فناوری اطلاعات و ارتباطات، تعاریف فناوری اطلاعات

دانلود پایان نامه

نوشته ها و ادبیات شامل مباحثه و منازعه فراوان و قابل توجهی بر روی معنای کلمه “فناوری” است. مفاهیم و معانی پیشین فناوری بر روی بعضی از جنبه ها و فناوری به قیمت در نظر نگرفتن ابعاد دیگر آن تاکید نموده است .(ارلیکوفسکی،1992)
تعدادی از جریان های تحقیقی بر فناوری به عنوان سخت افزار تاکید نموده اند . به عبارت دیگر تجهیزات ،ماشین ها و ابزاری که انسان در فعالیت های تولیدی به کار می برد.(بارنی،1986)از دیدگاه سخت افزاری فناوری یک متغیر معنادار است که تنها در سازمان هایی به کار می رود که از تجهیزات در فعالیت های تجاریشان استفاده می کنند.
امروزه مفهوم فناوری گسترده تر شده و به سمت فناوری های اجتماعی پیش رفته است که شامل فعالیت های کلی ،تکنیک ها و دانشی می شود که انسان در فعالیت های تولیدی از آنها استفاده می کندو بهره می جوید. (ایولند،1986)
اقتصاددانان(منزفلید،1968)فناوری را به عنوان عاملی در نظر می گیرند که عملکرد تولید شرکت را تغییر می دهدو به عنوان ذخیره و انباری از اطلاعات و دانش مرتبط ،عمل می کند که به تکنیک و روش اجازه بروز می دهد. بر اساس این مسیر منطقی کاپون و گلازر(1987) فناوری را به عنوان دانش فنی به حساب می آورند که برای تولید و یا فروش یک محصول یا خدمت مورد نیاز می باشد و در این راستا آنها سه منبع دانش را شناسایی می کنند :
1)فناوری تولید(مجموعه ای از ایده ها که در محصول مجسّم می شود)،
2)فناوری فرآیند(مجموعه ای از ایده ها که در ساخت محصول به کار می رود ویا گام ها و مرا حل ضروری برای ترکیب مواد جدید و تولید محصول پایانی) ،
3)فناوری مدیریت(مجموعه ای از روندها و مراحل مدیریت که با فروش محصول و رسیدگی به واحد تجاری همراه می باشد).
این تعریف، فناوری را از محصولات جدید صرف ،تمایز می بخشد . محصولات، نشانه و مظهر فناوری هستند .جان و همکاران(1999)،فناوری را به عنوان یک دانش عملی و یا “دانش فنّی” تعریف نموده اند،که برای اهداف مفید به کار می رود. ما به دنبال یک مفهوم گسترده از فناوری بودیم که بتواند شامل دانش ،به همراه ابزار و تکنیک های فناوری باشد .بنابراین ما از تعریف فناوری که توسط کاپون و گلازر(1987)ارائه شده است استفاده می کنیم. به عبارت دیگر فناوری یک دانش فنی است که در یک تکنیک،محصول و یا روند تجاری یک شرکت وجود دارد.بنابراین تعریف ما از فناوری بیان می کند که فناوری این قدرت را دارد که روندها و محصولات و خدمات تجاری شرکت را تغییر دهد.فناوری اطلاعات نیز بخشی از فناوری است که به توضیح مختصری در مورد آن می پردازیم.
2-2-1) فناوری اطلاعات
به طور کلی جهان از نیمه دوم قرن بیستم وارد عصر تازه ای شد.تحولات پرشتاب علمی و فناوری در زمینه ترازیستورها،موتور محرک این تحول بوده است.ابتدا با ورود رایانه به بازار و در ادامه با تحول در حوزه اطلاعات و ارتباطات،رایانه ها به فناوری های ارتباطی ـ تلفن وتلویزیون ـ پیوستند و انقلاب “فناوری اطلاعات و ارتباطات”به وقوع پیوست.اجزای فناوری اطلاعات و ارتباطات،ایده ها،مشخصات استاندارد،پروتکل،زبان های برنامه نویسی ونرم افزارها،صفحات وب،اتاق های گفت و گو،نامه وب،فایل های فشرده،حراج ها و معاملات برخط،پول الکترونیکی،دولت الکترونیکی و… از این قبیل هستند.نکته مهم این است که تمام این ها از چند ابزار و پروتکل اصلی به وجود می آیندکه غایت آنها، نوآوری ترکیبی” اینترنت” می باشد.این جریان فناوری در فرآیندهای مختلف اقتصادی مؤثر است.در طرف عرضه اقتصاد و در کنار عوامل مکمل زیر ساختی ،منجر به تعمیق سرمایه،سازماندهی مجدد فرآیندهای اقتصادی شده و در نهایت باعث افزایش رشد اقتصادی و بهره وری عوامل تولید در کشورهای توسعه یافته و به دنبال آن با اندکی تاخیر ،این تاثیر در برخی از کشورهای در حال توسعه نیز مشاهده گردید.(نجارزاده و دیگران،1386،ص51)
واژه فناوری اطلاعات از اواخر دهه 1970 برای اشاره به استفاده از کامپیوتر برای کار با اطلاعات ابداع شد.می توان گفت که این فناوری، تمامی گونه های کامپیوتر ها،سخت افزار،نرم افزار و همچنین شبکه های ارتباط بین دو کامپیوترو ارتباط یک کامپیوتر با یک ابر کامپیوتر و یک سازمان است تا شبکه های جهان گستر که در زمره فناوری اطلاعات به حساب می آیند.بررسی ها نشان می دهد درسال 1965 فناوری اطلاعات و ارتباطات حدود 5٪ هزینه های سرمایه گذاری شرکت ها را به خود اختصاص داده این رقم در سال 1980 به عنوان 15٪ و در انتهای 1990 به 50٪ کل سرمایه گذاری شرکت ها رسید.این رقم حاکی ازاهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کسب و کار است که یک مزیت استراتژیک برای شرکت ها محسوب می شود.(شیری،2006)
در عصر فناوری اطلاعات سازمان ها به سازمان های الکترونیک تبدیل شده اند و کارکنان خارج از فضای فیزیکی به فعالیت مشغولند.علاوه بر این تغییرات فناوری، نیروی بی حد و مرز اینترنت باعث شده است که مشتریان بیش از گذشته به سازمان نزدیک شوند. به گفته یکی از مدیران شرکت مایکرو سافت هر زمان که احساس شکست کردید از مشتریان خود سؤال کنید و همکاری آنها را در پیشبرد اهداف سازمان کمک بگیرید.(فیاضی،2007)
در عصر اطلاعات برعکس عصر صنعت که کارها تکراری بود و حضور فیزیکی کارکنان در محل کار ضروری می نمود،کارمندان می توانند کار خود را در هر زمان و مکانی انجام دهند و بخش عمده کار بدون سرپرستی و به عنوان عضوی از یک تیم مدیریت به انجام می رسد.در بعد ساختار فیزیکی،عصر اطلاعات منجر به استقلال کار از فضا و زمان گردیده و در بعد ساختار اجتماعی نیز تحقیقات از گرایش ساختار اجتماعی به سوی ساختار ارگانیک و منعطف حکایت دارد(وارث،1380،ص124)
2-2-1-1) تعاریف فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلر در سال 1958 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیم گیری ها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شد. در مفهوم رایج، فناوری اطلاعات به مجموعه ای از سخت افزار تجهیزات دلالت دارد و بسیاری از محققان آن را تنها نهاد سخت افزاری می دانند که در انجام کارها مورد استفاده قرار می گیرد و همچنین آن را مهارت و دانش کارکنان و حتی اشیایی که کار بر روی آنها انجام می شود نیز در نظر می گیرند.فناوری اطلاعات را می توان همانند سایر فناوری ها به ارتباط میان سخت افزار،نرم افزار،شبکه و توانایی ها و اقداماتی که از این ابزارها ناشی می شود تعریف کرد. فناوری اطلاعات نه تنها به توانایی های پردازش داده ها توسط رایانه بلکه به مهارت های انسانی و مدیریت در بهره برداری از آنها دلالت دارد.بنابراین فناوری اطلاعات نه تنها شامل رایانه و سایر تجهیزات است بلکه توانایی ها و اقدامات در نحوه انجام کاررا شامل می شود(صرافی زاده،1388،ص16)
اسکات موتون(1991)فناوری اطلاعات را شامل انواع رایانه ها،سخت افزار،نرم افزار،شبکه های ارتباطی که دو رایانه را به یکدیگر متصل می کنند،شبکه های عمومی و خصوصی و ترکیب رایانه ها و فناوری ارتباطات وسیستم هایی که رایانه های شخصی را به ابر رایانه ها متصل می کند و شبکه گسترده جهان که از یک سلسله رایانه های قدرتمند تشکیل شده است، می داند. شیل(1977)در مطالعه ای که با عنوان انقلاب رایانه انجام داده است بر تجهیزات رایانه ای تاکید دارد که در استقرار ادارات و بخش های مختلف کسب و کار شامل رایانه های شخصی ،ایستگاه های کاری ،سرورها،ابر رایانه ها و تجهیزات مرتبط بکار گرفته می شود.در تعریف دیگری فناوری اطلاعات ابزارهای رایانه محوری است که افراد به منظورکار با اطلاعات و پشتیبانی اطلاعات مورد نیاز ازآن استفاده می کنند. این ابزارها شامل صفحه کلید،صفحه نمایش،پرینتر و نرم افزار است(صرافی زاده،1388،ص17)
فناوری اطلاعات نه تنها مفهومی بین رشته ای بلکه فرا رشته ای است که از فناوری های مختلف سخت افزار،نرم افزاری و مغز افزاری سود می جوید تا محصول یا خدمت جدید تولید نماید.بنابراین در تعریف فناوری اطلاعات گوناگونی هایی مشاهده می شود.
1.در یک تعریف فناوری اطلاعات ،مجموعه ای از ابزارها،تجهیزات،دانش ها و مهارت هاست که از آنها در گردآوری،ذخیره سازی ،بازیابی و انتقال اطلاعات استفاده می شود و بر اساس این تعریف ،فناوری اطلاعات مجموعه ای ازابزار، دانش،مهارت و روش خواهد بود که در تولید،انتقال و پردازش اطلاعات استفاده می شود.
2.در تعریف دیگر فناوری اطلاعات برای توصیف نوعی فناوری به کار می رود که ما را در ضبط،ذخیره سازی،پردازش،بازیابی،انتقال و دریافت اطلاعات یاری می رساند.این اصطلاح فناوری های نوین مانندرایانه،انتقال از طریق فاکس،میکروگراف ها و ارتباطات از راه دور را در بر می گیرد.