فرسودگی شغلی در مدیران، دانشگاه علوم پزشکی

دانلود پایان نامه

سی فرت و همکاران در سال (1991) پژوهشی تحت عنوان «رضایت شغلی و فرسودگی شغلی و نقل و انتقالات در میان مددکاران اجتماعی» انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که تعارض و ناهمخوانی نقش، فقدان وسایل رفاهی و نارضایتی از پاداشهای مالی به عنوان پیش‌بینی‌کننده‌های هویت‌زدایی و فرسودگی شغلی هستند.
براساس پژوهش آرچز (1991) احساس فقدان خودمختاری با افزایش فرسودگی شغلی در ارتباط است و برعکس تأمین مالی بر کاهش فرسودگی شغلی اثر دارد.
همچنین براساس پژوهش ول پاین و جاکوب در سال 1992 به این نتیجه رسیدند که فرسودگی شغلی با ویژگیهای مخفی محل کار و نارضایتی از مسائل زناشویی شغل همبستگی بیشتر و با رضایت شغلی همبستگی کمتر دارد .
هوبنر و اسکات (1994) در پژوهشی تحت عنوان «رابطه بین متغیرهای جمعیت‌شناختی حمایت اجتماعی، رضایت شغلی و فرسودگی در میان روانشاسان مدرسه» به این نتیجه رسیدند که بین حمایت اجتماعی و فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد. در این تحقیق 75% آزمودنیها از شغل خود رضایت داشتند. 79% مدیران و 65% ناظران راهنما از اداره خود رضایت داشتند و گلایه مدیران و ناظران منحضر به عدم رضایت از حقوق و فرصتهای ارتقاء بوده است.
پن و همکاران (1988) در تحقیقی با عنوان «رابطه بین رضایت شغلی و فرسودگی شغلی» پرسشنامه فرسودگی شغلی مزلچ و فهرست توصیف شغلی (جهت سنجش رضایت شغلی) را به 75 تن از شاغلین بخش خدمات انسانی که از یک سال پیش فارغ التحصیل شده بودند، ارائه کردند. نتایج مشخص کرد که نمرات آزمودنیها در دامنه پایین و متوسط، مقیاس فرسودگی و رضایت شغلی به طور معکوس با فرسودگی تجربه شده، همبستگی دارد. در ضمن مشخص شد که متغیر، امکان رشد حرفه‌ای به طور ثابت، تنها متغیری بود که آزمودنی های دارای رضایت شغلی را از آزمودنی های فاقد رضایت شغلی تفکیک می‌کرد.
در پژوهش توسط اتزیون در سال (1987) به عنوان «فرسودگی شغلی در مدیران زن و مرد» به این نتیجه رسید که مردان و زنان، زندگی شغلی را به شکل یکسان ادراک می‌کنند، اما فرسودگی شغلی زنان بالاتر از مردان بود .
مارتیس و استیک (1986) در تحقیقی با عنوان «فرسودگی شغلی، استرس شغلی، و رضایت شغلی در میان مأموران اصلاح وتربیت ایالات جنوبی آمریکا، ادراکات و عوامل علی» که با شرکت 241 متصدی اصلاح و تربیت آلابامائی انجام شد، ادراکات و فرسودگی شغلی، استرس و رضایت شغلی در میان آنها را مورد سنجش قرار دادند. نتایج نشان داد که 29% آزمودنیها شغلشان را بیش از حد متوسط، استرس‌زا قلمداد کردند. 29% آنها استرس متوسطی را گزارش کردند، 32% از شغلشان رضایت داشتند و 52% تا حدودی از شغلشان راضی بودند و 16% اصلاً رضایتی نداشتند. پس از بازبینی مجدد، نتایج و استفاده از رگرسیون چند متغیری نشان داد که مقداری از عوامل سازمانی بالقوه تغییرپذیر، اثر معنی‌داری بر روی ادراکات مأموران داشت .
انیت (1977) در تحقیقی با عنوان «رضایت شغلی و فرسودگی بین اعضاء گروههای بهداشت روانی-اجتماعی» رابطه میان فرسودگی عاطفی و پیشرفت شخصی پائین، دگرسان‌بینی خود، رضایت شخصی و مرخصی استعلاجی و وضوح دریافتی از نقش گروه و نقش شخصی را بررسی کردند. در این پژوهش 446 تن از اعضاء گروه بهداشت روانی – اجتماعی مورد سنجش قرار گرفتند و نتایج حاکی از فرسودگی بالا در میان روانپزشکان، مددکاران اجتماعی و پرستاران و روانشناسان بود و مشخص شد که رضایت شغلی مربیان و نیز پیگیری آنان در امور حرفه‌ای‌شان تأثیرگذار خواهد بود .
باونو و باودیچ(1989) عناصر مشهود سازمان را در سطح اول فرهنگ سازمانی دانسته اند و موارد مربوط به فرهنگ سازمانی مربوط به ذهنیت افراد را در سطح دوم و سوم قرار داده اند.
پیشینه تحقیقات داخلی
عابدی و همکاران (1382) در تحقیقی میزان فرسودگی مشاوران آموزش و پرورش شهر اصفهان و عوامل مؤثر بر آن را بررسی کردند. نتایج نشان داد که میزان فرسودگی شغلی نمونه‌های مورد مطالعه مازلاک و همکاران کمتر است. مازلاک عامل سازمانی را در ایجاد فرسودگی شغلی مؤثر می داند که عبارتند از : حجم کار زیاد، میزان کنترل کم، پاداش کم، نداشتن ارتباط اجتماعی، تبعیض در محیط کار و تضاد بین ارزشهای محیط کار. به طور خلاصه نظریه های انگیزشی باعث رضایت شغلی بیشتر و پیشرفت و موفقیت کاری زیادتری خواهد شد و از طریق دیگری وقتی که انگیزش شغلی بیشتر باشد فرسودگی شغلی کمتر خواهد شد (رضایی، 1374).
در تحقیقی که توسط بهنیا (1379) در خصوص فرسودگی شغلی معلمان انجام گرفته نتایج آن حاکی از فرسودگی شغلی در معلمان است.
زارعی (1379) فرسودگی شغلی مشاوران مدارس قزوین را بررسی کرد. در این بررسی مشخص شد 3/7 درصد از مشاوران علایم فرسودگی شدید و 6/60 درصد علایم فرسودگی متوسط دارند.
خاکپور (1377) فرسودگی شغلی مشاوران و درمانگران را در ایران مورد بررسی قرار داده است. نتایج این پژوهش نشان داد 7/2 درصد از مشاوران علایم شدید و 10 درصد از آنها علایم خفیف تا متوسط فرسودگی را نشان می دهند. در ضمن در این پژوهش مشخص شد فرسودگی شغلی مشاوران زن بیشتر از مشاوران مرد، مشاوران مجرد بیشتر از مشاوران متأهل و مشاوران کم‌تجربه بیشتر از مشاوران باتجربه است.
پاکی (1377) رابطه بین تفکر منطقی معلمین و فرسودگی شغلی ناشی از آن را تحت بررسی قرار داد. نتایج نشان می‌دهد که بین تفکر منطقی و فرسودگی شغلی معلمین رابطه معنی‌دار نیست.
کشتکاران (1375) رابطه تنیدگی و فرسودگی شغلی را در بین پرستاران دانشگاه علوم پزشکی شیراز مورد مطالعه قرار داد. نتایج به دست آمده نشان داد که همبستگی معنی‌دار و مستقیمی بین فراوانی و شدت فرسودگی شغلی با تنیدگی وجود دارد.
بدری گرگری (1374) تحقیقی درباره فرسودگی شغلی معلمان انجام داد. نتایج تحقیق او حاکی از وجود فرسودگی شغلی در بین معلمان بود.
بابلی (1379) درباره فرسودگی شغلی مدیران بررسی و تحقیق کرد. یافته های تحقیق او نشان داد که در مدیران، فرسودگی شغلی رایج است.
دموری (1373) در تحقیقی با عنوان «عوامل تعدیل کننده رابطه میان فشارهای شغلی با رضایت شغلی و فرسودگی شغلی در مدیران وزارت راه و ترابری» به این نتیجه رسید که بین فشارهای شغلی، رضایت شغلی و فرسودگی شغلی و نقش ویژگیهای شخصیتی به عنوان عوامل تعدیل‌کننده‌ی این روابط، ارتباط معنی‌داری وجود دارد.
گروهی از محققین دانشگاه علوم انسانی تبریز، در تحقیقی با عنوان «سندرم روانشناختی فرسودگی شغلی معلمین و مکانیزمهای مقابله‌ای» که بر روی یکصد و نود چهار دبیر علوم پایه (یکصد و شش دبیر مرد و هشتاد و هشت دبیر زن)، که در سال تحصیلی 1374-1373، در دبیرستانهای شهر تبریز مشغول به تدریس بودند، انجام شد، نشان دادند که میزان فرسودگی شغلی معلمین در ابعاد مختلف بدین صورت است: در دبیران مرد تحلیل عاطفی بالا (7/5 درصد)، و تحلیل عاطفی متوسط (14/25 درصد)، مسخ شخصیت بالا (11/32 درصد) و مسخ شخصیت متوسط (30/18) و در دبیران زن تحلیل عاطفی بالا (3/4 درصد)، مسخ شخصیت متوسط (12/5 درصد) و فقدان پیشرفت فردی بالا (32/95 درصد).
در تحقیقی که ایرانی در سال 1381 بر روی کارکنان بیمارستان روانپزشکی رازی انجام داده است، فرسودگی شغلی بیشتری را در میان کارکنان با سابقه کمتر به دست آورده است. همچنین کادر اجرایی بیمارستان (صف) در مقایسه با کادر اداری (ستاد)، بیشتر مستعد فرسودگی شغلی بوده‌اند.
مهاجر (1382)، در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « بررسی ارتباط بین سابقه شغلی با فرسودگی شغلی دبیران آموزش و پرورش شهر تبریز» دریافته است که بین سابقه شغلی و میزان حقوق ماهیانه با فرسودگی شغلی رابطه منفی وجود دارد.