ب- حرکت در جهت تحقق اساسی گروه ها و ملت ها ضروری است؛
ج- حتی اگر رعایت کامل حقوق بشر به دلایل اقتصادی، اجتماعی، ساختاری و یا سیاسی برای برخی از دولت ها مقدور نباشد. هیچ دولتی نباید مرتکب نقض صریح مکرر و گسترده هر یک از مجموعه های حقوق بشر بشود.
نسل چهارم حقوق بشر در واقع از کرامت انسان ها در برابر گسترش علم دفاع نموده و مانع تضییع حقوق انسان ها گردد.
علم بیش از پیش توسعه یافته و به چنان قدرتی رسیده که می تواند در ریشه حیات غور و با اختیار یک ژن را تغییر دهد و یا برعکس به طور نا محدودی با موج نگاری مغزی (الکترو انسفالوگرافی )حیات مغزی را نشان دهد …….
در واقع علم امکانات بی نهایت و خدمات زیادی فراهم کرده است اما برای حفظ این مسیر تحقیق باید آزادانه و در مسیر های جدید حرکت نماید. حقیقتاً بی حد و مرز بودن آنگاهی امری مشروع محسوب می شود که این آزادی ابراز وسعت و عظمت بشریت باشد. در همین حال طبعاً ما باید محتاط باشیم زیرا بعضی از محققان متمایل به سوء استفاده از قدرت خود هستند. کنجکاوی مشروع و سیری ناپذیر می تواند می تواند به حدی از حسن نیت دور شود که بشریت را به مخاطره بیندازد .
در حقیقت علم با رشد روز افزون بشر را به انقیاد کشیده و گویی بشر در برابر این گسترش سر تعظیم فرود آورده و تسلیم شده است. آزمایش های جدید و تحقیقات بر روی بدن انسان گاهی کرامت او را خدشه دار ساخته و ارزشهای انسانی مورد سوال قرار می دهد.
مبحث ششم) سیر تحول حقوق بشر در قرن اخیر در ایران
ایران کشوری با سبقه تاریخی بالا است و وجود دانشمندان بزرگ و اندیشمندان فرهیخته که اندیشه ها و آثاری بسیار ارزشمند و در خور تفکر دارند این تمدن را از نظر حقوق بشر غنی و پر محتوا می سازد. تعالیم دین زرتشت در کتب پنج گانه و دین مبین اسلام و مذهب تشیع تعالیمی بسیار گسترده و عمیق برای هدایت و سعادت بشر است. اما ایرانیان نکته سنج و خوش ذوق با سرودن اشعاری زیبا و با مضامین بلندمانند مولوی و سعدی نشان دادند که حقوق بشر جزیی از اندیشه و تفکر آنهاست و دغدغه ای برای این بزرگان به شمار می رود.
ایران در طول تاریخ با حکومت هایی مختلف با نگرش های سیاسی متعدد اداره شده است برخی از این حکومت ها بسیار ظالمانه و برخی نیز مانند کوروش عادلانه رفتار کرده اندو ایرانیان ازاده و مبارز برای رسیدن به حقوق خود تلاش های زیادی کرده اند و در این راه جانفشانی نموده اند. در قرن ها و سالهای اخیر مبارزات مردمی شکل تازه ای داشت و سبب بوجود آمدن دو انقلاب گردید یکی انقلاب مشروطه (1324قمری)و دیگری انقلاب اسلامی (1357 شمسی ) که این دو انقلاب دستاوردهای سیاسی و قانونی زیادی داشتند.
گفتار اول) زمینه های پیدایش مشروطه
1.7.8.1 اول) عدالت‌خواهی شیعه
تلاش‌های فکری مصلحان مسلمان و روحانیانی مانند ملا علی کنی، میرزای شیرازی، سید جلال ‌الدین اسدآبادی، آخوند خراسانی، میرزای نائینی، شیخ فضل الله نوری. تفکرات و تلاش‌های فکری غرب‌گرایانی که خواهان توسعه ی ارتباط میان ایران و اروپا بودند، مانند تقی‌زاده، ملکم‌خان، آقاخان کرمانی، آخوندزاده ی مراغه‌ای؛ عدم تبعیت از کفار و اطاعت از مراجع تقلید و روحانیون؛ اندیشه شیعی غصبی بودن حکومت سلطنتی در زمان غیبت امام زمان(عج)؛ نوشته‌های روزنامه‌هایی مانند قانون، ثریا، پرورش و اختر.
دوم) زمینه فکری خارجی
1. درخواست حکومت قانون به تقلید از اروپا و موج رو به رشد قانون‌خواهی در کشورهای دیگر؛
2 . شکست روسیه که قدرت بزرگ جهانی بود از یک کشور آسیاسی کوچک به نام ژاپن؛
3. انقلاب 1905 م روسیه و روی کار آمدن نظام مشروطه در روسیه.
سوم) زمینه های اجتماعی
تحریم تنباکو در نهضت تنباکو که در این جریان علما و مردم فهمیدند که با تکیه بر قدرت خود می‌توانند به پیروزی‌هایی در راستای اهداف خود دست یابند .
ترور ناصرالدین شاه.
زمینه‌های اقتصادی نهضت مشروطه:
الف. در بعد داخلی: مالیات‌های سنگینو ظالمانه و فروش حکومت ایالت‌ها،از راه‌های مهم تأمین مخارج هنگفت دربار بودند که زمینه‌ساز نارضایتی مردم از اوضاع و شرایط آن زمان می‌گردیدند.