دانشگاه آزاد اسلامی، مدل معادلات ساختاری

ارتباطات دسته دوم به مکانیسمهای اثربخش موسوم بوده و بر ارتباطات ساختاری میان دانشگاه و نهادها تأکید میورزند. خلاصه این دسته از ارتباطات در جدول شماره 2-4 منعکس شده است.
جدول شماره (2-4) مکانیسمهای اثربخش ارتباط دانشگاه و صنایع
ایجاد مراکز انتقال دانش و تکنولوژی در دانشگاهها
ایجاد مراکز مشترک تحقیقاتی و مشارکت راهبردی بین دانشگاه و صنایع
تأسیس مراکز تحقیقاتی و صنعتی به وسیله صنایع در محیطهای دانشگاهی
ایجاد پست سازمانی مدیریت تکنولوژی در سازمانها
ایجاد کنسرسیوم آموزش عالی
ایجاد بنگاههای مختلف تحقیقاتی و آموزشی تحت مالکیت دانشگاهها و اساتید
ایجاد مراکز آموزش و تحقیقات فرارشتهای با مدیریت مشترک صنعت و دانشگاه
منبع: (باقری نژاد، 1387: 7)
به طور کلی در سطح دانشگاه های ایران ارتباطات آموزشی، تحقیقاتی و مشاورهای با صنایع، بیشترین مکانیسم ارتباطی را در تجاریسازی سرمایههای فکری دانشگاه در دهۀ گذشته ایفا نموده است (فکور، 1385: 9).
مطالعه آثار نویسندگان، پایگاه داده کتابخانههای ایران و جستجوهای اینترنتی در شبکههای داخلی ایران نشان داد که در رابطه با تعیین میزان تأثیر مؤلفههای مدیریت آموزش عالی بر همکاریهای دانشگاه و صنعت، هیچ مطالعهای در داخل کشور صورت نپذیرفته و مطالعات موجود در حوزه ارتباط دانشگاه و صنعت و تجاری سازی نتایج تحقیقات دانشگاهی، مراکز رشد و تأسیس شرکتهای دانشگاهی در شکلهای دیگری بوده است.
2-2-2 پیشینه مطالعاتی تحقیق در ایران
سروش (1391) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان شناسایی عوامل کلیدی موفقیت تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی مطالعه موردی : دانشکده فنی دانشگاه یزد، این چنین بیان نموده است که برای دستیابی به اقتصاد دانش بنیان بایستی شرایط لازم برای ابداع و نوآوری فراهم شود تا توانایی تبدیل ایدهها به محصولات از طریق سرمایه گذاری، به تولید محصولات جدید منجر شود. منبع اصلی ایدههای جدید و نوآوری، محققان و پژوهشهای دانشگاهی میباشند. از طرفی منافع ملی ایجاب میکند از صرف منابع مهم و قابل توجهی که در قالب نیروهای متخصص، اعتبارات و فرصت زمانی جهت انجام تحقیقات در دانشگاهها صورت میگیرد، حداکثر بهره برداری به عمل آید. هدف از انجام این پژوهش شناسائی و بررسی عوامل کلیدی موثر بر موفقیت تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی در دانشگاه فنی دانشگاه یزد میباشد، تا بدین طریق به تسهیل فرآیند تجاریسازی تحقیقات در دانشگاه یزد کمک شود. روش انجام این پژوهش، روش تحقیق توصیفی- همبستگی (آمیخته) است. در این پژوهش عناصر بدست آمده از بخش ادبیات و مصاحبهها با یکدیگر ترکیب شده است. جامعه آماری تحقیق اعضای هیات علمی دانشکده فنی دانشگاه یزد میباشد که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی 91 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محقق ساخته است. جهت تحلیل داده ها از آزمونهای تی تک نمونهای و رگرسیون و مدل معادلات ساختاری استفاده شده است. با توجه به نتایج بدست آمده، عوامل نهادی، سازمانی، محیطی و فردی (با متغیرهای تعریف شده) به عنوان عوامل مؤثر بر موفقیت تجاریسازی تحقیقات دانشگاهی در دانشکده فنی دانشگاه یزد شناسائی شدند. که خود نیز دارای متغیرها و شاخصهای متعدد میباشند. با توجه به نتایج مدل معادلات ساختاری بعد محیطی بالاترین ارتباط و بیشترین تأثیر را روی تجاری سازی تحقیقات دارد. بعد از آن بعد فردی و سازمانی دارای تأثیر یکسان و سپس بعد نهادی دارای کمترین تأثیر است.
امینی (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان بررسی میزان آمادگی شرکت های دانش بنیان برای تجاری سازی نتایج تحقیقات حوزه سلامت (با توجه به نقشه جامع علمی سلامت)، با هدف بررسی میزان آمادگی شرکتهای دانش بنیان برای تجاری سازی نتایج تحقیقات حوزۀ سلامت (با توجه به نقشۀ جامع علمی سلامت) به تحقیق پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش، شامل مدیران شرکتهای دانش بنیانی که دارای خط تولید میباشند و همچنین جمعی از خبرگان عرصۀ تجاری سازی است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- پیمایشی و با هدف دستیابی پاسخ برای سوال اساسی زیر انجام شده است : میزان آمادگی شرکتهای دانش بنیان برای تجاری سازی نتایج تحقیقات حوزه سلامت (با توجه به اهداف نقشه جامع علمی سلامت) چگونه است؟ که برای دستیابی به هدف فوق، از دو پرسشنامه محقق ساخته که در آنها اطلاعات مربوط به شاخصهای بررسی میزان آمادگی شرکتهای دانش بنیان برای تجاری سازی نتایج تحقیقات درج گردیده است، استفاده شده است. و از تجزیه تحلیل اطلاعات ترتیب اهمیت شاخصهای آمادگی از نظر خبرگان به دست آمد: عوامل مدیریتی، عوامل مالی و اقتصادی، عوامل تکنولوژی و فناوری، عوامل قانونی، شرایط بازار، عوامل سیاسی، شرایط محیطی و عوامل اجتماعی و نتایج حاصلۀ دیگر بدین شرح میباشد: اختلاف زیادی بین وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب عوامل تشکیل دهندۀ شاخصهای مدنظر مشاهده میشود. از طرفی بطور کلی میزان اهمیت این شاخصها در شرایط فعلی به تنهایی و مطلوب بصورت جداگانه خیلی زیاد نیست.
نکته حائز اهمیت آیتمهای شاخص سیاسی این است که برخلاف سایر موارد، در این آیتم وضعیت فعلی از وضعیت مطلوب نمره بیشتری به خود اختصاص داده است. این بدین معنی نیست که ما در شرایط بهتری از وضعیت مطلوب قرار داریم، بلکه نکته اینجاست که این آیتمها اثر منفی را القا میکنند، مثلا چون کشور ما در تحریم شدید است و شرکتها در این شرایط با محدودیت
های زیادی مواجه میشوند. پس این آیتم نقش پررنگی پیدا میکند که در شرایط ایده آل نباید چنین باشد.
نتیجه گیری نهایی از سؤالات و مقایسه های انجام شده، این است که اختلاف قابل توجهی بین شرایط مطلوب و فعلی در کشور ما مشاهده میشود و این نشانگر این مسئله است که با توجه به اهمیت نقش تجاری سازی در اقتصاد هر کشوری باید در جهت رفع موانع کوشید و راهکارهای مناسبی برای کاهش اختلاف موجود تدبیر کرد.
تقوی نیا (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان تبیین وضعیت توجه مبتکرین به تجاری سازی اختراعات چنین بیان می کند که این پژوهش به سنجش وضعیت توجه مبتکرین به ابعاد مختلف تجاریسازی اختراعات و فاصلۀ آن تا وضعیت مطلوب با استفاده از ابزارنمای توجه (Davenport & Beck,2001) و پرسشنامه سنجش توجه (Sohlberg & Mateer,2001) و مدل تجاری سازی مرحلهای (Utterback,1971) پرداخته و برای توصیف نمونه از شاخصهای آمار توصیفی مانند فراوانی، میانگین و انحراف معیار و برای آزمون سوالهای پژوهش از آزمونهای آماری استنباطی استفاده شده است. برای این منظور با توجه به نوع داده ها و مقیاس سنجش آنها، با کمک نرم افزار SPSS از آزمونهای پارامتریک t تک نمونهای و آزمونهای ناپارامتریک اسپیرمن، فریدمن و ویلکاکسون استفاده شده است و جامعه آماری این پژوهش، مبتکرین برخوردار از اسپیرمن، فریدمن و ویلکاکسون استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش، مبتکرین برخوردار از اختراعات ثبت شده در دو پایگاه اطلاعات مخترعین سازمان ثبت اسناد و املاک کشور بین سالهای 1390- 1388 میباشد.
جاهد (1390) در پایان نامه دکترای تخصصی مدیریت خود با عنوان تعیین عوامل مؤثر بر تجاری سازی نتایج پژوهش در نظام آموزش عالی و ارائه مدلی برای تبیین روابط بین عوامل : مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ، به بررسی عوامل مؤثر بر تجاری سازی نتایج پژوهش در نظام آموزش عالی پرداخته و ضمن ارائه یک مدل، سئوالات زیر را مطرح و مورد مطالعه قرار داده است.
عوامل مؤثر محیط داخلی (درون سازمانی) در تجاری سازی نتایج پژوهشی دانشگاهها چه هستند؟
عوامل مؤثر محیط بیرونی (برون سازمانی) در تجاری سازی نتایج پژوهشی دانشگاهها چه هستند؟
عوامل فردی مؤثر در تجاری سازی نتایج پژوهشی دانشگاهها چه هستند؟