می 7, 2021

ارزیابی انتقادی اندیشه سیاسی مکتب تفکیک

دانشگاه علامه طباطبایی
دانشکده ی حقوق و علوم سیاسی
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته اندیشه سیاسی در اسلام
موضوع:
ارزیابی انتقادی اندیشه سیاسی مکتب تفکیک
استاد راهنما :
دکتر محمد جواد غلامرضا کاشی
استاد مشاور:
دکتر ابراهیم برزگر
دانشجو:
داود مرادپور نوده
زمستان ۱۳۹۰
تقدیم به مهربان فرشتگانی که:
لحظات ناب باور بودن؛
لذت و غرور دانستن؛
جسارت خواستن؛
عظمت رسیدن و تمام تجربه­های یکتا و زیبای زندگیم؛
مدیون حضور سبز آنهاست تقدیم به پدر، مادر، همسر و دخترم
لازم می­دانم از زحمات بی­دریغ اساتید ارجمندم
جناب آقای دکتر محمد جواد غلامرضا کاشی که تمام بی­نظمی­های من را با بزرگواری تحمل کرد
و آقای دکتر ابراهیم برزگر
کمال تشکر و امتنان را داشته باشم
چکیده:
حدود یک‌صد سال قبل در حوزه علمیه مشهد جریانی شکل گرفت که طی سال‌های اخیر به آن مکتب تفکیک نام نهاده شد.ارزیابی انتقادی اندیشه سیاسی مکتب تفکیک هدف اصلی تحقیق حاضر است.در این راستا فرضیه اصلی این بوده که مبانی معرفت شناسی،انسان‌شناسی و هستی شناسی تفکیک در تقابل با جریانات مسلط اندیشه اسلامی قرار دارد.
ملایم‌تر شدن تقریر نسبت سنجی بین علم الهی و علم بشری در گذر زمان،نفی جایگاه علما و اندیشمندان در هدایت علمی و سیاسی جامعه از دیگر فرضیه های پایان نامه بوده است. برای پاسخ سوالات بنیادین سیاست و در قالب ساختار اندیشه سیاسی، مبانی الهیاتی و کلامی آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
برای نیل به این هدف ابتدا جایگاه مکتب تفکیک در نسبت سنجی سنت و مدرنیته در قالب بحثی نظری ارائه شده است و با عنایت به تعریف سید حسین نصر، منظور از سنت هر چیزی است که در ارتباط با امر متعالی و عالم وحی قرار دارد و در مقابل مدرن به معنای اموری است که از این امر متعالی منسلخ و جدا شده است.
نتایج حاصله در این پایان نامه به اختصار شامل موارد زیر بوده است:
مکتب تفکیک با وجود اینکه ریشه در تاریخ اندیشه اسلامی دارد،متاثر از شرایط معاصر نیز بوده است که نمود آن در تعریف از مفهوم عدالت و تنظیم مناسبات اقتصادی جامعه مشاهده می شود
عکس مرتبط با اقتصاد
مبانی معرفت شناسی، هستی شناسی و انسان شناسی تفکیک در تقابل با مبانی فلسفی و عرفانی شکل گرفته است.
مکتب تفکیک علیرغم اینکه به دلیل آنچه عاریتی بودن‌ می خواند،برفلسفه می تازد،خود نیز به صورت دیگری از فلسفه ورزی روی آورده است. این امر به ویژه در معرفت شناسی و اندیشه سیاسی خود را نشان می دهد.
از مهمترین تطورات مکتب تفکیک حرکت آن به سمت بحث از امر عمومی و رابطه بین خلق با خلق است. با این حال اندیشه سیاسی مکتب تفکیک هم در قالب الگوی غایت انگار افلاطونی شکل گرفته است. هرچند حکیمی در پاسخ به اینکه چه کسی باید حکومت کند، حاضر به تقلیل از معصوم به غیر معصوم نیست.
بر این اساس اندیشه سیاسی مکتب تفکیک را می‌توان نقطه عطفی در تاریخ اندیشه سیاسی اسلامی تلقی کرد، چرا که به جای تمرکز بر اینکه چه کسی باید حکومت کند،به دنبال این است که چگونه باید حکومت کرد.
کلید واژه ها: مکتب تفکیک،تاویل،معرفت شناسی فطری،هستی شناسی،اندیشه سیاسی،عدالت،غایت انگاری
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات ۱
۲
۲
۳٫ تعریف مفاهیم ۳
۴
۵
۵
الف. آثار تفکیکیان ۵
ب. آثار منتقدان تفکیک ۷
۹
۹
فصل دوم: چهارچوب مفهومی ۱۱
مقدمه ۱۲
۱٫ سنت و مدرنیته ۱۳
۲٫ ساختار اندیشه تفکیک ۱۹
۲-۱٫ مبانی غیر‌سیاسی اندیشه ۲۰
۲-۱-۱٫ معرفت شناسی : ۲۰
۲٫ ۱٫ ۲٫ هستی‌شناسی ۲۱
۲٫ ۱٫ ۳ . انسان‌شناسی ۲۲
۲-۲٫ مبانی سیاسی اندیشه ۲۳
۲-۲-۱٫ غایت نظم سیاسی ۲۳
۲-۲-۲٫ مرجع اعمال حاکمیت سیاسی ۲۸
۲٫ ۲٫ ۳٫ محدودیت حاکمیت سیاسی ۳۱
۲٫ ۲ . ۴٫ حق اعتراض ۳۳
۳٫ نتیجه ۳۴
فصل سوم: زمینه‌های شکل‌گیری مکتب تفکیک ۳۶
مقدمه ۳۷
۱٫ زمینه‌های شکل‌گیری ۳۸
۱-۱٫ ریشه‌های تاریخی ۳۹
۱-۱-۱٫ متعزله و اشاعره ۳۹
۱-۱-۲٫ فلسفه ستیزی ۴۰
۱-۱-۳٫ اخباری‌ها و اصولیون ۴۱
۱-۲٫ تاثیرات مدرنیته بر اندیشه مکتب تفکیک ۴۳
۲ . چهره‌های تفکیک ۴۸

 

برای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *