پایان نامه رایگان درمورد منبع پایان نامه درباره مفهوم سازی رفتار شهروندی سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی

Abstract wire-frame background.

در دو دهه اخیر و به ویژه با آغاز قرن بیست و یکم پژوهش ها در این زمینه رشد جشمگیری یافته و البته مقالات منتشر شده در این مقوله قبل از سال 2000 میلادی بسیار اندک بوده است. تنها 13 مقاله در بازه زمانی 1983 تا سال 1988 در این رابطه به رشته تحریر در آمده است و در طول یک بازه شش ساله میان سال های 1993 تا 1998 تعداد مقالات نوشته شده در مورد این موضوع به بیش از 122 مقاله رسید (حسنی، 1385).
عمده پژوهش های اولیه در حوزه رفتار سازمانی صورت می گرفت. با این وجود و از سال 2000 به بعد، تمایل جهت تحقیقات در مورد رفتار شهروندی سازمانی از حوزه رفتار سازمانی فراتر رفت و حوزه های دیگری همچون مدیریت منابع انسانی، بازاریابی، مدیریت بهداشت و بیمارستان ها، روانشناسی، ارتباطات، روابط صنعتی، مدیریت استراتژیک، مدیریت بین الملل، اقتصاد، رهبری و غیره را نیز در بر گرفت.
2-2-2- مفهوم سازی رفتار شهروندی سازمانی
همانطور که اشاره شد اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی ابتدا به وسیله باتمن و ارگان (1983) مطرح شد، ولی این مفهوم از نوشته های بارنارد (1983) و کتز و کان (1964 و 1966) درباره عملکرد رفتارهای فراتر از نقش ناشی شده است که آن را در دو قالب مفهوم سازی کرده اند:
1- کمک های مثبت همچون وقت شناسی و اجرای امور فراتر از وظایف سازمانی.
2- دوری جستن از ایجاد زیان و خسارت، مزاحمت برای همکاران (باتمن و ارگان، 1983).
بریف و موتو و ایدلو، مفاهیم رفتارهای حمایت اجتماعی را شناسایی کردند که این رفتارها شامل:
1- توجه و تمایل به ارتقاء، آسایش و رفاه فرد و گروه در جهت مورد نظر آنان.
2- رفتارهایی که به طور مستقیم از طرف اعضای سازمان اجرا می‌شوند.
ارگان رفتار شهروندی سازمانی را به عنوان رفتارهایی تحت اختیار فرد تعریف کرده و بیان می‌کند که این دسته از رفتارها به طور صریح و مستقیم به وسیله سیستم های رسمی پاداش مورد توجه قرار نمی گیرند، ولی باعث ارتقای اثربخشی کارکردهای سازمانی می گردند. واژه اختیاری بودن بیانگر این است که این رفتارها شامل رفتارهای مورد انتظار در نیازمندی های نقش و یا شرح شغل نیست ( حسنی کاخکی و قلی پور، 1386). مطالعات تجربی مختلفی که در این زمینه انجام شده است، ضمن تایید مطلب فوق، دلایل مختلفی که رفتار شهروندی سازمانی ممکن است بر اثربخشی سازمانی تأثیر گذار باشد، را بیان می‌کنند. برخی از زمینه هایی که رفتار شهروندی سازمانی به موفقیت سازمانی کمک می کند، می توان با توجه به این مطالعات در قالب موادرد ذیل خلاصه نمود:
1- افزایش بهره وری مدیریت و کارکنان؛
2- آزاد نمودن منابع سازمانی که می توانند برای مقاصد مولد تری مورد استفاده قرار گیرند؛
3- کاهش نیاز به اختصاص منابع کمیاب به وظایفی که صرفا جنبه نگه دارندگی دارند؛
4- کمک به فعالیت های هماهنگ کنندگی هم در درون و هم در بین گروه های کاری؛
5- تقویت توانایی سازمان ها برای جذب و نگهداری کارکنان کارامد؛
6- افزایش ثبات عملکرد سازمان ها؛
7- توانمند سازی سازمانها برای انطباق موثرتر با تغییرات محیطی (بیک زاد و همکاران، 1390).
رفتار شهروندی سازمانی بنا به تعریف هوآنگ شامل رفتارهای اختیاری کارکنان است که جزو وظایف رسمی آنان نیست و مستقیمأ توسط سیستم رسمی پاداش سازمان در نظر گرفته نمی‌شود ولی میزان اثربخشی کلی سازمان را افزایش می‌دهد. عناصر کلیدی این تعریف عبارتند از:
1- گونه‌ای از رفتارها که از آن چیزی که به طور رسمی توسط سازمان تعریف می‌شود، فراتر می‌رود.
یک گونه از رفتارهای غیر مشخص.
3- رفتارهایی که به طور مشخص پاداش داده نمی‌شوند و به وسیله ساختارهای رسمی سازمان شناسایی نمی‌شوند.
4- رفتارهایی که برای عملکرد، اثربخشی و موفقیت عملیات مهم هستند (کاسترو و روییز، 2004).< /p>