منبع مقاله درمورد روستا- شهر، شهر تهران، عدم تعادل

در هیچ فعالیتی برای بهبود محدوده شرکت نداشته‌اند. در ادامه از نوع فعالیت‌هایی که پاسخگویان در آن شرکت کرده بودند سئوال شده بود که قریب به 90 درصد در آسفالت کوچه و 10 درصد بقیه نیز در طرح فاضلاب محل زندگی خودشان مشارکت مالی داشتهاند.
سئوال 2 : تا چه اندازه حاضرید برای بهبود محدوده‌تان با دولت و شهرداری مشارکت کنید؟
6/43 درصد پاسخگویان، تمایل زیادی به مشارکت با دولت و شهرداری داشته‌اند و تنها 2 درصد تمایل خیلی کم خود به مشارکت را ذکر کرده‌اند. جدول شماره 18 میزان تمایل به مشارکت پاسخگویان را با دولت و شهرداری نشان می‌دهد.
جدول شماره 5-6 : میزان تمایل به مشارکت با دولت و شهرداری برای بهبود وضع محدوده
شرح
خیلی کم
کم
متوسط
زیاد
خیلی زیاد
جمع پاسخگویان
درصد
2
4/7
5/29
6/43
4/17
100
با توجه به جدول فوق، 61 درصد از پاسخگویان تمایل زیاد و خیلی زیادی به مشارکت اظهار داشته‌اند.
سئوال 3 : با توجه به مشکلات شخصی خودتان، تا چه حد مسائل و مشکلات محدوده‌تان برای شما اهمیت دارد؟
در پاسخ به این سئوال، مسائل و مشکلات محدوده برای 6 درصد از پاسخگویان از اهمیت خیلی کم تا کمی برخوردار است. این در حالی است که اهمیت این مشکلات برای 4/62 از پاسخگویان در حد زیاد تا خیلی زیاد می‌باشد. در جدول شماره 19 میزان اهمیت مسائل و مشکلات محدوده از دید پاسخگویان نشان داده شده است.
جدول شماره 5-7: میزان اهمیت مسائل و مشکلات محدوده از دید پاسخگویان
شرح
خیلی کم
کم
متوسط
زیاد
خیلی زیاد
جمع پاسخگویان
درصد
7/0
4/5
5/31
7/49
7/12
100
سئوال 4 : تا چه میزان موانعی جهت شرکت شما در فعالیتهای جمعی وجود دارد؟ ( از جمله موانع؛ کمبود مالی، فقدان حمایتهای دولتی، مدیریت ضعیف و …).در پاسخ این سئوال، از نظر 46 درصد پاسخگویان، موانع زیاد تا خیلی زیادی در مسیر فعالیتهای جمعی وجود دارد. در حالی که قریب به 14 درصد از پاسخگویان معتقد بودند که موانع کم تا خیلی کمی در این ارتباط وجود دارد. جدول شماره20میزان موانع موجود در مسیر فعالیت‌های جمعی را نشان می‌دهد.
جدول شماره 5-8 : میزان موانع موجود در مسیر فعالیتهای جمعی
شرح
خیلی کم
کم
متوسط
زیاد
خیلی زیاد
جمع پاسخگویان
درصد
4/2
3/11
3/40
5/39
4/6
100
5-1-2-3- شبکه اجتماعی
همانگونه که مشاهده می‌شود متغیر شبکه اجتماعی از چهار گویه تشکیل شده است.بنابر این کمینه و بیشنه‌ای که فرد ممکن است از یک متغیر بگیرد بین 4 تا 20 با قبول شرط امتیاز 1 تا 5 است.در این راستا بیشترین نمره متعلق به گویه تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که می‌توانید از انها مشورت بگیرید؟ با 70 فراوانی و کمترین نمره متعلق به گویه تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که می‌توانید برای انها درد دل کنید با 20 فراوانی است.
جدول شماره 5-9: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص شبکه اجتماعی
گویه
بسیار زیاد
زیاد
تاحدودی
کم
بسیار کم
تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که می توانید برای انها درد دل کنید؟
56
66
25
33
20
تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که شما را درک می کنند؟
60
31
37
44
28
تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که به شما آرامش می دهند؟
47
63
34
31
25
تا چه حد افرادی در اطراف شما وجود دارد که می توانید از انها مشورت بگیرید؟
70
56
34
22
18
نمودار شماره 5-4: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص شبکه اجتماعی
5-1-2-4- تعامل اجتماعی
همانگونه که مشاهده می‌شود متغیر تعامل اجتماعی از چهار گویه تشکیل شده است. بنابراین کمینه و بیشنه‌ای که فرد ممکن است از یک متغیر بگیرد بین 4 تا 20 با قبول شرط امتیاز 1 تا 5 است.در این راستا بیشترین نمره متعلق به گویه آبا با نهادهای موجود در محدوده و منطقه در ارتباط هستید؟ با 70 فراوانی و کمترین نمره متعلق به گویه تا چه حد به بازدید از اقوام و خویشان اهمیت می‌دهید؟ با 23 فراوانی است.
جدول شماره 5-10: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص تعامل اجتماعی
تعامل اجتماعی
بسیار زیاد
زیاد
تاحدودی
کم
بسیار کم
تا چه حد به بازدید از اقوام و خویشان اهمیت می دهید؟
67
52
30
28
23
تا چه حد در مناسبتهای مذهبی ومراسم محدوده شرکت می کنید؟
62
49
37
28
24
آیا پیشرفت امور محدوده در گرو تعامل و همکاری است؟
45
61
43
27
24
آبا با نهادهای موجود در محدوده و منطقه در ارتباط هستید؟
70
48
39
25
18
نمودار شماره 5-5: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص تعامل اجتماعی
5-1-2-5- پیوندهای همسایگی
همانگونه که مشاهده می‌شود متغیر پیوندهای همسایگی از چهار گویه تشکیل شده است. بنابر این کمینه و بیشنه‌ای که فرد ممکن است از یک متغیر بگیرد بین 4 تا 20 با قبول شرط امتیاز 1 تا 5 است.در این راستا بیشترین نمره متعلق به گویه در طول روز با همسایه‌ها در ارتباط هستیم با 75 فراوانی و کمترین نمره متعلق به گویه همدلی و یکرنگی میان همسایگان وجود دارد با 20 فراوانی است.
جدول شماره 5-11: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص پیوندهای همسایگی
پیوندهای همسایگی
بسیار زیاد
زیاد
تاحدودی
کم
بسیار کم
همدلی و یکرنگی میان همسایگان وجود دارد.
49
40
69
20
22
در طول روز با همسایه ها در ارتباط هستیم.
75
46
37
24
18
در انجام برخی از کارها با همسایگان مشورت می کنیم.
71
51
42
21
15
در صورت بروز اختلاف میان همسایگان به صورت کدخدامنشانه حل می شود.
57
41
33
36
33
نمودار شماره 5-6: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص پیوندهای همسایگی
5-1-2-6- اعتماد اجتماعی
همانگونه که مشاهده می‌شود متغیر پیوندهای همسایگی از چهار گویه تشکیل شده است. بنابر این کمینه و بیشنه‌ای که فرد ممکن است از یک متغیر بگیرد بین 4 تا 20 با قبول شرط امتیاز 1 تا 5 است. در این راستا بیشترین نمره متعلق به گویه به همسایه اعتماد دارم با 64 فراوانی و کمترین نمره متعلق به گویه به مامورین دولتی اعتماد دارم با 11 فراوانی است.
جدول شماره 5-12: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص اعتماد اجتماعی
اعتماد اجتماعی
بسیار زیاد
زیاد
تاحدودی
کم
بسیار کم
به توصیه های مسئولین شهری اعتماد دارم.
15
16
40
72
57
به شرکاء در محیط کاری اعتماد دارم.
25
38
44
62
31
به همسایه اعتماد دارم.
64
51
42
26
17
به مامورین دولتی اعتماد دارم.
11
16
45
71
57
نمودار شماره 5-7: توزیع پاسخگویان بر اساس شاخص اعتماد اجتماعی
5-1-3- جمعبندی و نتیجهگیری از یافته های توصیفی
– در بین پاسخگویان 45 درصد تمایلی به ترک محدوده خود نداشتند.که دلیل بر بالا بودن حس تعلق به مکان در میان آنها می‌باشد. از سوی دیگر، تمایل به ترک محل در بین 55 درصد از پاسخگویان وجود دارد که بیشتر مربوط به گروههای سنی بالای40 سال می‌باشد.
– در بین پاسخگویان 2/69 درصد در صورت واگذاری زمین و مسکن مشابه در جایی دیگر حاضر به ترک محل خود هستند. در حالی که 8/30 درصد باقیمانده حاضر به ترک محل خود نشدهاند و دلیل آن را دوست داشتن محدوده، وجود اقوام و آشنایان و نزدیکی به محل کار عنوان کرده اند.
– در طی 5 سال گذشته 53 درصد از پاسخگویان در فعالیتهای مرتبط با بهبود وضع محدوده‌شان مشارکت داشته‌اند.
– در خصوص میزان تمایل به مشارکت با دولت وشهرداری، 61 درصد از پاسخگویان تمایل زیاد و خیلی زیادی را اعلام کرده اند و تنها 9 درصد تمایل خیلی کم و کمی برای مشارکت داشته‌اند.
– با وجود مشکلات شخصی پاسخگویان، مسائل و مشکلات محدوده برای 2/69 درصد دارای اهمیت خیلی زیاد و زیادی بوده است. این مشکلات برای 6 درصد از اهمیت کم و خیلی کمی برخوردار بوده است.
– 46 درصد از پاسخگویان معتقد بودند که موانع زیاد تا خیلی زیادی در مسیر فعالیت‌های جمعی وجود دارد. این موانع در زمینه‌های کمبود مالی، فقدان حمایت‌های دولتی، مدیریت ضعیف و غیره نمود داشته‌اند. نتایج به دست آمده از پرسشنامه، نشان از روحیه مشارکت نسبتاً بالای اهالی ساکن در محدوده دارد. یافته‌ها حکایت از آن دارد که ساکنین این محل به فعالیت‌های جمعی و مشارکت با دولت و شهرداری روی خوش نشان داده‌اند. از سوی دیگر، درصد نسبتاً زیادی از ساکنین از حس تعلق به مکان بالایی برخوردار هستند که از ظرفیت های اجتماعی مهم در این محدوده به شمار می‌رود. بنابراین در صورت اجرای راهبرد توانمندسازی که از ملزومات آن میزان مشارکتپذیری و ظرفیت های اجتماعی بالا می‌باشد، می‌توان به بهبود کیفیت زیست در این محدوده امیدوار بود.
5-2- یافته های استنباطی تحقیق
5-2-1- آزمون فرضیه اول
بنظر می‌رسد مهاجرتهای شهری و روستایی یکی از دلایل شکلگیری وگسترش اسکان غیررسمی در محدوده می‌باشد.
جهت ارزیابی و اثبات و یا رد فرضیه اول تحقیق حاضر در پرسشنامه تکمیل شده در محدوده مورد نظر سوالاتی مرتبط با این موضوع مطرح گردید تا از این طریق درصد مهاجران وارد شده به محدوده ارزیابی گردد. محل قبلی اقامت خانوارهای ساکن محدوده و همچنین علت مهاجرت ساکنین به محدوده مورد نظر نیز از جمله سوالاتی بود که در محدوده مورد مطالعه مورد پرسش واقع شد تا از این طریق منشا مهاجرت و درصد ساکنین اولیه مشخص گردد.
پیمایش میدانی در سطح 347 خانوار نمونه تحقیق در محدوده مورد مطالعه نشان داد که 84 درصد ساکنین محدوده از مهاجرین وارد شده به محدوده مورد مطالعه بودهاند و مابقی نیز نسل دوم محدوده را تشکیل می‌دهند.
مولفه بعدی که در جهت سنجش مهاجرتهای روستا- شهری به عنوان عاملی مهم در شکلگیری و گسترش اسکان غیر رسمی در محدوده مورد مطالعه مورد پرسش واقع گشته است محل اقامت پیشین مهاجرین وارد شده به محدوده بوده است چرا که بدین طریق می‌توان دریافت که چند درصد از مهاجرین و به تبع شکلگیری این گونه سکونتگاهها معلول اقتصاد سیاسی و عدم تعادل منطقه ای و چند درصد نیز به واسطه اقتصاد بیمار شهری به حاشیه رانده شدهاند. همانطور که در جدول زیر نیز مشخص است اکثر ساکنین محدوده مورد مطالعه از روستا به این محدوده مهاجرت کردهاند.
جدول شماره 5-13: محل اقامت قبلی خانوار
درصد
تعداد
محل اقامت قبلی
12
24
درون شهر تهران
10
20
درون منطقه 19
43
86
سایرشهرها
35
70
پسکرانه های روستایی
100
200
نتایج جدول شماره 5-13 نشان می‌دهد که 10.3 درصد ساکنین سکونتگاههای غیررسمی محدوده مورد مطالعه از داخل شهر،60.7 درصد از روستاهای اطراف و 29 درصد از شهرهای دیگر وارد این محدوده شدهاند. درصد بالای مهاجرین وارد شده از شهرها و روستاهای اطراف به محدوده لزوم توجه به برنامهریزی در سطوح ملی، منطقهای را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
نمودار شماره 5-8: محل اقامت قبلی خانوار
جدول شماره 5-14: علت مهاجرت از شهر
علت مهاجرت به محدوده
درصد
گرانی زمین
22
ارزانی زمین در حاشیه
61.2
نزدیکی به محل کار
10.5
سایر علل
6.3
کل
100
نتایج جدول شماره 5-14 نشان می‌دهد گرانی زمین در شهر و از طرفی ارزانی آن در محدوده عامل عمده نقل مکان ساکنین به این محدوده می‌باشد به نحوی که می‌توان گفت این ساکنین با سطح درآمدی پائین در برخورد با بدنه زمخت اقتصاد شهری چارهای جز این نداشته که لنگر دائمی اسکان را در پس دیوارهای شهری به زمین بیاندازند.
جدول شماره 5-15: علت مهاجرت از مناطق اطراف
علل مهاجرت
درصد
فقرروستایی
56.6
وجود امکانات شهر
28.3
مسائل فرهنگی و اجتماعی روستا
1.5
بافتن شغل

دیدگاهتان را بنویسید