کنوانسیون رم (1961) نیز مانند سایر کنوانسیون های مرتبط با حقوق مالکیت ادبی وهنری، اصل یا قاعده ی رفتار ملی را مد نظر قرار داده است. قاعده ی رفتار ملی مانند کنوانسیون برن ناظر بر اشخاص صاحب حق است که آثار ماده 4 کنوانسیون رم نیز مؤید همین مطلب است.
اصل رفتار ملی و اصل دولت کامله الودادبه عنوان دو قاعده مهم در راستای عدم تبعیض در چارچوب تنظیمات حقوقی بین المللی مورد توجه بوده است. این دو اصل به عنوان دو رکن مهم در نظام حقوقی سازمان جهانی تجارت مورد پیش بینی قرار گرفته و در موافقتنامه تریپس نیز به آنها اشاره گردیده است. اصل رفتار ملی همچنین پیش از این در کنوانسیونهای برن و پاریس مورد عمل بوده است.
بند سوم : کنوانسیون جهانی ژنو راجع به حق مولف 1952
1. تاریخچه و اهداف
سال 1952 به ابتکار یونسکو و تشویق ایالات متحده امریکا، معاهده ای در ژنو در زمینه حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری تنظیم شد تا کشورهایی که حمایت هایی کمتر از کنوانسیون برن را درنظر داشتند به آن بپیوندند. این معاهده که به «کنوانسیون جهانی راجع به حق مولف» شهرت دارد، دو بار درسال های 1967 و 1971 مورد بازنگری قرار گرفت. کنوانسیون در سپتامبر 1989 دارای 83 عضو بود.
هدف از کنوانسیون ژنو از بین بردن شکاف بین دو نظام حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری یعنی، نظام مشهود به حق مولف و نظام معروف به کپی رایت بود.
2. آثار و حقوق مورد حمایت
بر اساس ماده 1 کنوانسیون ژنو کشورهای عضو متعهد می شوند، تدابیر لازم برای تضمین حمایت کافی و موثر از حقوق پدید آورندگان و سایر دارندگان این حقوق نسبت به آثار ادبی، علمی و هنری نظیر نوشته ها، آثار موسیقیایی، نمایشی وسینمایی، نقاشی و کنده کاری و مجسمه سازی به عمل آورند.» به نظر می رسد موارد ذکر شده در این ماده جنبه تمثیلی دارند.
با این حال ، هر یک از کشورهای عضو می تواند در مورد آثار نوشته، برابر قانون ملی ولی با رعایت مقرراتی که در همان ماده ذکر شده حق ترجمه را محدود کند.
3. اصول حاکم
الف) قاعده ی رفتار ملی
کنوانسیون ژنو همانند کنوانسیون برن، قاعده ای برقرار کرده است که بر اساس آن، آثار خارجی در هر یک از کشورهای عضو، از حمایت های شناخته شده برابر قوانین داخلی، برخوردار خواهند بود.
بر اساس ماده 2 کنوانسیون ژنو «آثار منتشر شده توسط اتباع کشورهای عضو، همچنین آثاری که برای اولین بار در سرزمین یک کشور عضو منتشر می شود، در سایر کشورهای عضو از حمایتی که این کشور از آثار اتباع خود که برای اولین بار در سرزمین آن کشور منتشر می شود، به عمل می آورد و نیز از حمایت های خاص پیش بینی شده در این کنوانسیون بهره مند خواهند شد.»
برابر این قاعده، اثر و پدید آورنده اش نه تنها از حمایت های حداقل کنوانسیون بلکه از مقررات قانون کشوری که حمایت در آن جا تقاضا می شود، برخوردار می شوند.
ب) اصل حداقل تشریفات
کنوانسیون ژنو تلاش کرده است بین مقررات کشورهای تابع نظام حقوق نوشته که حمایت از آثار را تابع هیچگونه تشریفاتی نمی دانند و کشورهای پیرو نظام کامن لا که برای حمایت از آثار فکری ثبت و تودیع را ضروری می دانند، تعادل برقرار کند. در نتیجه بند 1 ماده 3 کنوانسیون مقرر می دارد : « هر یک از کشورهای عضو که بر اساس قوانین داخلی خود، حمایت از حقوق پدید آورندگان را مشروط به انجام تشریفاتی نظیر ثبت و تودیع، تنظیم سند رسمی، پرداخت مالیات، ساخت یا انتشار در سرزمین ملی می کنند، باید این تشریفات را نسبت به تمامی آثار مورد حمایت برابر این کنوانسیون، تحقق یافته تلقی کنند، چنانچه اثر برای اولین بار در خارج از سرزمین این کشور و توسط اشخاصی که تبعه ی آن هستند منتشر شده باشد، مشروط بر اینکه اثر از بدو انتشار آن در تمامی نسخه های منتشر شده با اجازه ی پدید آورنده یا سایر صاحبان حقوق، دارای نشانه (C)، نام صاحب حق مولف و متضمن سال اولین انتشار آن باشد.
ج) مدت حمایت کوتاه تر
بر خلاف کنوانسیون برن که مدت حمایت از آثار ادبی و هنری را به عنوان یک اصل، 50 سال پس از مرگ پدید آورنده دانسته بود، کنوانسیون ژنو در ماده 4، مدت حمایت از آثار موضوع آن را 25 سال پس از مرگ پدید آورنده اعلام کرده است.
بند چهارم : معاهده وایپو راجع به حق مولف 1996
1. تاریخچه و اهداف