قانون راجع به مجازات اسلامی، محرومیت از حقوق اجتماعی

Abstract mesh and stucture background

– تخییردادگاه دراعمال مجازات جایگزین حبس در صورتی که حداکثر مجازات جرمی بیش از61 روز حبس باشد دادگاه می تواند حکم به بیش از دو ماه حبس یا جزای نقدی از5001 تا 30000‌ریال
– در صورت اینکه مجازات جرمی حبس توام با جزای نقدی باشد دادگاه می تواند حبس را به جزای نقدی تبدیل و نیز هر دو جزای نقدی را با هم جمع و مورد حکم قرار دهد.
3- قانون مجازات اسلامی:
قانونگذاربعد ازانقلاب ، قانون مجازات اسلامی را به تدریج وبراساس تاریخ تصویب ، ابتدا قانون حدود و قصاص و مقررات آن را در دو مرحله ، سپس کلیات قانون راجع به مجازات اسلامی ومبحث دیات و تعزیرات را به ترتیب درمورخه های،3/6/1361 و20/7/1361 ،21/7/1361 و24/9/1361 و18/5/1362 طبق اصل هشتاد و پنجم قانون اساسی به تصویب کمیسیون امور قضایی مجلس شورای اسلامی رسید و شورای نگهبان آن را تأیید نمود و برای ‌مدت پنج سال از تاریخ تصویب به صورت آزمایشی قابل اجرا گردیدند.
قانونگذاردرکلیات قانون راجع به مجازات اسلامی با حذف انواع جرائم تنها به تقسیم بندی و تعریف مجازات ها از ماده 7 الی 11 این قانون پرداخته است:
– مجازات ها در این قانون به حدود ، قصاص ، دیات و تعزیرات تقسیم بندی و تعاریف ذیل از مجازاتها به عمل آمده است”
– حدود مجازاتی است که مقدار و کیفیت آن در شرع تعیین شده است.
– قصاص کیفری است که جانی به آن محکوم و باید با جنایت او برابر باشد.
– دیات ،جزای مالی است که از طرف شارع برای جرم تعیین شده است.
-تعزیرات، تأدیب و یا عقوبتی است که نوع و مقدار آن در شرع تعیین نشده وبه نظر حاکم واگذار شده است از قبیل حبس و جزای نقدی و‌شلاق که بایستی از مقدار حدکمتر باشد.
قانونگذار بعد از انقلاب در مورخه 8/5/1370 قانون مجازات اسلامی را تصویب نمود لیکن با توجه به ایراد شورای نگهبان ، این قانون درمورخه 30/9/1370 با اصلاحاتی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسید و در مورخه 3/10/1370 توسط رئیس جمهور جهت اجراء ابلاغ گردیده است.
قانونگذار درکلیات این قانون نیزهمانند قانون مجازات اسلامی {تدریجی} از3/6/61تا18/5/62 با حذف انواع جرائم به تقسیم بندی و تعریف مجازات ها از ماده 12 الی 17 این قانون پرداخته است اضافه شدن مجازات های بازدارنده و ارائه تعریف جدید از انواع مجازات ، تغییرات اعمال شده در مبحث مجازات ها و اقدامات تامینی در این قانون که به شرح ذیل می باشد.
انواع مجازات ها به حدود ، قصاص ، دیات ، تعزیرات و مجازات های بازدارنده تقسیم و هریک درمواد 17-13 تعریف شده اند.
– حد: به مجازاتی گفته می شود که نوع و میزان و کیفیت آن در شرع تعیین شده است.
– قصاص: کیفری است که جانی به آن محکوم می شود و باید با جنایت او برابر باشد.
– دیه: مالی است که از طرف شارع برای جنایت تعیین شده است
– تعزیر:تادیب یا عقوبتی است که نوع و مقدار آن در شرع معین نشده و به نظر حاکم واگذار شده است از قبیل حبس و جزای نقدی و شلاق که میزان شلاق بایستی از میزان حد کمتر باشد.
– مجازات بازدارنده:تادیب یا عقوبتی است که از طرف حکومت به منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع در قبال تخلف از مقررات و نظامات حکومتی تعیین می گردد از قبیل حبس ، جزای نقدی ،تعطیل محل کسب ، لغو پروانه و محرومیت از حقوق اجتماعی و اقامت در نقطع یا نقاط معین و منع از اقامت در نقطه یا نقاط معین و مانند آن1
لایحه قانون مجازات اسلامی با اصلاحاتی در جلسه ۲۷ آذرماه ۹۰ به تصویب کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی براساس اصل ۸۵ قانون اساسی رسید. سپس در جلسه ۲۸ دی‌ماه ۹۰ شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و با توجه به اصلاحات به عمل آمده مغایر با موازین شرع و قانون اساسی شناخته نشد لیکن پس از تائید قانون از سوی شورای نگهبان ، اداره قوانین مجلس تغییراتی در نگارش آن انجام داد که برای تایید نهائی دوباره به شورای نگهبان بازگردانده شد. با توجه به تغییرات نگارشی انجام شده شورای نگهبان بررسی خواهد کرد تغییراتی در ماهیت قوانین ایجاد نشده باشد و با تایید شورای نگهبان قانون برای اجرا ابلاغ خواهد شد.2 در این لایحه در فصل دوم به تقسیم بندی مجازات ها و جرایم به شرح ذیل پرداخته است ولی با نگارشی انتقادی ابتدا در مبعث اول به تقسیم بندی ، تعریف و انواع مجازات ها از مواد1-121 الی12- 121قبل از جرائم پرداخته است:
3- لایحه قانون مجازات اسلامی :
دراین قانون مجازات ها به حد، قصاص، دیه ، تعزیرو مجازات بازدارنده تقسیم و به شرح ذیل است: