انگیزش درونی و بیرونی، نرم افزار‌های آموزشی

Checklist with red pencil

به منظور جذب مشارکت دانش‌آموزان، اولیا و سایر اقشار جامعه در امر توسعه و تجهیز کتابخانه‌های مدارس کشور، طرح قبض‌های کمک به‌ کتابخانه‌های مدارس در سه نوع پانصد هزار و دو هزار ریالی چاپ و هم زمان با هفتمین دوره هفته کتاب‌ جمهوری اسلامی ایران، در سطح مدارس کشور توزیع و وجوه حاصله از آن برای توسعه و تجهیز کتابخانه‌های‌ مدارس به کار گرفته شد.
طرح انجمن مطالعه و تحقیق
انجمن مطالعه و تحقیق دانش‌آموزان، در یکصد منطقه آموزش و پرورش کشور تشکیل شد و در زمینه آموزش فعالیت‌های مطالعاتی و تحقیقاتی‌ اقدام می‌کند.
مطابق برنامه‌های پیش‌بینی شده، نه‌ هزار نفر از دانش‌آموزان جوان مدارس کشور در این زمینه‌ از کلاس‌های آموزش و برنامه‌های مربوط به آن در دو سطح مقدماتی و تکمیلی بهره‌مند شده‌اند.
طرح سراسری نمایشگاه‌های کتاب، به‌ منظور آشنایی هر چه بهتر و بیشتر دانش‌آموزان با تازه‌های کتاب و زمینه سازی برای ورود کتاب‌های جدید و مناسب به کتابخانه‌ها اجرا ‌شود. این طرح با عرضه 2 هزار عنوان کتاب در قالب بیش از 4 میلیون جلد و در 10 هزار مدرسه سراسری کشور برگزار شد.
طرح شورای حمایت از کتاب‌های مناسب
شورای حمایت از کتاب‌های مناسب در اداره کل امور فرهنگی و هنری تشکیل شده که حاصل آن انتشار یک‌ جلد کتاب مشتمل بر فهرست توصیفی 525 عنوان کتاب‌ مناسب کتابخانه‌های مدارس از 80 ناشر است که به‌ عنوان کتاب مرجع مورد استفاده ضروری مدیران، مربیان‌ تربیتی، کتابداران و معلمان مدارس کشور قرارگرفته است و دومین جلد آن دهه مبارک فجر منتشر شد.
خانه کتابدار طرح «سبد خواندن در مدارس» را در سال تحصیلی 90-91 برای پایه سوم مقطع ابتدایی مدارس دخترانه حامی و حضرت رقیه (ع) و دبستان پسرانه راهنمای کودک در منطقه 11 آموزش و پرورش اجرا کرد. این طرح از طریق حرکت سبدهای حاوی کتاب، مجله و نرم افزار‌های آموزشی انجام می‌شود. این سبد‌ها به منزله کتابخانه‌های سیاری هستند که مناسب گروه سنی دانش آموزان تهیه شده‌اند و هر ماه تعویض می‌شوند. مربیان و کتابداران ویژه کودکان و نوجوانان خانه کتابدار خدماتی مانند قصه‌گویی، بازی، آشنایی با کتاب‌های مرجع، آموزش ریاضی و خواندن خلاق را نیز در این طرح ارائه می‌کنند. مربیان این طرح در سال تحصیلی 90-91 خانم ها: دباغ، دهقانی، لسانی و نکویی بودند که با همکاری سمیرا ملکوتی، کتابدار خانه کتابدار به پایان رسید و جشن اختتامیه آن در خانه کتابدار برگزار شد و دانش آموزان هشت کلاس که تحت پوشش این طرح بودند با معلمان و اولیای شان از خانه کتابدار بازدید کردند. در این جشن بچه‌ها کارهای دستی خود را که در رابطه با کتاب‌ها بود به نمایش گذاشتند و نمایش کتاب‌هایی را که خوانده بودند اجرا کردند و با شنیدن قصه و اجرای بازی‌های سنتی و دسته جمعی و پذیرایی روز بسیار خوبی را سپری کردند (خانه کتابدار کودک و نوجوان و ترویج خواندن،1391) .
2-10-3. پیشینه و تحقیقات انجام گرفته در خارج از کشور:
ویگفرید و گاثری (1997) در پژوهشی تحت عنوان ” ارتباط بین انگیزش کودکان برای مطالعه و مقدار خواندن” به بررسی ارتباط ین این دو مقوله بر روی 105 کودک کلاس چهارم و پنجم در دانشگاه میرلند در کالج پارک در ایالت متحده آمریکا پرداخت. در این پژوهش تفاوت بین جنبه‌های انگیزش خواندن کودکان این که این انگیزش کودکان چگونه بر مقدار و میزان خواندنشان مربوط می‌شود مورد بررسی قرار گرفت. انگیزش خواندن شامل خودکارآمدی، اهداف، انگیزش و انگیزش درونی و بیرونی و جنبه‌های اجتماعی است. در این بررسی پرسشنامه انگیزش خواندن دوبار در طول سال بین دانش‌آموزان توزیع و مفدار خواندن دانش‌آموزان اندازه‌گیری شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که یک انگیزش درونی بیش از یک انگیزش بیرونی مقدار خواندن را پیش‌بینی می‌کرد و در بعضی از جنبه‌ها انگیزش خواندن دختران بهتر از پسران عمل کرد.
شاهین مجید (2007) در مقاله‌ای تحت عنوان ” فهم خواندن کودکان در سنگاپور” عادت خواندن و تمایلات کودکان و انگیزش‌های آن‌ها را مورد بررسی قرار داد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه بود که در بین 440 دانش‌آموز مقاطع بالایی ابتدایی توزیع شد. یافته‌های پژوهشی حاکی از آن است که انگیزه اکثریت دانش‌آموزان شرکت کننده برای درس خواندن ارتقای مهارت‌های زبانی و کسب نمره بهتر در امتحانات بود. یافته‌های دیگر پژوهش نشان داد که خواندن سومین فعالیت ترجیح داده شده در اوقات فراغت بعد از سرگرمی‌ها و بازی با کامپیوتر بود و دختران در مجموع خوانندگان مشتاق‌تری نسبت به پسران بودند.
پیشینه و طرح‌های عملی انجام گرفته در خارج از کشور:
“طرح برنامه همکاری آسیا – اقیانوسیه برای توسعه کتاب و کتابخوانی”
برنامه همکاری آسیا – اقیانوسیه برای توسعه کتاب و کتابخوانی. این برنامه وابسته به برنامه “همکاری فرهنگی آسیا – اقیانوسیه” یونسکو و شامل شبکه‌ای از مؤسسات و سازمآن‌هایی است که با حمایت یونسکو به ترویج کتابخوانی و توسعه کتاب در منطقه آسیا و اقیانوسیه می‌پردازند.
اپرب در دسامبر ۱۹۹۱ در کوالالامپور تأسیس شد و مسئولیت مشاوره منطقه‌ای را در زمینه اصلاح وضع نشر و ترویج عادت خواندن عهده‌دار شد و برای فعال کردن بخش فرهنگی یونسکو برنامه‌ریزی خود را بر حق‌مؤلف و توسعه صنایع فرهنگی متمرکز ساخت. اپرب دارای ۳۷ عضو از مناطق شرق آسیا، جنوب شرقی آسیا، جنوب آسیا، غرب آسیا، و اقیانوسیه است.
هدف‌های این برنامه عبارتند از :
فراهم‌آوری امکان همکاری میان کارشناسان توسعه کتاب و کتابخوانی در سطح جهانی، منطقه‌ای، ملی، و محلی
تشویق و حمایت از جریان تبادل اطلاعات
کمک به توسعه و ترویج کتاب و کتابخوانی برای مناطق مختلف برابر با تعاریف و برنامه‌های یونسکو