ویژگیهای اجتماعی، آسیبهای اجتماعی

دانلود پایان نامه

الف- جرائم بدون بزهدیده: در برخی از جرائم که از آنها با عنوان جرائم بدون بزهدیده نام برده میشود به ظاهر بزهدیده مشخص و شاکی معینی برای مراجعه به پلیس و ایراد شکایت وجود ندارد. اما آسیبهای اجتماعی فراوانی از آنها متوجه جامعه و یا بخشها و اقشاری از جامعه میشود. ، در حقیقت جامعه بزهدیده محسوب میشود و بنابراین تعبیر جرائم بدون بزهدیده در مورد آنان صحیح به نظر نمیرسد در این دسته از جرائم مانند میگساری ، روسپیگری ، اعتیاد ، تکدیگری ، قاچاق موادمخدر ، بیحجابی و بدحجابی. گاهی نیز بزهدیدگان گروه فراوانی را شامل میشوند. جرائم سازمان یافته که در آنها اعمال مجرمانه ارتکابی توسط گروههایی از اشخاص که به شکل منسجم و متشکل گرد هم آمدهاند و معمولاً قصد آن دارند که از اعمال خود ، فواید مالی کسب کنند ، سرقت و قاچاق آثار فرهنگی هنری و تاریخی ، قاچاق اشخاص به ویژه زنان و کودکان به منظور سوء استفادههای جنسی و جسمی ، قاچاق اسلحه ، چاپ اسکناس تقلبی ، شرکتهای هرمی و بازاریابی شبکهای از جمله این موارد است. همچنین در برخی از انوع این جرائم ، اشخاص حقوقی به عنوان بزهدیده و شاکی قانونی محسوب میشوند ، اما در عمل ، بزهدیدگان واقعی این جرائم نیز کلیت جامعه و یا بخشهایی از جامعه هستند همانند جرائم علیه محیط زیست که باعث آلودگی هوا رودخانهها ، نابودی جنگلها و… میشوند. یا جرائم تخلف از مقررات بهداشتی و مواد خوردنی و آشامیدنی و یا تجاوز به راهها و راهآهن و حریم آنها.
ب-بزهدیدگان بالقوه: برخی افراد به دلیل ویژگیها و خصوصیاتی که دارند یا اعمال و رفتاری که از خود بروز میدهند و یا موقعیت و شرایط خاصی که دارند ، آماج جرم قرار گرفته و در خطر بزهدیدگی قرار میگیرند. این ویژگیها عبارتند از:
بیولوژیک: از نظر سن ، کودکان و افراد مسن جزء بزهدیدگان بالقوه هستند و یا از نظر جنسیت ، زنان و از نظر حال و مزاج ، ناتوانان ذهنی جزء بزهدیدگان بالقوه محسوب میگردند.
روانی: افراد پرخاشگر ، مسامحه کار و از خود بیگانه جزء بزهدیدگان بالقوه هستند
اجتماعی: گاهی ویژگیهای اجتماعی و جامعه بزهدیده میپرورد مانند مهاجران و اقلیتها
عوامل وضعی و موقعیتی: گاهی شرایط و ویژگیهای مکانی یا زمانی ، افرادی را در معرض بزهدیدگی قرار میدهد مانند کسی که تنها در شب از مسیرهای خلوت رفت وآمد دارد
وضعیت خاص افراد: گاهی نیز وضعیت خاص افراد ، آن را بزهدیده بالقوه میسازد مانند توریستها ، زنان تنها ، زنی که شوهرش معتاد و بیکار است
ت-بزهکاران بزهدیده: سومین گروه از بزهدیدگان خاص ، بزهکاران بزهدیده هستند. از بزهکاران بزهدیده تعابیر و تعاریف مختلفی شده است و هر کدام از این تعابیر از زاویه خاصی به این عنوان توجه کردهاند ، که به چند مورد آن اشاره میکنیم:
بزهکاری که در اثر اقدام متقابل بزهدیده ، خودش هم بزهدیده میشود. برای مثال در نزاعی که طی آن شخص الف مرتکب ضرب و جرح شخص میشود و متقابلاً شخص نیز او را مورد ضرب و جرح قرار میدهد. در این جا شخص الف ضمن اینکه بزهکار است ، در عین حال بزهدیده نیز محسوب میشود. یا در پروندهای که شخص الف به شخص ب توهین کرده و به اتومبیلش خسارت وارد میکند، متقابلاً شخص ب مرتکب ضرب وجرح شخص الف میشود. در اینجا شخص الف در عین این که بزهکار است ، بزهدیده نیز محسوب میشود.
بزهکار بزهدیده به مفهوم بزهکاری که در واقع به دلیل بزهدیدگی ، مرتکب بزه شده است. برای مثال زنان روسپی ، کودکان یا افراد فقیر مستأصل و بدون تقصیری که مرتکب بزهکاری میشوند ، خودشان قربانی شرایط نامساعد اجتماعی و خانوادگی بوده و خود به نوعی بزهدیده محسوب میشوند و اصولاً همین بزهدیدگی موجب بزهکاری آنان شده است.
3- بزهکاری که بدون توجیه متعارف و به ناحق آسیبهایی خارج از میزان مجازات قانونی خود ، متحمل میشود. برای مثال در جرائم و تخلفات رانندگی ، خودرویی از محل پارک ممنوع با جرثقیل به پارکینگ منتقل میشود ، آنهم در شرایطی که:
-مالک اطلاعی ندارد و به او خبر نمیدهند و در نتیجه او تصور میکند که خودروش به سرقت رفته
-اتومبیل در محل نامناسب نگهداری میشود در اثر آن و به دلیل حمل و نقل نادرست به خودرو آسیبهایی وارد میشود
-برای ترخیص خودرو و مراحل آن ، اطلاعرسانی خوبی به مالک نمیشود
-مراحل ترخیص خودرو متضمن صرف وقت زیاد ، در صف ایستادنهای طولانی ، پرداخت حق پارکینگ و سایر خلافیهای خودرو ، معاینه فنی و… است
4- بزهدیده بزه خود یعنی بزهکاری که علاوه بر تحمل مجازات ، خود نیز از جرم ارتکابی متحمل صدمه و آسیب میشود. برای مثال رانندهای که در اثر بیاحتیاطی در تصادفی موجب ایراد صدمه بدنی و خسارت مالی به راننده اتومبیل مقابل میشود و به عنوان مجازات به حبس و پرداخت خسارت به طرف مقابل محکوم میشود ، خود نیز در اثر جرمی که مرتکب شده ، صدمه بدنی میبیند و به اتومبیلش خساراتی وارد میشود.
بخش اول : تعامل پلیس و بزهدیده در برخورد با جرم
فصل اول : آگاهی و اقدام فوری
بزهدیده در تمامی مراحل رسیدگی مقدماتی که توسط پلیس صورت میگیرد ، نقش بسزایی دارد. در همه مراحل اعم از اعلام جرم به پلیس ، حفظ صحنه جرم ، جمع آوری ادله و مدارک و پیگیری پرونده ، بزهدیده تأثیرگذار بوده و با همکاری پلیس و رعایت توصیههای آن ، میتواند روند برخورد با جرم و تعقیب متهم را تسهیل کرده و میزان موفقیت آن را تا حد زیادی افزایش بدهد.