شکل شماره ( 2-2) سطوح یادگیری سازمانی………………………………………………………………………….27
شکل شماره(2-3) مزایای یادگیری سازمانی……………………………………………………………………………..27
شکل (2-4): ویژگی سازمان یادگیرنده……………………………………………………………………………………28
شکل(2-5)مدل تعاملی ابعاد جو سازمانی………………………………………………………………………………….30
شکل(2-6). الگوی نیاز – فشار…………………………………………………………………………………………………33
شکل(2-7)عوامل مرئی و نامرئی جو سازمانی از نظر هاجتس……………………………………………………….35
شکل (2-8). جو مدرسه به عنوان ترکیبی از رفتار مدیر و رفتارهای معلمان…………………………………………36
شکل شماره(2-9).فرایند ایجاد سازمانی در رویکرد ساختاری…………………………………………………………37
شکل (2-11).فرایند ایجاد جو سازمانی در رویکرد تعاملی…………………………………………………………….40
شکل شماره(2-12) رویکرد فرهنگی به جو سازمانی…………………………………………………………………….42
شکل شماره (2-13) پل جو سازمانی…………………………………………………………………………………………44
شکل(2-13) مراحل بهبود جو سازمانی………………………………………………………………………………………46
چکیده
توانمندسازی مجموعۀ سیستم ها، روش ها و اقداماتی است که راه توسعۀ قابلیت ها و شایستگی های افراد را به منظور بهبود و افزایش بهره وری، بالندگی، رشد و شکوفایی سازمان و نیروی انسانی با توجه به اهداف سازمان فراهم می کند هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین یادگیری سازمانی و جو سازمانی با توانمند سازی کارکنان دانشگاه علامه طباطبایی به روش توصیفی_تحلیلی پرداخت. این تحقیق از لحاظ هدف توصیفی- پیمایشی و از نوع همبستگسی می باشد.جامعه آماری تحقیق 900 نفر از کارکنان دانشگاه علامه طباطبایی بود که تعداد 200 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع آوری دادهها از سه پرسشنامه ی یادگیری سازمانی(نیفه،2001)، توانمند سازی روانشناختی (اسپیرتزر،1995) و پرسشنامه جو سازمانی(ساسمن و دیپ1989) استفاده شد.تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss و از آزمونهای ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون گام به گام و دیگر آزمونهای تعقیبی صورت گرفت. یافته ها نشان داد که، بین توانمند سازی و جو سازمانی(r=0/32) و یادگیری سازمانی(r=0/44) رابطه مثبت و معنادار وجود دارد؛ همچنین از بین ابعاد جو سازمانی تنها بعد مشخص بودن هدف و از بین ابعاد یادگیری سازمانی تنها چشم انداز مشترک.با توانمند سازی رابطه داشتند. بنابراین پیشنهاد می شود سازمان ها و بخصوص دانشگاها برای پرورش کارکنانی توانمند،خلاق، پویا و کارآمد به مسئلۀ یادگیری سازمانی و جو سازمانی توجه بیشتری داشته باشند.
واژگان کلیدی :یادگیری سازمانی،جو سازمانی،توانمد سازی روانشنا ختی، فرهنگ سازمانی،شایستگی
فصل اول
کلیات پژوهش
فصل اول
کلیات پژوهش
مقدمه
جهانی شدن، تغییرات شدید در محیط، رقابت و ترجیحات پویای مشتریان را به ارمغان آورده است که سازمان ها را وادار به انطباق با تغییرات برای بقا و موفقیت کرده است. این تغییرات نه تنها در محیط خارجی مثل محصول، خدمات، فناوری بلکه در محیط داخلی مانند طرز فکر مردم، نگرشها، ارزش ها و اهداف نیز روی داده است. بنابراین در سازمان های رو به رشد نیاز به تجدید نظر و تعریف دوباره ی راهبردهای مقابله ای وجود دارد (میشرا و بسکر، 2010). به منظور توانمندسازی سازمان ها درمقابله با این تغییرات و ایجاد سازمانهای جدید متناسب با شرایط جدید، سازمان ها باید بدانند چطور یاد بگیرند و چگونه خود را با تغییرات پی در پی محیطی تطبیق دهند و تنها سازمان هایی که بر یادگیری سازمانی تأکید و تمرکز کنند قادر به پیش بینی و انطباق با این تغییرات هستند (خانعلیزاده و همکاران، 1389).هم چنین تجارب دهه های گدشته نشان میدهد سازمان هایی موفق ترند که زودتر، سریع تر و بهتر از رقبا یاد بگیرند به همین دلیل است که مفهوم سازمان یادگیرنده و یادگیری سازمانی در سال های اخیر مطرح شده و رشد روزافزونی داشته است (بهنامی، 1384)
از سوی دیگر ویژگی سازمان های امروزی پویایی و پیچیدگی، ابهام و سنت گریزی است و دائماً از محیط اطراف خود تأثیر می پذیرند، و تغییر را به عنوان ضرورتی اجتناب ناپذیر پذیرفته اند. امروزه پیش بینی تغییرات دنیای کنونی غیر ممکن است. با درک این مهم که تغییر جزء لاینفک و ذات سازمان های هزاره ی سوم شده است، اهمیت سازگاری و انطباق با تحولات اخیر در عرصه های مختلف آموزشی، اقتصادی و اجتماعی افزایش می یابد. از این رو داشتن منابع انسانی توانا و کارآمد که بنیاد ثروت ملی و دارائیهای حیاتی سازمان به حساب می آیند، منافع زیادی برای سازمان ها، شرکت های و بنگاه های اقتصادی به دنبال خواهد داشت (فرناندز ومولداگازیو ،2013)
توانمندسازی، مفهومی جدیدی است که هم اکنون نظر بسیاری از اندیشمندان مدیریت را به خود جلب کرده است. این مفهوم، که چند بعدی است بر حسب ادراکات و باورهای کارکنان نسبت به نقش خودشان در شغل و سازمان آنها تعریف شده است و حالتهای روانشناختی مختلفی را از جمله احساس شایستگی، احساس مؤثر بودن، احساس خودمختاری، احساس اعتماد و احساس معنی دار بودن شغل به خود اختصاص می دهد(عبدالهی و نوه ابراهیم،1385، ص9) ). به هر حال توانمند سازی فرایندی است که طی آن مدیر و کارکنان کمک می کنند تا توانایی های لازم را کسب ک
نند بدین صورت که به آنها اختیار می دهد و تلاش آنها را در تصمیمات سازمانی ارج می نهد. همانطوری که انسان از استعداد و توان یادگیری برخوردار است و می تواند از طریق انجام فعالیت های موثر و کشف و اصلاح اشتباهات خود یاد بگیرد سازمان ها نیز از چنین توانایی هایی برخوردارند. از این رو پیشرفت سریع و وسیع فناوری اطلاعات در عصر حاضر و رقابت های آشکار و پنهان روز افزون در دنیا اهمیت و ضرورت یادگیری سازمانی و توانمندسازی روانشناختی را دو چندان نموده است. همچنین از عوامل مهم بقا و حیات سازمان ها نیروی انسانی کیفی و توانمند است. به عبارت دیگر اهمیت منابع انسانی به مراتب از فناوری جدید منابع مالی و مادی بیشتر است. تفاوت اصلی سازمان ها را باید در دانایی و نادانی دانست. نقش نیروی انسانی کارآمد توانا و دانا در تحقق اهداف سازمانی امری غیر قابل انکار می باشد(تیمورنژاد، صریی اسفستانیی، ۱۳۸۹ ص38).
از طرفی دیگر با توجه به اینکه عصر امروز، عصر تغییرات شتابزا و عدم اطمینان نسبت به آینده و کمبود اطلاعات کافی جهت تصمیم گیری مدیران است. تغییراتی که اگر سازمان خود را با آن ها وفق ندهند، چه بسا سازمان به ورطه نابودی کشانده شود. امروز عمده ترین خطر این است که رقبا، در صدد دگرگون ساختن قواعد بازی صنعت برآیند، در این صورت اگر سازمانی بر اساس قواعد خوگرفته خود عمل نمایند، به احتمال زیاد رقبا، منابع چنین سازمانی را از بین خواهند برد. در مواجهه با چنین خطری مهم ترین واکنشی که برای یک سازمان متصوراست، تغییر و تطبیق مداوم می باشد(تسلیمی و همکاران،1385) و همچنین جوسازمانی مناسب می تواند در ایجاد انگیزش برای کارکنان، بهبود روحیه کارکنان، مشارکت افراد در تصمیم گیری هاو در ازدیاد خلاقیت و نوآوری موثر باشد و به عنوان بک منبع مهم در تأمین سلامت روانی کارکنان به حساب آید و بالعکس. بنابراین جو سازمانی منجر به تغییر فوری و عمیق در نحوه انجام کار و عملکرد کارکنان می گردد.(ثابتی،1380)
بیان مسأله
در عصر حاضر سازمان ها به صورت مداوم در حال تغییرند و این تغییرات تدریجی را می توان به عوامل محیطی و درونی حاکم بر سازمان ها نسبت داد. افزایش رقابت، اثرات فناوری بر کار، افزایش کیفیت خدمات از جمله عواملی هستند که سازمان ها را مجبور به افزایش کیفیت محصولات و خدمات به منظور افزایش رضایتمندی مشتریان می کنند. در این میان، نیروی انسانی به عنوان باارزشترین و مهم ترین سرمایۀ سازمان برای دست یابی به این اهداف سازمانی کمک شایانی به مدیران می کنند و در واقع، کارمندان توانا، سازمان هایی توانا خلق می کنند. سازمان ها باید بر مدیریت تولید شامل کارآیی و مؤثر بودن بنا شوند. همچنین با توجه به تغییرات خارجی، کارمندان باید توانایی های خود را در سازمان آشکار نمایند و در سازمان باید بر نوآوری و یادگیری تأکید شود (وانگ و همکاران، 2011). بدینمنظور مدیران سازمان ها باید به دنبال راهکارهایی برای افزایش خلاقیت و بهرهوری کارمندان خود باشند و در کارمندان احساس توانمندی ایجاد کنند. به نظر می رسد یادگیری و جو سازمانی دو عامل مهم برای توانمندسازی کارمندان می باشند (گریسلی و همکاران، 2008)