فصل دوم :حق تامین اجتماعی و بهداشت
با آنکه زنان عمر بیشتری از مردان دارند ولی بیماری‌های بسیاری تجربه می‌کنند بیماری‌هایی چون آرتریت (التهاب مفصل) و رمانتیسم و دیابت و. .. بیشتر گریبان زنان مسن را میگرد.
به طور کلی وضعیت زنان از مردان آسیب پذیرتر است همانطور که می‌دانیم شیوع فقر وابستگی اقتصادی در میان زنان بیشتر است همچین تحمل خشنونت ونگرش‌ها‌ی منفی نسبت به دختران و تبعیض نژادی و فقدان نفوذ آنان در تصمیم گیری‌ها تاثیر نامطلوب بر سلامت آنان داد.
به طورکلی در بسیاری از کشورهای جهان زنان ا ز دسترسی به بهداشت محرومند و در بسیاری از کشورها زنان در مقایسه با مردان دسترسی کمتری به منافع بهداشتی دارند. درهنگام کودکی برای مقابله و پیشگیری ازبیماری‌های دوران کودکی تبعیضاتی علیه دختران وجود دارد حتی در دوران جوانی و بارداری نیز بسیاری از زنان از مشاور ه و دسترسی به شرایط بهداشتی وجنسی و باروری محرومند که نتیجه آن بارداری‌های پیش ا زموعد و ناخواسته و سقط جنین در شرایط غیر بهداشتی و مشکلات مربوط به زایمان وبارداری می‌شود.
آمارها واقعیت‌های اسفباری درباره وضع زنان و دختران اشاره می‌کند که در کنفرانس بین‌المللی جمعیت و توسعه (سال1994قاهره) تعدادی آز ان‌ها اشاره شد:
حدود99% مرگ ومیر مادران به علت عوارض بارداری وزایمان در کشورهای جهان سوم رخ می‌دهد و این رقم فقط برای 86% تولد‌های دنیا برآورد شده است. بیش از 50% زنان حامله جهان ازکم خونی و کم غذایی که عامل مرگ ومیر مادران است رنج می‌برندوبیش از 40% زنان درکشورهای درحال توسعه به کم خونی ناشی از سوء تغذیه دچارند. آمارهای بهداشت جهانی درسال 1991 فاش می‌سازد که دربسیاری از کشورهای درحال توسعه میزان مرگ ومیر کودکان دختر بالاتر از پسر است در این کشورها مرگ ومیر دختران 3تا5 ساله بیش از پسران است.
این آمار‌ها افشا کننده شرایطی است که زندگی وحیات زنان را در عصری تهدید می‌کنند که اغلب سازمان‌های جهانی برابری کامل زن و مرد را درتمام جنبه‌ها سرداده‌اند ورویکردهای جدید و سیاست‌های اجتماعی، ضرورت توجه به این مسئله را درتمام سیاست‌ها مورد تاکید قرار داده‌اند. تردیدی نیست که عدم توجه به ضروری ترین عامل ادامه حیا ت می‌تواند هر نوع برنامه پیشرفت و ارتقاء بازدارد.
حق سلامت از جمله موارد حقوق بشری است که با گذشت زمان و طی سالها‌ی اخیر دستخوش تحولات مفهومی عمیقی شده است به نحوی که در گذشته در مقایسه برخی حقوق چالش برانگیز مانند حق آزادی عقیده و مذهب ازحقوق اساسی به شمار نمی‌رفت در قلمرو مفهومی آن وفاق نسبی میان دولت‌ها وجود داشت و کمتر توسط دولت‌ها اهمیت داشت با این حال در سال‌های اخیر رویه‌های برخی نهادهای حقوق بشر‌ی از جمله کمیته منع تبعیض علیه زنان و کمیته حقوق کودک و در ضمن تفاسیر موسعی از این حق ارائه شده است.
چالش برانگیزترین موضوعات ازجمله سلامت وحقوق جنسی و سقط جنین در روابط جنسی روابط نامشروع و بهداشت و سلامت و بلوغ آموزش جنسی کودکان و نوجوانان ودسترسی آنها به اطلاعات جنسی وهم جنس گرایی مطرح شده است.
کنواسیون رفع تبعیض علیه زنان در ماده 12 به بعد به مسائل بهداشتی دارد ماده 12 کنواسیون:
1) دول عضو برای رفع تبعیض از زنان در زمینه مراقبت بهداشتی آنان کلیه اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد و براسا س تساوی بین زن و مرد به دسترسی به خدمات بهداشتی از جمله خدمات مربوط به تنظیم خانواده را اسان مینماید.
2) دول عضو علاوه بر مقررات بند یک این ماده خدمات لازم رابرای زنان در دوران بارداری، زایمان وپس از زایمان تامین نموده ودر صورت لزوم خدمات رایگان را در اختیار آنان قرار خواهند داد وهمچنین در دوران بارداری و شیردهی تغذیه کافی به آنها خواهند رساند.
ماده 24 کنوانسیون حقوق کودک مقرر می‌دارد که دولت‌ها باید کلیه اقدامات مقتضی را با رویکردهای رویه‌های سنتی زیانبار برای سلامت کودکان انجام دهند.
همچنین همانطور که میدانیم خشونت جسمی وروانی از عوامل زیانبار در سلامت زنان به شمار میروند همچنین سلامت جنسی و باروری زنان و دختران نیز موضوعات بسیار مهمی هستند حال دراین وضعیت و با توجه به تحول مفهومی حق سلامت تامل و تعمق براین حق اساسی حقوق بشری که ازجمله حقوق بنیادین افراد انسانی می‌باشد لازم است تا همگام باتحولات بین‌المللی مواضعی اتخاذ کرد تا حمایت حداکثری از حق سلامت زنان ودختران به عمل آید.
وچهارمین کنفرانس جهانی زن که در سال1995 درپکن برگزارگردید:
حق برخورداری ازسلامت و بهداشت روانی وجسمانی به عنوان حقوق حقه‌ی زنان شناخته شد. از این رو در دستور کاری برای توانمندسازی زنان در کنفرانس به تصویب رسید نیاز زنان به خدمات بهداشتی مناسب و باکیفیت بالا به عنوان یکی از موانع عمده پیشرفت زنان مورد توجه قرار گرفت با توجه به موادذکر شده راه حل‌های موجود برای تامین بهداشت زنان می‌توان به سه دسته تقسیم کرد:
الف)قوانین حمایتی در قانون کار کشورها ب)بهداشت زایمان ج)برخورداری از امکانات بهداشتی
الف)قوانین حمایتی در قانون کار کشورها
ازجمله این موارد میتوان به ممنوعیت کارهای سخت وزیان آور وحمل بار بیش ازحد مجاز متوسط زنان و کار نیمه وقت زنان، ممنوعیت کار شبانه از این قبیل ذکر کرد.
ب)بهداشت زایمان
از مسائل مهمی که در سال‌های اخیر در کنفرانس‌ها و گردهمایی‌ها مورد بحث قرار گرفته است مسائلی مربوط به جمعیت و توسعه حقو
ق زنان درسطح ملی و بین‌المللی بوده حقوق زایمان زنان بوده است زنان به دلیل ساخت فیزیولوژیکی که از نظر طبیعی دارا می باشند، فرایند زایمان را برعهده آنان قرار داده است ولی با این حال نظرات و دیدگاه‌های زنان نادیده انگاشته شده است.
سلامت جسمی و رفاه اجتماعی نقش تعیین کننده ای در فرایند زایمان ایفا میکند. بی توجهی به بهداشت و سلامت زنان دراین فرایند ونبود امکانات بهداشتی مناسب موجب ابتلای مادران ونوزدان به بیماری‌ها در برخی موارد مرگ‌های نابهنگام می‌شود.