پژوهش (پایان نامه) : فضای معماری کودکان-خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت -فروش فایل

شکل های مربوط به این متن فقط در فایل اصلی موجود هستند (در سایت نمایش داده نمی شود)

2-14 فضای معماری کودکان

معمار یک مربی است و بعد از پدر و مادر ، اولین مربی کودک . تعلیم و تربیت او از طریق اشکال ساخته شده به دستش است که محیط اطراف کودک را تشکیل می دهند.کودک امروز به دلیل رهایی از سنت های پیشین ، راحت تر از انسان بالغ می تواند خود را با تازه ها یا حتی جسارت های معماری و شهر سازی معاصر تطبیق دهد. او به راحتی می تواند طرفدار و نیز الهام دهنده اشکال تازه باشد. بنابراین باید در درجه اول برای کودک و شاید تا حدودی به وسیله خود کودک به تدریج  تعادل بین فضاهای زندگی هر فرد و فرم های معمارانه سازنده فضا را برقرار کرد. برای دستیابی به این هدف، معمار باید از سویی خواسته ها، نیاز ها و مشکلات کودک را شناخته و درک کرده تا روش های برطرف کردن آن ها را بیابد و از سویی دیگر باید به محیط و فضایی که کودک امروز در آن به سر می برد آشنا باشد و آن را به خوبی درک کند. برای تحقق این امر، معماران باید بر سرعت خود بیافزایند تا بتوانند به پای متخصصین تعلیم و تربیت، جامعه شناسان، پزشکان و روانشناسان که کم و بیش دنیای کودکی را به طور کامل شناخته اند، برسند. پیشرفت و شناخت از خود، هم ارز و مکمل ادراک فضا ست. به واسطه یک یادگیری طولانی که تمام دوران کودکی را در بر می گیرد، یاد می گیریم که بر فضا تسلط پیدا کنیم همان طور که یاد گرفته بودیم به وجود خود تسلط داشته باشیم. نحوه به وقوع پیوستن این یادگیری بر پایه تعادل درونی ما استوار است. به همین دلیل اولین تجربیات کودک در این رابطه بسیار مهم هستند. تعلیم و تربیت موفق و صحیح باید بدون ایجاد برخوردهای جدی، او را در پیدا کردن موقعیتش در فضا یاری دهد تا بتواند مرکزیت خود را در آن بیابد. منظور از این فضا یک محدوده سرد هندسی نیست بلکه هدف فضایی فعال و تاثیر گذار است. این فضا در عین حال هم دارای امنیت است و هم آزادی. فضایی که ما را در بر گرفته است در شکل گیری شخصیت ما شرکت می کند و خلوت ما را محافظت می نماید. این فضا برحسب هر شخصی یا دوران مختلف زندگی، بزرگ و کوچک می شود. فرد می تواند به راحتی در این فضا که به نسبت اعمال او کوچک و بزرگ می شود خود را بیابد. پس فضا یک محیط عادی نیست. بلکه یک واقعیت روانشناختی زنده و پویا است، این فضا نباید خود را بر ما تحمیل کند بلکه باید متناسب با شخصیت ما شکل گیرد. محیطی که برای کودکان طراحی می کنیم ، می بایست شامل فضاهای زیر باشد :

  • فضاهای طبیعی: مانند درخت و آب و موجودات زنده که اساسی ترین و مهم ترین فضا را برای کودکان تشکیل می دهد .
  • فضاهای باز: فضا های گسترده ای که بچه ها بتوانند به اندازه دلخواه در آن بدوند و انرژی های درونیشان را تخلیه کنند.
  • فضا های راه ها: راه ها و جاده ها قبل از حضور ماشین ، زمین اصلی بازی بچه ها بوده است . راه هایی هستند که بچه ها در آن همدیگر را ملاقات می کنند و شبکه ای است که فضاهای متنوع را به هم وصل می کند .
  • فضاهایی برای ماجرا جویی: فضا هایی هستند پر از پیچیدگی ،که قوه تجسم و تخیلی کودکان به واسطه بودن در این فضا ها تقویت می شود .
  • فضاهای مخفی: استقلال کودکان از طریق این فضا های مخفی رشد می یابد .
  • ساختارهای بازی: فضاهایی هستند که با ساختار بازی در مکان هایی که بازی اهمیت می یابد تشکیل می شود. این قبیل فضاها به عنوان زمین های بازی شناخته شده است.

 

2-15 خصوصیات فضاهای مورد نظر جهت طراحی

با توجه به مطالعات انجام شده محیطی که برای کودکان قرار است طراحی شود براساس نوع کاربری ها و شرایط جسمی و روحی کودک ضروری است که شامل فضاهای فضای باز و بسته باشد، که اینها هر کدام خود به فضاهای ریزتر تقسیم می شوند. در طراحی جزئیات فضا های آموزشی  با توجه به الگوهای رفتاری کودکان، لازم است شعاع حرکت و میزان تحرک گروه های مختلف سنی بررسی شود تا با طراحی جزییات، فضاها متناسب با توانایی های جسمی و ویژگی های روانی و هماهنگ با الگو های حرکتی و رفتاری آن ها طراحی شود.

  • فضای باز

فضای گسترده ای است که بچه ها بتوانند به اندازه دلخواه در آن بدوند و انرژی های درونیشان را تخلیه کنند. این فضا میتواند شامل فضای باز مصنوعی و فضای طبیعی باشد. در فضای مصنوعی از مصالح در ساخت آن استفاده می شود در حالی که در فضای طبیعی درخت، آب و موجودات زنده اساسی ترین و مهم ترین فضا را برای کودکان تشکیل می دهد.

  • فضای بسته

فضایی ساخته شده از مصالح مصنوعی یا طبیعی و دارای دیوار و سقف می باشد، که در آن ریز فضاهایی متناسب با نیازها و کاربری ها طراحی شده است. طراحی این فضا از اهمیت ویژه ایی برخوردار است.

 

2-16 تعامل با محیط

2-16-1 استفاده از عوامل طبیعی زمین

اولین فاکتور شرایط و خصوصیات سطح زمین و جا نمایی مناسب می باشد. از آنجایی که کودکان به فرم های نا منظم تمایل بیشتری دارند ، بطور مثال می توان از تغییر ارتفاع استفاده کرد و با شیب ملایم و تغییر ارتفاع زمین را منطقه بندی نمود. کودکان از ماجراجویی خوششان می آید و دوست دارند گم شوند و خود مسیر را بیایند، از شیب سر بخورند و در پستی بلندی ها قایم باشک بازی کنند. با طراحی تپه، شیب، حفره و عناصر متنوع دیگر می شود محرک خوبی برای بازی ایجاد کرد با توجه به اینکه بچه ها به اکتشاف محیط  می پردازند به توانایی های فضایی خود پی می برند.

تصویر2-3: استفاده از عوامل طبیعی زمین جهت بازی

2-16-2 فضای سبز

گیاهان عناصر بسیار با ارزشی در طراحی های محیطی متعلق به کودکان می باشد چه برای محیط باشد چه برای زیبایی یا تفریح. گیاهان کیفیت هوا را بهبود می بخشند و مانند مانع و محافظ در برابر باران و خورشید می باشد. همچنین انبوه گیاهان از شدت صدا و باد می کاهد و باعث جذب پرندگان و حیوانات کوچک می شوند. استفاده از گونه های مختلف توانایی های بیشتری در طول فصول گوناگون به محل می دهد. ضمنا در صورت استفاده از گیاه باید از آنها مراقبت به عمل آید.

تصویر2-4: عوامل طبیعی در محیط

 

تصویر2-5: استفاده از پوشش گیاهی جهت کنترل عوامل بصری

 

 

 

تصویر2-6: استفاده از پوشش گیاهی جهت کنترل  اقلیمی

 

تصویر2-7: استفاده از درخت به همراه کاربردها

2-16-3 آب

کودکان از آب لذت می برند بخصوص زمانی که مجازند به آن دست بزنند و بازی کنند. می توان در محیط و به صورت طبیعی نهر، کانال، برکه، مرداب و فواره ایجاد نمود. آب باید قابل آشامیدن و عمقی بین 35 تا 40 سانتیمتر داشته باشد. کف سازی قسمت آب بازی لازم است از جنس مصالح غیر لیز باشد.

 

 

دانلود پایان نامه ارشد : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

تصویر2-8: استفاده از آب در زمین بازی

2-17 طراحی فضای باز و زمین بازی

در شرایط زندگی شهری که بیشتر مردم در آپارتمان زندگی می کنند، فراهم نمودن فضای برای تحرک آزادانه کودکان اهمیت ویژه ای دارد. در طراحی برخی از این فضاها و اجزاءشان، طرح به شکلی حرفه ایی انجام شده و در برخی کمتر. با بررسی این طرح ها می توان دریافت که حتی در پشت طرح هایی که ساده بنظر می رسند تجربیاتی نهفته است که در تلاش می باشند تا محرکی خوب و مناسب برای کودکان ایجاد نمایند. طراحی فضای تفریحی باید جوابگوی نیازهای بیان شده باشد. در طراحی زمین بازی سه بخش وجود دارد: دستورالعمل ها و پیشنهاد ها برای طراحی زمین بازی و تجهیزات آن و همچنین موضوع ایمنی از دید طراحی.

مطمئنا درجه ای سازماندهی در زمین بازی ضروری می باشد که باعث می شود کودک پیدا کردن خود را در فضا فراگیرد. طبقه بندی و اولویت بندی فعالیت در زمین بازی شروع خوبی برای جا نمایی فضاها و باعث می شود با توجه به عملکرد و کاربرد، رابطه فضایی شکل گیرد. بطور مثال فضای بازی های انفرادی از فضای بازیهای گروهی جدا در نظر گرفته شود.مرز بین فضاها باید به راحتی قابل تشخیص باشد، خواه به صورت فیزیکی، بصری یا شنوایی. فضا ها باید متفاوت و مستقل از یکدیگر باشند اما به یکدیگر مرتبط باشند و روابط بین گروه های مختلف را تقویت کنند. فضای بازی باید این امکان را بدهد که بچه ها با همدیگر ارتباط برقرار کنند و باهم بیاموزند. در طراحی باید به بچه های کوچکتر، یا دارای معلولیت ذهنی و فیزیکی توجه ویژه ای شود. قسمت هایی از زمین بازی که متعلق به بچه های کوچکتر می باشند باید از قسمت های دیگر پارک جدا و بر روی آنها دید باشد. توصیه می شود فضاهای آفتابگیر و سایه دار برای زمین طراحی شود (Great Kids’ Spaces).