رفتارهای غیرکلامی، رفتارهای غیرکلامی

– بویایی بدن
– لمس صورت
آنچه در مورد ارتباطات غیرکلامی شایسته توجه می باشد، آن است که این کانالها به طور مجزا و تک تک به کار نمی روند بلکه تعداد پیام در کانالهای مختلف بطور همزمان انتقال می یابند. ( محسنیان راد، 1380: 250)
از آنجا که ثابت شده است که ما بر رفتارهای غیرکلامی خود، نظارت کمتری در مقایسه با سخن گفتن داریم، این فرضیه از سوی پژوهشگران مطرح شده است که رفتار غیرکلامی ما دلالت براحساس حقیقی ما دارد .( همان :256)
مردم از این که بیانات چهره ای آنان می تواند احساسات آنان را بروز دهد آگاه هستند به همین علت از آنجا که ما تاحدی بر بیانات چهره ای خود تسلط و کنترل داریم، ممکن است بیانات چهره همیشه نشانگر احساسات حقیقی فرد نباشد. به همین دلیل در مواردی که اشخاص سعی در فریب دیگران دارند بدن بیشتر از چهره احساسات واقعی فرد را بروز می دهد. اطلاعاتی که بدن در چنین حالتی فراهم می کند روزنه غیرکلامی نامیده می شود .
حرکات ساق پا و پا، سرچشمه اصلی این روزنه غیرکلامی می باشند که این را اکمن و همکارانش در یک تحقیق در سال 1973 نشان داده اند . ( همان : 260)
2-25 . نشانه های غیر کلامی
نشانه های مربوط به فاصله : ما در رفتار خود تابع فرهنگی هستیم که به آن تعلق داریم و این تبعیت از فرهنگ در ارائه پیامهای غیرکلامی شدیدتر است. نشانه های مربوط به فاصله و زمان نیز به شدت تحت تاثیر فرهنگ می باشند. روابط انسانها برحسب نوع فاصله به چهار دسته تقسیم بندی می شوند :
63
2-25-1. فاصله صمیمانه
این فاصله حدوداً 150-50 سانتی متر است و به طرفین ارتباط اجازه غیرکلامی بیشتری را می دهد و مسائل مورد بحث در این فاصله معمولاً محرمانه است . این فاصله عموماً خوشایند اماکن عمومی نیست و اعضای بیشتر فرهنگها در انظار عمومی از آن می پرهیزند .
2-25-2. فاصله شخصی
این فاصله در حدود 120-45 سانتی متر است و بیشتر برای محاوره های دوستانه و صمیمانه مناسب است در فرهنگهای شرقی این فاصله کمتر و کوتاهتر از فرهنگهای غربی است .
2-25-3. فاصله اجتماعی
این فاصله در حدود 360-120 سانتی متر است و در واقع مرز نهفته ای است که شکستن آن توسط انسان یا حیوان ایجاد حالت اضطراب عمیق می کند . این فاصله برای گفتگوهای رسمی و نشستهای اجتماعی است .
2-25-4. فاصله عمومی
این فاصله مساوی یا بیشتر از 360 سانتی متر است و حداکثر فاصله ای است که افراد در روابط بین فردی آن را حفظ می کند و در فرهنگهای غربی ( آمریکایی و اروپایی ) بیشتر از فرهنگهای شرقی و خاورمیانه است. در این فاصله تنها نمی توان به ارتباط کلامی اکتفا نمود بلکه جهت برقراری ارتباط موثر باید از اشارات ، تلفظ ، بالا و پایین بردن صدا و ضریب کلمات (ضریب کلمات تعداد کلماتی است که فرد در واحد زمان بکار می برد ) برای بهتر شدن ارتباط استفاده نمود. (فرهنگی ، 1382: 280-278)
2-25-5 . فضای شخصی
64
رابرت سامر ، معتقد است که فضای شخصی عبارتست از « منطقه ای مرزبندی شده و نامرئی که اندام یک شخص در آن قرار می گیرد و دیگران نمی توانند به آن دسترسی یابند ». این فضا به عقیده او قابل حمل و نقل است و اشخاص آن را با خود حمل می کنند. این فضا برخلاف قلمرو کد فضائی که ثابت است، متحرک بوده و وابسته به وجود جسم و فرد است درحالی که قلمرو قائم به ذات است و در بود و نبود شخص به قوت خود باقی است. ورود به فضای شخصی بدون برانگیختن احساس ناراحتی در فرد امکان پذیر نیست. ( همان : 283-283)
2-26 . سه وظیفه اساسی پیامهای غیرکلامی
پیامهای غیرکلامی بطور کلی از سه طریق عمل می کنند
1- جایگزین پیامهای کلامی می شوند .
2- پیامهای کلامی را تقویت می کنند.
3- در جهت رد یا خلاف پیامهای کلامی حرکت می کنند .