و ادبیات موضوع، بورس اوراق بهادار تهران

cropped view of female hands gently holding white satin cloth

( نوروش و همکاران، 1384)، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که با بزرگتر شدن شرکتها، تمایل مدیران به مدیریت سودشان بیشتر خواهد شد.
(مدرس و همکاران، 1388)، نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد اندازه شرکت محرکی برای مدیریت سود در شرکتهای هر دو گروه مورد بررسی(صنایع نفتی، شیمیایی و فلزی) میباشد. همچنین نتایج حاکی از آن است که انگیزه اندازه شرکت در گروه صنعت فلزات اساسی و معدنی نسبت به گروه صنعت فراوردههای نفتی و شیمیایی برای انجام مدیریت سود از قدرت بیشتری برخوردار است. هدف بعضی از مدیران از تغییر دادن سود حسابداری، به حداقل رسانیدن هزینههای سیاسی شرکت میباشد. هر چه اندازه شرکت بزرگتر باشد، مدیران شرکت انگیزه و تمایل بیشتری برای دستکاری سود خواهند داشت. با بزرگتر شدن شرکتها مسئولیت پاسخگویی آنها بیشتر میشود و مدیران شرکتها در معرض پاسخگویی طیف وسیع تری از مدعیان قرار میگیرند.
(کوچکی، 1373) به بررسی هموارسازی سود از طریق زمان بندی فروش داراییها پرداخته است. یافتههای حاصل از آزمون تجربی با زمانبندی فروش داراییها توسط مدیریت سازگار نیستند، بدین معنی که سود حاصل از این فروشها، تغییرات موقتی سود را هموار نساخته است. برخلاف اقتضای فرضیه هموارسازی سود، یافتهها نشان میدادند مبلغ سود حاصل از فروش دارایی در شرکتهایی که کاهش سود سالانه(بهاستثنای آثار فروش داراییها)، داشتند، عمدتاً زیادتر از شرکتهای دارای افزایش سود سالانه نیست. همچنین شرکتهای بزرگتر از اعتبار بیشتری در بازارهای جهانی سرمایه برخوردارند و میتوانند وامهایی با بهره کمتر اخذ کنند.
(کردلر و ذاکری، 1385) به بررسی مدیریت سود با استفاده از فروش داراییهای شرکت پرداختند. در این تحقیق انگیزه مدیریت سود، کاهش خطای پیش بینی سود در دورههای جاری و آتی بود. آزمون فرضیهها با استفاده از رگرسیون چندگانه و آزمونهای آماری برای شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1380 تا 1385 انجام گرفت. نتایج تحقیق حاکی از تایید فرضیههای تحقیق بود، به طوری که شرکتهای دارای عملکرد جاری منفی (مثبت) و عملکرد آتی مثبت (منفی)، با استفاده از سود (زیان) فروش داراییها سود را مدیریت کردهاند. شایان ذکر است که این تحقیق در سال 1373 صورت گرفته است که استانداردهای ملی حسابداری در ایران وجود نداشته است و شرکتها از رویههای متفاوتی برای ارائه صورت های ما لی بهره میبردهاند.
2-4- خلاصه مطالب فصل
شرکتها می توانند برای نشان دادن تصویری بهینه و بهتراز آینده شرکت، قبل از مراجعه به بازار سرمایه برای تامین مالی، اقدام به مدیریت سود میکنند. با مدیریت سود افزاینده و هموارسازی سود شرکتها خواهند توانست ریسک سرمایهگذاری سرمایگذاران را کاهش داده و لذا سرمایگذاران به بازده کمتری قانع خواهند بود. بنابراین هزینه سرمایه شرکت کاهش خواهد یافت. به علاوه با مدیریت سود، تقاضا برای سرمایه گذاری در شرکت افزایش یافته و از یک طرف قیمت سهام یا اوراق بدهی افزایش یافته و از طرف دیگر هزینه انتشار، تبلیغات و غیره برای تامین مالی کاهش مییابد. تحقیقات پیشین نشان میدهد که شرکتهایی با نیاز به تامین مالی، بیشتر احتمال دارد که اقدام به مدیریت سود کنند.
زمانبندی تحصیل و فروش داراییها ومیتواند بر سود حسابداری تأثیر بگذارد مدیریت میتواند زمان و مقدار سرمایهگذاری در هزینههای تحقیق و توسعه، تبلیغات و نگهداری را انتخاب نماید، هر سه مورد به عنوان هزینهی دوره در دورهای که تحمل می شود، شناسایی میشوند. مدیریت همچنین در مورد زمانبندی فروش اموال، ماشین آلات و تجهیزات برای تسریع بخشیدن یا به تأخیر انداختن شناخت سود و زیان تصمیم میگیرد .مدیریت اقلام تعهدی اختیاری از طریق تغییر فعالیتهای اقتصادی اساسی یک شرکت صورت نمیگیرد بلکه از طریق انتخاب روش های حسابداری و برآوردهای حسابداری انجام میشود. این در حالی است که دستکاری فعالیتهای واقعی از طریق تغییر فعالیتهای اساسی یک شرکت صورت میپذیرد. چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور در مورد مدیریت اقلام تعهدی اختیاری تحقیقات زیادی صورت گرفته است اما در داخل کشور تحقیقات بسیار کمی در حوزهی دستکاری فعالیتهای واقعی انجام شده است.
شرکتها می توانند برای نشان دادن تصویری بهینه و بهتراز آینده شرکت، قبل از مراجعه به بازار سرمایه برای تامین مالی، اقدام به مدیریت سود میکنند. با مدیریت سود افزاینده و هموارسازی سود شرکتها خواهند توانست ریسک سرمایهگذاری سرمایگذاران را کاهش داده و لذا سرمایگذاران به بازده کمتری قانع خواهند بود. بنابراین هزینه سرمایه شرکت کاهش خواهد یافت. به علاوه با مدیریت سود، تقاضا برای سرمایه گذاری در شرکت افزایش یافته و از یک طرف قیمت سهام یا اوراق بدهی افزایش یافته و از طرف دیگر هزینه انتشار، تبلیغات و غیره برای تامین مالی کاهش می یابد. تحقیقات پیشین نشان میدهد که شرکتهایی با نیاز به تامین مالی، بیشتر احتمال دارد که اقدام به مدیریت سود کنند.
در این فصل به مطالعه مبانی نظری مرتبط با موضوع پژوهش و مروری بر تحقیقات انجام گرفته در زمینه پژوهش حاضر پرداخته شد. نخست، مطالعات و ادبیات نظری اندازه شرکت، زمانبندی و مدیریت سود شرکتها مورد بحث قرار گرفت و در ادامه با ارائه نتایج پژوهشهای انجام شده در زمینه پژوهش حاضر، تحت عنوان مروری بر پیشینه پژوهش خاتمه‌ یافت.
فصل سوم
روششناسی پژوهش
1- مقدمه
در فصل دوم به بررسی مبانی نظری
و ادبیات موضوع پرداخته شد. یک پژوهشگر پس از انتخاب و تعیین موضوع پژوهش باید به دنبال تعیین روش پژوهش باشد. پایه هر علمی روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار میرود. انتخاب روش پژوهش بستگی به هدفها و ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی میتوان در مورد بررسی و انجام یک پژوهش تصمیم گرفت که ماهیت، موضوع پژوهش ، هدفها و نیز وسعت و دامنه آن مشخص باشد. به عبارت دیگر، هدف از انتخاب روش پژوهش آن است که محقق مشخص نماید چه روش و شیوهای او را دقیقتر، سریعتر و آسانتر در دستیابی به پاسخ پرسشهای پژوهش مورد نظر یاری مینماید.
پژوهش حاضر بدنبال بررسی ارتباط بین اندازهشرکت، زمانبندی و مدیریت سود در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد. متناسب با هدف کلی پژوهش، فرضیاتی مطرح شده است و ارتباط بین متغیرهای پژوهش، اساس تصمیمگیری در خصوص این فرضیات میباشد. بنابراین آزمونهای همبستگی بیشترین نقش را در تجزیه و تحلیل اطلاعات این پژوهش ایفا میکنند.
در این فصل، در ارتباط با روش پژوهش، فرضیه‌های پژوهش، متغیرهای پژوهش و نحوه محاسبه آنها، جامعه و نمونه آماری، قلمرو موضوعی، زمانی و مکانی پژوهش، روش جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها، و روش‌های آزمون فرضیه‌ها و معرفی مدل پژوهش بحث شده است.
3-2- روش پژوهش
درهر پژوهش ابتدا باید ماهیت، اهداف و دامنه آن مشخص شود تا بتوان با استفاده از قواعد و ابزار و از راههای معتبر به واقعیتها دست یافت. فرآیند پژوهش، فرآیندی است که طی آن محقق میکوشد با پردازش علمی و منظم درون دادهها، فرضیههای خود را به بوته آزمایش بگذارد.
پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ جمع آوری اطلاعات توصیفی و از نظر تجزیه و تحلیل اطلاعات از نوع همبستگی است. توصیفی به این دلیل که هدف آن توصیف کردن شرایط یا پدیدههای مورد بررسی است و برای شناخت بیشتر شرایط موجود میباشد و همبستگی به دلیل اینکه در این پژوهش رابطه بین متغیرها موردنظر است. پژوهش حاضر به بررسی روابط بین متغیرها پرداخته و در پی اثبات وجود این رابطه در شرایط کنونی براساس دادههای تاریخی میباشد. بنابراین میتوان آن را از نوع علی- پس رویدادی طبقهبندی نمود. استفاده از دادههای تاریخی به این دلیل است که فرض میشود روند گذشته ارتباطات بین متغیرها به شرایط فعلی تسری دارد. در اینگونه پژوهشها، پژوهشگر به بررسی علت و معلول (متغیر وابسته و متغیر مستقل) پس از وقوع میپردازد.در این پژوهشها بین متغیرها یک رابطه آماری وجود دارد که هدف بررسی این رابطه میباشد.
بطور کلی روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی، از نطر زمان اجرا مقطعی، از نطر نوع دادها کمی، از نطر منطق اجرا استقرایی، از نطر نحوه اجرا توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی میباشد.
3-3- جامعه آماری
جامعه آماری پژوهش را کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بازار بورس اوراق بهادار تهران تشکیل میدهد. در این پژوهش از دادههای مالی طبقهبندی شده و حسابرسی شده شرکتهای فعال پذیرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران استفاده شده است. دلایل انتخاب جامعه آماری مذکور این است که سازمان بورس اوراق بهادارتهران اطلاعات نسبتاً جامعی درخصوص وضعیت شرکتها و روند عملکردهای مالی و اقتصادی آنها دارد و میتوان گفت تنها منبع اطلاعاتی است که با استفاده از آن میتوان به منابع اطلاعاتی مالی شرکتها دسترسی یافته و مدلهای پژوهش را مورد آزمون قرار داد.
3-4- روش نمونهگیری