صادرات سالانه در بین 117 کشور رتبه 107 قرار دارد بازارهای گل صادراتی ایران در کشورهای امارات متحده عربی، عربستان ،کویت ، بحرین ،ترکمنستان و آذربایجان، عراق ،چین ،ژاپن ،ویتنام، تایوان و میزان بسیار کمی به کشورهای آلمان و فرانسه صادر می گردد . همسایه های شمالی و جنوبی ایران از خریداران بسیار خوب گیاهان زینتی هستند . آذربایجان و عراق بیشترین خریداران گل و گیاه از ایران هستند و از نظر اقتصادی حائز اهمیت می باشند( بلند همت، امین، 1387). .
در حال حاضر انواع نرگس ،رز ،مریم ،گلایل ،آنتوریوم و برگ زینتی ها از ایران صادر می شود .