تحریمهای اقتصادی از جهت هدف، انرژی های تجدیدپذیر

Leadership concepts with blue paper airplane

اگر چه روی آوردن به انرژی های تجدیدپذیر به عنوان یکی از مؤلفههای امنیت انرژی در دستور کار تمامی کشورها قرار خواهد شد، اما سهم این منابع حتی در بلند مدت نیز چندان قابل توجه نیست. پیشبینی میشود تقاضای انرژی اولیه تا سال 2035 با رشد سالانه 2/1 درصد، در مجموع 33 % افزایش یابد و در این سال به 17387 میلیون تن معادل نفت برسد. در میان منابع انرژی موجود، 58% از رشد تقاضای انرژی تا سال 2035 مربوط به انرژیهای فسیلی خواهد بود. سهم سوختهای فسیلی از تقاضای جهانی انرژی اولیه از ۸۲ درصد در سال ۲۰۱۱ به ۷۶ درصد در سال ۲۰۳۵ کاهش خواهد یافت، اما کماکان سهم غالب را دارا خواهند بود.
به بیان بهتر صبحت از جهانی که در آن نفت و گاز و یا حتی زغالسنگ جای خود را به انرژیهای تجدیدپذیری مانند انرژی خورشیدی و بادی بدهد هنوز عجولانه و غیر واقع بینانه است. دست کم تا چند دههی آینده نفت و گاز به عنوان مهمترین حاملهای انرژی باقی خواهند ماند و سهم این سوختهای فسیلی نه تنها کاهش پیدا نخواهد نمود بلکه طبق برآورد سازمانهای معتبر انرژی افزایش نیز خواهد یافت.
نکتهی جالب این که گاز طبیعی در حال ورود به یک عصر طلایی است وطی سه دههی آینده مهمترین نقش را در تأمین انرژی مورد نیاز جهان ایفا خواهد کرد. پیشبینی میشود روند صعودی تقاضا برای گاز طبیعی در سالهای آتی ادامه یابد و تقاضا با 587 میلیارد افزایش در سال 2020 به 3957 و در سال 2035 به 4976 میلیارد متر مکعب برسد. رشد تقاضا برای گاز طبیعی بین سالهای 2011 تا 2035 سالانه 6/1 درصد بوده و در مجموع 1606 میلیارد متر مکعب به تقاضای گاز طبیعی اضافه خواهد شد. افزایش تقاضا جهانی برای گاز طبیعی به معنای ارتقای جایگاه غولهای گازی جهان مانند ایران، روسیه خواهد شد. در واقع چشمانداز جهانی انرژی به نفع کشورهای صادر کنندهی گاز طبیعی رقم خواهد خورد که میتوان به ارتقای جایگاه جهانی کشورهای همچون ایران بیش از امیدوار بود.
2- تحریم
تحریم ممکن است در یکی از معانی زیر بکار رود:
تحریم به معنی سوره در قرآن.
تحریم یا بایکوت درعلوم سیاسی، فعالیتی اعتراضی در شکل خودداری از انجام یک کار، مانند تحریم انتخابات، تحریم بازیهای المپیک.
تحریم نوعی جریمه که با هدف واداشتن تحریم شونده به اطاعت از قانون صورت میگیرد، مانند تحریمها علیه ایران.
تحریم در فقه به معنی حرام اعلام کردن، مانند نهضت تنباکو.
تحریم انواع گوناگونی دارد که می توان به تحریم اقتصادی، فرهنگی، علمی، سیاسی، نظامی، فنی و … اشاره کرد. مهمترین نوع تحریم را تحریم اقتصادی میدانند. در گذشته بسیاری از صاحب نظران تحریم اقتصادی را مکمل حملهی نظامی می دانستند ولی امروزه تحریم اقتصادی، خود به عنوان یکی ابزار اساسی محسوب میشود.
2-1 تحریم اقتصادی
پیش از هر بحثی در باب تحریم اقتصادی ابتدا باید به این دو نکته توجه داشت که تحریم اقتصادی با چه هدفی اعمال می شود و از منظر هدف، آیا تحریمهای اقتصادی موفقیت آمیز بودهاند یا خیر؟ بنا به تعریف تحریمهای اقتصادی عبارتند از دستکاری در روابط و همکاریهای اقتصادی به منظور تامین اهداف سیاسی. در واقع تحریم اقتصادی یک ابزار سیاست خارجی است که این امکان را فراهم میآورد که کشور یا کشورهایی مقاصد سیاسی خود را نسبت به کشور هدف به هنگام بروز اختلاف اعمال کنند.
تحریم اقتصادی به نوعی به‌کارگیری ابزارهای حقوقی برای منافع سیاسی در حوزهی اقتصاد است و تحریمگران با پوششهای حقوقی از طریق نهادهای بین المللی در پی بهرهگیریهای سیاسی- اجتماعی هستند و در این راستا از فشار اقتصادی بر کشورها یا مناطق استفاده میکنند. این فشار از یک سو موجب نارضایتی داخلی مردم از حکومت گردیده و از سوی دیگر انزوای کشورها را در جامعهی بینالملل موجب میشود و با توجه به یکپارچگی اقتصادی کشورها، چنین مقولهای میتواند زمینهی آسیبهای جدی به کشورهای مورد تحریم از جمله تورم و بیکاری، کاهش تولید، کاهش امید به زندگی در مردم و … را به بار آورد.
2-1-1 تحریمهای اقتصادی از جهت هدف، دو نوع هستن
اول، تحریم اقتصادی به منظور بیثبات کردن رژیم سیاسی کشور هدف است که در واقع برگرفته از تضاد در منافع استراتژیک کشور تحریمکننده و کشور هدف می باشد. این نوع تحریم برای تغییر رژیم کشور هدف است.
دوم، تحریم اقتصادی برای تغییر رفتار سیاسی یا اقتصادی کشور هدف صورت میگیرد. این نوع تحریم به مراتب ملایمتر از نوع اول است.
زمانی که کشورها به دنبال تغییر رژیم یک کشور هستند، تحریم نوع اول اعمال می شود با این هدف که لطمهای سنگین به منافع کشور هدف وارد آید. در واقع در این نوع تحریم، عملا تحریم اقتصادی جایگزین جنگ و گزینه ماقبل جنگ تلقی میشود.
2-1-2 ابعاد نظری تحریم
تحریم اقتصادی عبارت از یک سلسله سیاست‌های برنامه‌‌ریزی شده یک دولت برای محدود کردن مناسبات اقتصادی(به طورکل) با دولتی دیگر، به منظور دستیابی به اهداف سیاسی و اقتصادی خود است. تحریم‌ها می‌توانند به طور یک‌جانبه، چند‌جانبه و یا براساس قطعنامه‌های بین‌المللی اعمال شوند. تحریم بین‌المللی مستلزم صدور قطعنامهی سازمان ملل است؛ اما در تحریم چندجانبه معمولاً چند کشور برای اعمال تحریم علیه یک کشور دیگر با هم توافق می‌کنند. در تحریم یکجانبه نیز یک کشور به تنهایی علیه کشور دیگر وارد عمل می‌شود. دو مورد اخیر مستلزم صدور قطعنامهی شورای امنیت نیست و توافق کشورها زمینهی تحریم را فراهم می‌کند. اگر در یک تحریم چند جانبه یا بین‌الملل
ی یک حلقهی ضعیف وجود داشته باشد کل تحریم ضعیف می‌شود، زیرا استحکام کلی یک رشته زنجیر به مقاومت ضعیف‌ترین حلقهی آن بستگی دارد.
در تحریم‌های بین‌المللی، اغلب پیش از اعمال تحریم کامل مجموعه‌ای از اقدامات صورت می‌گیرد که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
– تشویق یا ترغیب از طریق مذاکرهی دو جانبه؛