5. 5. 2. تعدد جرم
طبق ماده 603 ق.م.آ اگر اخذ کمیسیون باعث تغییر در کیفیت مورد معامله یا افزایش قیمت تمام‌شده آن شود مجازات مرتکب تشدید می‌شود. حال اگر شخص چندین مرتبه مبادرت به اخذ پورسانت نماید به‌طوری‌که در پاره‌ای موارد عمل وی موجب تغییر در کیفیت مورد معامله شود، اما در سایر موارد موجب چنین تغییری نشود مجازات وی چگونه هست؟ و یا طبق ماده 603 آیا باید این نوع جرائم را از یک نوع در نظر گرفت و یک مجازات تعیین نمود و یا در صورت لزوم مجازات را تشدید کرد؟
آیا باید این اعمال را از نوع جرائم متعدد در نظر گرفت و برای هرکدام مجازات جداگانه تعیین نمود؟
برخی اعتقاد دارند جرائمی را که از نظر طبیعت با هم شباهت دارند می‌توان از یک نوع جرم محسوب نمود و برای آن‌ها یک مجازات تعیین کرد.
به نظر می‌رسد در مورد این سؤال باید یک مجازات تعیین شود، زیرا تنها جرم اخیر اتفاق افتاده اخذ پورسانت می‌باشد؛ اما مقنن با توجه به تأثیر یا عدم تأثیر اخذ پورسانت در معاملات، مجازات متفاوتی را برای آن در نظر گرفته است. پس همان‌طور که اگر شخص چندین مرتبه مرتکب سرقت شود که برخی از آن‌ها سرقت ساده و برخی مقرون به آزار باشد یک مجازات تعیین می‌شود و دادگاه می‌تواند در صورت لزوم مجازات را تشدید کند و در مورد مذکور نیز فقط یک مجازات تعیین می‌شود و دادگاه به علت تعدد جرم می‌تواند در صورت لزوم مجازات را تشدید نماید.
6. 5. 2. تکرار جرم
برای اینکه بتوان مجازات را به‌عنوان تکرار جرم تشدید نمود باید حکم محکومیت قبلی نیز از سوی محاکم ایران صادر شده باشد. اگر در کشور دیگر محکومیت قبلی داشته باشد در ایران اجرا نمی‌شود. قاعده تکرار حتماً باید در ایران باشد. مقنن در اینجا به نظر ما می‌توانست قانون را اصلاح و شامل مواردی نیز بداند که حکم محکومیت در کشور دیگر صادر شده است.
6. 2. منابع حقوق جزای ایران
عمده منابع حقوق کیفری ایران عبارت است از: ۱. منابع شرعی ۲. عرف و عادت ۳. منابع قانونی.
1. 6. 2. منابع شرعی حقوق اسلامی
اصولی که اساس این رشته حقوقی را تشکیل می‌دهد به علت قدرت فوق العاده (فوق بشری) واضع آن از اهمیت و ثبات زیادی برخوردار و همگانی و همیشگی می‌باشد. فرد انسانی که در سایر سیستم‌های حقوق پیشرو حقوق است، در حقوق مبتنی بر مذهب، پیرو تلقی می‌گردد. قواعد حقوق مذهبی جنبه الهی و فطری دارد و بدین لحاظ شایسته است مطالعات حقوقی در جهت شناختن منظور شارع، تطبیق اصول با موارد و یا در خصوص نحوه اجرای قواعد و احکام آن به عمل آید. منابع حقوق جزای اسلامی عبارتند از:
1. 1. 6. 2. قرآن
مهمترین منبع حقوق جزا در شریعت اسلام قرآن است. این کتاب مقدس امور اخلاقی، اعتقادی، تاریخی، وظایف عملی (عبادات) و احکام حقوق مدنی و کیفری را در بر دارد که از طریق وحی بر پیامبر اسلام نازل شده و اساس و شالوده تعلیمات معارف اسلامی را تشکیل می دهد.
2. 1. 6. 2. سنت
دومین منبع حقوق جزا در شریعت اسلام سنت می باشد که در لغت به معنی روش و شیوه و آئین به کار رفته است.
در مذهب شیعه گفتار و کردار و تقریر معصوم ^ (پیامبر ’ و دوازده امام ^) را در امور شرعی سنت می دانند ولی در مذاهب چهارگانه عامه (حنفی ، حنبلی، مالکی و شافعی) روش پیامبر اسلام که از اقوال حنبلی، افعال و تقریرات ایشان به دست آمده و در مقام تشریع حکمی می باشد سنت نامیده می شود.
3. 1. 6. 2. اجماع
اتفاق نظر صاحبنظران مسائل حقوق اسلامی در یک مسأله در عصری پس از وفات پیغمبر اسلام ’ اجماع نامیده می شود. اجماع به معنای عزم و اتفاق و در واقع وسیله ای است برای تنظیم روابط افراد و دولتها و به طور کلی رفع احتیاجات مردم و جوامع مختلف در همه زمانها و مکان ها.
4. 1. 6. 2. عقـل