روش مبتنی بر فرآیند درونی، رویکردهای اثربخشی سازمانی

جدول شماره (2-4): مروری کلی بر مدل های اصلی مدیریت دانش
2-10-مفهوم اثربخشی سازمانی
بحث درباره اثربخشی موضوعی است که نظریه پردازان سازمانی، فلاسفه مدیریت، تحلیل گران مالی و اقتصادی و مدیران اجرایی را به خود مشغول کرده است. بیش از چند دهه است که اثربخشی به عنوان موضوع تحقیق مدیریت و طراحی سازمان ها می باشد. به رغم محوری بودن مفهوم اثربخشی در تئوری سازمانی، این مفهوم به طور مناسب توسعه نیافته و یا تعریف نشده است و توافق کمی در مورد معیارهایی که برای تعریف اثربخشی سازمانی به کار گرفته می شود وجود دارد. تنوع مدل ها و رویکردهای مورد استفاده و معیارهای اثربخشی محققان، بسیار زیاد می باشد. تحقیقات تجربی هنوز به یک تئوری عمومی در مورد اثربخشی دست نیافته است. این در حالی است که مفهوم اثربخشی به شکل عمیقی در ادبیات سازمانی جای گرفته است ( اشرفی، 1380).
به طور کلی، در یک سازمان، محاسبه اثربخشی چندان ساده نیست و شاخص ها و روش های متعددی برای سنجش و اندازه گیری عملکرد سازمان ارائه شده است (دفت؛ ترجمه پارسیان و اعرابی، 1390:65). توسعه صلاحیت و شایستگی، اثربخشی زمان کار را بهبود خواهد داد و افزایش اثربخشی زمان کار، شاخص های دیگر اثربخشی سازمانی را ارتقاء خواهد داد(کرکپاتریک و لوک، 1991).
به واقع، رضایت درونی، شادکامی و ترغیب، مولد کارکنان است که در کارایی و اثربخشی درسازمان و هدایت به بالاترین حد بهره وری مؤثر است(مک مستر، 1996). اثربخشی سازمانی، نقش مهمی را درتوسعه سازمانی ایفا می کند و سازمانی اثربخش است که قادر به مدیریت ابهام ها،انعطاف پذیری، مشتری مداری، تولید، ارزش مداری و ساختاربندی یادگیری باشد و حیطه اصلی شغلی و توانمندسازی بالای کارکنان را بشناسد(آل بین و همکاران، 2007). در ادامه به برخی از تعاریف اثربخشی سازمانی که توسط صاحبنظران مطرح شده است می پردازیم:
بارنارد در سال 1938اثربخشی را انجام اهداف سازمانی تعریف می کند. او به انجام اهداف و بقای سازمان توجه داشت. وی سازمان را به عنوان سیستم همکاری تعریف نمود. تعادل داخلی، تنظیم با شرایط خارجی و رهبری ماهرانه از معیارهای اثربخشی مورد توجه او می باشد (اشرفی، 1380).
کامرون(1986)، در تعریف اثربخشی سازمانی می گوید: اگر سازمان را به عنوان یک سیستم فعال هدف یاب، منطقی و تعمدی تصور کنیم، بنابراین طبیعی است که از میزان موفقیت در تحقق اهداف به عنوان یک مقیاس مناسب برای اثربخشی بحث کنیم.
دفت (ترجمه پارسیان و اعرابی،1390:64)، در باره اثربخشی چنین بیان می دارد: اثربخشی سازمانی عبارتست از درجه یا میزانی که سازمان به هدف های مورد نظر خود نایل می آید. اثربخشی یک مفهوم کلّی دارد، آن به صورت ضمنی در برگیرنده تعداد زیادی از متغیرها می باشد. هنگام تعیین اثربخشی سازمان، حدود یا میزانی که هدف های چندگانه تامین شده اند سنجیده و مورد قضاوت قرار می گیرند.
اثر بخشی سازمانی روشی است که سازمان ها، چگونگی تحقق موفقیت آمیز مأموریت هایشان را از طریق راهبرد های سازمانی، مورد ارزیابی قرار می دهند(کیو و لین، 2011).
اثر بخشی سازمانی معمولا در قالب میزان یا درجه ای است که درآن، یک سازمان اهدافش را به دست می آورد(کیم و همکاران،2011).
2-11- رویکردهای اثربخشی سازمانی
صاحبنظران، اثربخشی سازمانی را به درجه و میزان حصول به هدف تعریف کرده اند. برای سنجش اثربخشی سازمانی هیچ مقیاس ساده، راحت و تضمین شده ای وجود ندارد دفت (ترجمه پارسیان و اعرابی،1390:65). بنابراین در ادامه به تعدادی از رویکردهای مهم اشاره می شود:
2-11-1- رویکرد سنتی
در رویکرد سنتی ، از سه روش متفاوت استفاده می شود:
روش مبتنی بر تامین منابع
روش مبتنی بر فرآیند درونی
روش مبتنی بر تامین هدف
2-11-1-1- روش مبتنی بر تامین منابع
شاخص هایی که اثربخشی سیستم تأمین منابع سازمان با آنها مورد ارزیابی قرار م یگیرد، از این قرارند:
توان سازمان در بهره برداری از محیط و تأمین منابع کمیاب و ارزشمند؛
توان نظام تصمیم گیری سازمان در درک وتفسیر درست از ویژگی های واقعی محیط خارج؛
حفظ فعالیتهای روزانه در داخل سازمان؛
توان سازمان در ارائه واکنش مساعد در برابر تغییراتی که در محیط رخ می دهد.
2-11-1-2- روش مبتنی بر فرآیند درونی
در این روش، اثربخشی به معنای میزان سلامت و کارآیی سازمان است. یک سازمان کارآمد، فرآیند درون سازمانی یکپارچه، بی دغدغه و هماهنگ دارد؛ به گونه ای که کارکنان و اعضای آن احساس رضایت می کنند. دوایر سازمانی دست به دست هم می دهند تا بهره وری را به بالاترین حد برسانند.

نوشته ای دیگر :
جذر برآورد واریانس خطای تقریب، بررسی روایی