منبع مقاله درمورد طرح جامع تهران، عوامل موثر، نرم افزار

بوده و علت شکلگیری منطقه را با وضوح بیشتری تبیین می‌نمایند. تأثیر کالبدی عناصر مهم بر روند تحولات کالبدی منطقه نیز در دو بخش قابل جمع‌بندی است :
الف : بجز دولتخواه سایر سطوح مسکونی منطقه دراطراف هسته‌های اولیه روستایی شکل گرفتهاند.
ب : محله دولتخواه در اثرمجاورت با کوره‌های آجرپزی، بتدریج شکل بافت شهری پیدا کرده است.
به لحاظ اهمیت توزیع مکانی کانون‌های اسکان غیررسمی یا به تعبیر دیگر، سکونتگاههای غیررسمی، در این بخش از شناخت منطقه 19 به بررسی این سکونتگاهها می‌پردازیم و بر اساس مطالعات پیمایشی در محدوده قانونی این منطقه توزیع مکانی سکونتگاههای غیررسمی فقط در ناحیه 3 منطقه 19، استقرار یافته است. بعبارت دیگر، در محدوده قانونی منطقه، در ناحیه 3، در محلات دولتخواه و اسماعیل آباد، اطراف کوره‌های آجرپزی، شاهد اسکان غیررسمی با موقعیت جغرافیایی و توزیع جمعیتی ذیل الذکر خواهیم بود از این رو توزیع مکانی این سکونتگاهها بدین شرح است:
الف: محدوده دولتخواه شامل 12 سکونتگاه با موقعیت جغرافیایی بشرح ذیل است:
1. سکونتگاه کوره سهیل: واقع در خیابان پیروز، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه 19
2. سکونتگاه کوره غلام فراهانی(حاتمی- دین پژوه): واقع درخیابان پیروز، محدوده دولتخواه،ناحیه3
3. سکونتگاه کوره حاج توسل(کردبچه): خیابان پیروز،جنب کوره دماوندنو،محدوده دولتخواه،ناحیه3
4. سکونتگاه کوره حاج یداله حیدری: خیابان پیروز- پلاک 18، محدوده دولتخواه، ناحیه3،منطقه19
5. سکونتگاه کوره دماوندنو : خیابان پیروز- شمال کوره حیدری، محدوده دولتخواه،ناحیه3،منطقه19
6. سکونتگاه کوره جاوید: خیابان پیروز، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه19
7. سکونتگاه کوره شیخ(نوین): خیابان پیروز- شمال بزرگراه آزادگان، محدوده دولتخواه، ناحیه3
8. سکونتگاه کوره حاجی فلاحتی: انتهای خیابان شکری، بعد از کوره ظفر،محدوده دولتخواه، ناحیه3
9. سکونتگاه آجر ناهید(میرسعیدی): انتهای خیابان حیدری، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه19
10. سکونتگاه کوره حسن نور(قهرمانی): انتهای خیابان برادران شکری، روبروی مجموعه ورزشی پلاک1، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه 19
11. سکونتگاه کوره حسین حسامی(آجرسازی ظفر): انتهای خیابان برادران شکری، بعد از کوره حسن نور، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه19
12. سکونتگاه کوچه 37 : خیابان پیروز، کوچه 37، محدوده دولتخواه، ناحیه3، منطقه19.(نقشه شماره3-15)
ب: محدوده اسماعیل آباد شامل 6 سکونتگاه با موقعیت جغرافیایی بشرح ذیل است:
1. سکونتگاه کوره کاردان(سفال جدید- نادری): خیابان نرگس، بعد از تقاطع خیابان حیدری، پشت زمین فوتبال، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3، منطقه 19
2. سکونتگاه آجر مسعود: خیابان حیدری- روبروی کوره قشم، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3
3. سکونتگاه آجر صفا(سلیمانی): خیابان شهید رجب حیدری، بین آجر ناهید و آجر فرهاد، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3، منطقه 19
4. سکونتگاه آجرفرهاد: خیابان شهید حیدری، پایین تراز کوره قشم، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3، منطقه19
5. سکونتگاه کوره بوعلی(سوسن): خیابان شهید رجب حیدری، روبروی کوره فرهاد، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3، منطقه19
6. سکونتگاه کوره قشم: خیابان شهید حیدری، محدوده اسماعیل آباد، ناحیه3، منطقه19. لازم به توضیح است که سکونتگاه کوره قشم در حال حاضر به علت ماشینی و صنعتی شدن این کوره فاقد سکونت غیررسمی می‌باشد.( نقشه شماره 1)
4ـ7 جمعبندی
بررسی سیر تحولات شکلگیری منطقه 19 تهران با استناد به مدارک شامل تعدادی قلعه‌های روستایی پراکنده نظیر قلعه اسفندیاری و قلعه عبدل آباد بوده است که بعد از اصلاحات ارضی و مهاجرت روستاییان شروع به جذب جمعیت نموده است. این محدوده در اولین طرح جامع تهران ( سال 1347) جزء محدوده 25 ساله قرار دارد و از آنجا که طرح جامع تنها برای محدوده خدماتی 5 ساله آن طرح و برنامه ریخته شد. عمده ترین تحولات رخ داده کالبدی و جمعیتی رخ داده در این شهر به دوره زمانی 1358 الی 1366 برمیگردد. به طوری که جمعیت این شهر از 143540 نفر در سال 1359 به 216318 نفر در سال 1365 رسیده است. در این دوره منطقه 19 دارای نرخ رشد 7.07 در سال بوده است.
بررسی و مطالعات زمین شناسی محدوده مورد مطالعه نشان میدهد که بیشینه شتاب زمین در این منطقه بیشتر در مدل گل ری قرار دارد. به طوری که بر اثر فعال شدن این گسل براساس مطالعات اولیه غرب منطقه 19 (نواحی دولتخواه و اسماعیلآباد)، خانی آباد شرقی، قسمتی از شریعتی، عبدل آباد و ناحیه نعمتآباد از بیشترین تعداد ساختمان‌های آسیبدیده و یا فرو ریخته برخوردار خواهند گشت. اراضی بایر، فضاهای باز (پارکها)، مجتمع‌های مسکونی با استحکام مناسب در خانیآبادنو و میدان تره بار به دلیل سازه و نوع فعالیت آن از درجه پایینتری برخوردار می‌باشند. عوامل موثردر تعداد ساختمان‌های آسیبدیده و فرور ریخته را می‌توان در استحکام سازه، فشردگی بافت، (مساحت و تعداد قطعات) و تراکم ساختمانی ملاحظه نمود. نواحی دولتخواه و اسماعیل آباد تا ارتفاع 1100 از خاک ضعیف برخوردار می‌باشد. (5/0 الی 5/1 کیلوپوند بر سانتیمترمربع).
بررسی مبدا مهاجرت ساکنین محدوده مورد مطالعه نشان میدهد که چیزی در حدود 22 درصد از مهاجرین از شهر اردبیل و 20 درصد از شهر میانه به این محدوده مهاجرت نمودهاند. بر اساس مطالعات میدانی انجام شده در محدوده مطالعاتی 60.2 درصد ساکنین معادل با 174 خانوار سابقه‏ای بیش از 10 سال سکونت را دارند، که درصد بالایی بوده و حکایت از ماندگاری و تعلق به محیط محدوده است.از 39.8 درصد باقی‏مانده، 31.1 خانوارها پاسخ نداده، الباقی 3.1 درصد بین 6-10 سال و 5.5 درصد کمتر از 6 سال سابقه سکونت دارند. جدول ذیل نشان‏دهنده قدمت سکونت در محدوده می‏باشد.
بررسی سکونتگاه غیر رسمی در سطح منطقه 19 نشان میدهد که بجز دولتخواه سایر سطوح مسکونی منطقه دراطراف هسته‌های اولیه روستایی شکل گرفتهاند. محله دولتخواه در اثرمجاورت با کوره‌های آجرپزی، بتدریج شکل بافت شهری پیدا کرده است.
فصل پنجم
تجزیه و تحلیل اطلاعات
مقدمه
چگونگی تحلیل یافته‌های تحقیق یکی از مراحل اصلی هر تحقیقی می‌باشد. برای انجام این کار روش‌های مختلفی متناسب با موضوع و یافته‌های تحقیق می‌توان اتخاذ نمود. به منظور تجزیه و تحلیل داده های آماری پژوهش حاضر، ابتدا اطلاعات حاصل از پرسشنامه‌ها استخراج و در جدول اطلاعات کلی تنظیم شد، سپس کلیه اطلاعات با استفاده از کامپیوتر واز طریق بسته نرم افزار آماری SPSS در دو بخش روش های توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در قسمت اول نتایج توصیفی شامل جداول و نمودارهای توزیع فراوانی متغیر های مستقل و وابسته تحقیق است.در بخش توصیفی، اطلاعات ابتدا جداول توزیع فراوانی و درصدهای مشاهده شده مربوط به هر یک از ویژگی های دموگرافیک (جنسیت، میزان تحصیلات و سن پاسخدهندگان) و همچنین، سؤالات مرتبط با فرضیه استخراج شد.
5-1- یافته‌های توصیفی تحقیق
5-1-1- مشخصات عمومی پاسخگویان:
هدف از طرح این سئوالات شناخت پاسخگویان از نظر جنس،سن و میزان تحصیلات آنها بود.
5-1-1-1- جنس
از کل پاسخگویان به پرسشنامه ها، 7/88 درصد را مردان و 2/11 درصد را زنان تشکیل می‌دادند. (جدول شماره 5-1).
جدول شماره 5-1 : توزیع جنسی پاسخگویان
شرح
مرد
زن
کل پاسخگویان
درصد
88.78
11.21
100
5-1-1-2- سن
از نظر سنی، جوان‌ترین و مسن‌ترین پاسخگویان به ترتیب 20 و 70 ساله بوده‌اند که در 5 گروه سنی به ترتیب جدول شماره 5-2 طبقهبندی شده‌اند.(جدول شماره 5-2).
جدول شماره 5-2: توزیع سنی پاسخگویان
گروههای سنی
درصد
بین 20 تا 30 سال
10
بین 31 تا 40 سال
18
بین 41 تا 50 سال
30
بین 51 تا 60 سال
7/28
بین 61 تا 70 سال
3/13
جمع پاسخگویان
100
با توجه به جدول فوق، بیشترین تعداد پاسخگویان با 30 درصد در گروه سنی50-41 سال قرار داشتهاند. کمترین میزان پاسخگویان نیز از سوی گروه سنی 30-20 سال با 10 درصد بوده است.
نمودار شماره 5-1: توزیع سنی پاسخگویان
5-1-1-3- تحصیلات
از نظر تحصیلات، 7/36 درصد از پاسخگویان بیسواد بوده‌اند و تنها 18 درصد دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر می‌باشند. نمودار شماره 11 توزیع پاسخگویان را از نظر میزان تحصیلات نشان می‌دهد.
جدول شماره 5-3: توزیع پاسخگویان از نظر میزان تحصیلات
درصد
وضعیت سواد
36.7
بیسواد
2.6
نهضت سوادآموزی
32
پایان دوره ابتدائی
10.7
پایان دوره راهنمایی
13.3
دیپلم
4.7
فوق دیپلم وبالاتر
نمودار شماره 5-3: توزیع پاسخگویان از نظر میزان تحصیلات
5-1-1-4- مدت اقامت در محل
بیشترین تعداد پاسخگویان با 3/43 درصد، مدت اقامت خود در محل را بین 20-10 سال ذکر کرده‌اند. همچنین مدت زمان اقامت بین 40-30 سال کمترین میزان را با 6 درصد به خود اختصاص داده است. جدول شماره 5-4 مدت زمان اقامت در محل پاسخگویان را نشان می‌دهد.
جدول شماره 5-4: مدت زمان اقامت پاسخگویان
مدت اقامت در محل
درصد
زیر 10 سال
7/14
بین 10 تا 20 سال
3/43
بین 20 تا 30 سال
36
بین 30 تا 40 سال
6
جمع پاسخگویان
100
نموودار شماره 5-4: مدت زمان اقامت پاسخگویان
5-1-2- سؤالات توصیفی مرتبط با فرضیه تحقیق
همانگونه که در بحث ادبیات تئوریک عنوان شد، راهبرد توانمندسازی بر مشارکت و ظرفیتسازی ساکنین سکونتگاه‌های غیر رسمی تکیه دارد. بر این اساس به منظور آگاهی یافتن از وضعیت خانوارهای ساکن در محدوده و سنجش میزان تمایل به مشارکت و ظرفیت‌های اجتماعی سئوالاتی در قالب پرسشنامه طرح شده بود که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار می‌گیرند.
5-1-2-1- تمایل به ترک محل
از پاسخگویان سئوال شد که؛ آیا مایل هستید این محل را ترک کنید؟ که 55 درصد پاسخ مثبت و 45 درصد نیز جواب منفی دادند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پاسخ منفی بیشتر از سوی پاسخگویانی که در گروه سنی بالای 50 سال قرار داشته‌اند عنوان شده است. به عبارت دیگر تمایل به ترک محل در بین گروههای سنی پایین‌تر، بیشتر بوده است. در سئوال دیگری از پاسخگویان پرسش شد که؛ اگر زمین و مسکن مشابه در جایی دیگر به شما واگذار شود، حاضر هستید این محل را ترک کنید؟ به این سئوال 2/69 درصد پاسخ مثبت و 8/30 درصد جواب منفی دادند.
جدول شماره 5-5 : دلایل عدم تمایل به ترک محل از سوی پاسخگویان
شرح
درصد
دوست داشتن محدوده
40
وجود اقوام و آشنایان
1/31
نزدیکی به محل کار
3/13
بدون پاسخ
5/15
جمع پاسخگویان
100
با توجه به جدول فوق، دوست داشتن محدوده و وجود اقوام و آشنایان به ترتیب با 40 و 1/31 درصد از دلایل عمده عدم تمایل به ترک محل عنوان شده است.
* سوالات مربوط به سرمایه اجتماعی
5-1-2-2- مشارکت اجتماعی و ظرفیت سنجی
با توجه به اهمیت مبحث مشارکت در راهبرد توانمند سازی تعداد 4 سئوال از پرسشنامه به سنجش میزان مشارکت و ظرفیت اجتماعی در محدوده اختصاص یافته است. در ادامه داده‌های هر یک از سئوالات اشاره شده مورد بررسی قرار می‌گیرد.
سئوال 1 : آیا در طی 5 سال گذشته در فعالیتهایی برای بهبود وضع محدوده‌تان شرکت کرده‌اید؟
بیش از نیمی از پاسخگویان (53 درصد) به این سئوال پاسخ مثبت داده‌اند و 47 درصد نیز تاکنون

دیدگاهتان را بنویسید