دلیل انتخاب فاصله لیکرت، فاصله لیکرت

virtual human 3dillustration on business and learning technology background represent learning process.

3-4-3-فاصله لیکرت
فاصله لیکرت، فاصله ی است از پاسخ دهندگان می‌خواهند، ارزیابی خودشان نسبت به عقیده، یا باور، یا رفتار، یا احساس و غیره را بر اساس ملاک‌های عینی و ذهنی که دارند، در یک دامنه پاسخ بین موافقت و عدم موافقت ابراز دارند. ابتدا متغیری که برای اندازه‌گیری موردنظر است، بایستی به صورت عملیاتی تعریف شود.
این گزاره‌ها بایستی هم جنبه مثبت و هم جنبه منفی را در نظر بگیرد، و تعداد این گزاره‌های مثبت و منفی حتی‌المقدور در فرم نهایی پرسشنامه برابر باشد. در مقابل هر کدام از گزاره‌ها فاصله به پاسخگو ارائه می‌شود که در برگیرنده موافقت کامل تا عدم توافق کامل است
ویژگی‌های این فاصله به شرح ذیل است:
این فاصله می‌تواند در سطوح 3 یا 4 یا 5 یا 7 یا 9 مقوله‌ای (امتیازی) استفاده شود.
– چنانچه این فاصله در سطح 3 مقوله‌ای انجام گیرد، داده‌های ارزشمندی حاصل نمی‌شود .
– طبق تحقیقات داده‌های سطح 5 و 7 و 9 مقوله‌ای (امتیاز) دارای ویژگی‌های مشابه از لحاظ چولگی، میانگین، واریانس، کشیدگی از خود نشان داده اند، پس مشابه یکدیگر عمل می نمایند.
– بایستی از رویه نمره دهی منسجمی در لیکرت استفاده شود، یعنی اینکه پاسخ کاملاً موافق به یک عبارت مثبت و پاسخ کاملاً مخالف با یک عبارت منفی (سوال معکوس) بایستی هر دو ارزش 5 تعلق گیرد.
– اجرای این فاصله برای محقق آسان می‌باشد، و درک آن نیز برای پاسخ دهندگان ساده می‌باشد.
– قابلیت اجرا به صورت مصاحبه، پرسشنامه، تلفنی وحضوری یا الکترونیکی دارد.
– نسبت به دیگر فاصله‌های جز به جز مقایسه‌ای، وقت‌گیرتر است. زیرا پاسخ‌دهندگان بایستی جملات طولانی را به جای جملات کوتاه بخوانند.
– امکان تفسیر اشتباه از سوی پاسخ دهندگان وجود دارد.
– امکان فاصله سازی دوقطبی از نوع لیکرت وجوددارد.
– پاسخگویان ممکن است دچار سوگیری میانی شوند، و از استفاده از مقوله‌های کرانی خودداری نمایند، که در این صورت برای رفع این مشکل می‌‌توان از لیکرت چهارتایی استفاده کرد، تا جامعه‌ای که سوگیری مرکزی دارد را به یکی از کران‌ها سوق داد.
– پاسخ دهندگان ممکن است دچار سوگیری تصدیق شوند، یعنی به صورت ناخودآگاه، هرآنچه که در قالب گویه شرح داده شده را کلاً موافقت یا کلاً مخالف ابراز نماید.این مشکل با طراحی سوالات معکوس قابل حل است. تا پاسخ دهنده در هنگام پاسخ دادن به سوالات ،توجه خود را متمرکز نماید.
– پاسخ‌دهندگان ممکن است ارزیابی‌های خود را از موضوع، به صورتی ارائه نمایند که از نظر جامعه مطلوب است، خودشان را در قالب مطلوب‌تری نشان دهند، بدین سان دچار سوگیری جامعه پسندی شوند.
– داده‌های این فاصله از نوع، فاصله‌ای می‌باشد.
– می‌توان تحلیل‌های آماری ساده‌ای از نوع میانه، درصد، مجذور خی و واریانس و غیره روی آنها انجام داد.
3-4-4- دلیل انتخاب فاصله لیکرت