بایگانی دسته: دسته‌بندی نشده

شخصیت حضرت علی ع در دو منظومه علی نامه و خاوران نامه- قسمت ۳۳

فکندند خودرا درآن ژرف چاه
( ابن حسام، ۱۳۸۲: ۲۳۰ )

 

 

هنگامی که علی (ع) برلب چاهسار می آید:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پلنگی برآن چاه بربسته دید
بدو گفت حیدر که نام تو چیست؟
مرا نام عمیاق دیو است، گفت
زآهن سرا پای او خسته دید
چنین گردنت بسته از بهر کیست؟
بگویم تو را داستانی شگفت
( ابن حسام، ۱۳۸۲:۲۳۱ )

 

سپس حضرت علی (ع) به کنار رود باز می گردد و دیگر بار خضر دلیل راه می شود و پس از پهلوانیهای بسیار با کمندی دراز از پستی بر فراز می آید. در این جا قنبر کمند را به تگ چاه فرو می دهد و آن حضرت از چاه بیرون می آید.
و همچنین در داستانی دیگر، سراینده خاوران نامه به ذکر نمونه ای دیگر از کرامات و معجزات حضرت علی در روبه رو شدن با دیوان می پردازد. مالک اشتر بنا به دستوری که از علی (ع) می گیرد مأموریت می یابد تا با سپاه پنجاه هزار نفری خود راهی خاور زمین شود، ولی شبانگاهان در آن مرغزار با صفا و در کنار آبشخور، پنج تن از شبگردان لشگر مالک کشته می شوند. سعد وقاص نگران مالک که درغار رفته و با دیوان هماویز شده بود، جهت هواداری از او به راه می افتد و پس از گذر از غار تنگ و تاریک و روشنایی به آبی سهمگین می رسد. همان گاه دیوی ستمبه او را از روی آب می رباید. اینک سپاهیان زیر لوای مالک و سعد خود را وامانده و بی سر پناه می یابند و صلاح را درآن می بینند که از راه رفته باز گردند. پس از نیم فرسنگ راه بریدن، ناگهان از میان غبار برآمدۀ بیابان سر رایت ماه پیکر علی (ع) نمایان می شود. آن حضرت، پس از شنیدن گزارش احوال سپاهیان، از سر خشم و غیرت بر دیوان هجوم می آورد و سر کردۀ آنها را با ذوالفقار به دو نیم می کند. و جویباری از خون دیوان به راه می اندازد. بدین سان غائله ی دیوان فروکش می کند، ولی خاطر علی (ع) هنوز پر دغدغه است، زیرا سعد به دست دیوان گرفتار است. آن حضرت از پیر زاهدی که مقیم غار است و در هر جا راهنمای سپاه اسلام، نشانی سعد را می خواهد و او حضرتش را به «بندگان سلیمان» هدایت می کند؛ جایی که در میان پهن دشت ویران شده ای قرار دارد. ماحصل کلام این که آن حضرت پس از شکستن طلسمات چاه و کشتن سر کردۀ دیوان واژدها و شیر سرانجام سعد از چاه رهایی می دهد و نیز بند آب را که حضرت سلیمان به میلی بسته بود می شکند و بدین ترتیب آن سرزمین خشک و ویرانه را سیر آب می کند و پس از سپری شدن سالیان دراز به بار می نشاند. واینک گفتار سراینده:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

زکوه اندر آمد یکی اژدها
چو حیدر بدان اژدها بنگرید
کشید از میان دشنۀ آبگون
برآویخت آن مار با او به هم
یکی تیغ حیدر بزد بر سرش
که ابلیس رازو نبودی رها
ز سر تا به پایش سراسر بدید
شد اندر سر اژدها آب خون
همی خواست کاو را بسوزد به دم
به یک زخم دو نیمه شد پیکرش
( ابن حسام، ۱۳۸۲: ۱۹۲ )

 

یکی از مهّم ترین جلوه های حماسه ی ابن حسام، طرح مسائل غیر عادی است که به صورت پندارهای مختلف در لباس افسانه و افسون وموجودات ناشناخته، طلسم، جادو و مطالب شگفت انگیز و حیرت آور جلوه گری می نماید. در این دیدگاه اجسام بی روح و غیر معقول ممکن است در لباس هنر مطرح شود، تا از ناپایداری های حیات و مشکلات زندگی و بی کرانگی افق های خیال و چگونگی رموز هستی پرده بردارد. طلسم مظهر این پیچیدگی و ابهام و سحر انگیزی جلوه های حیات است که خود نمادی از معانی خاص می باشد و استعاره است که در لباس داستان طرح می شود، ابن حسام گرچه در گزینش کلمات و ترکیبات و وصف صحنه های رزمی به پایۀ فردوسی نمی رسد و سخنش فخامت و استواری سخنان فردوسی را فاقد است. مع هذا در توصیف مناظر طبیعی و مجالس بزمی استادی و مهارت خاصی نشان داده است. شاعر به گونۀ اسطوره ای وافسانه ای مطلبی را بیان می کند از باب فهم عوام، امّا از جهتی خود بلاغتی دارد که شاعر بدان اشاره می کند، از این نوع که هنرمند اسطوره و افسانه را در هم می آمیزد و سپس آن را می شکافد واز هم باز می کند و به تأویل و تفسیرش می‌پردازد. با توجّه به نمونه های اندکی که از معجزات حضرت علی (ع) در خاوران نامه آمده است، می‌توان گفت در این منظومه کرامات و معجزات حضرت علی به معنای واقعی و حقیقی آن مطرح نشده است، چیزی که هست به صورت نبرد آن حضرت با دیو واژدها و کارهای خارق العاده ای که از آن حضرت سر می زند.

7-4- علم و آگاهی علی (ع)
درباره علم ودانش علی تمامت مورخین عرب از سنی و شیعه معتقدند که وی در عداد بزرگترین علماء جهان به حساب می آید و از پس پیغمبر درآن زمان هیچ کس را علم و دانایی علی نبود. در میان احادیث فراوانی که در فضیلت علم علی (ع) مطرح شده است به آوردن نمو نه های مختصر اکتفا می کنیم.
۱-امیرالمؤمنین علی (ع) خود بارها می فرماید: «سَلونی قَبلَ أن تفقِدونی» بپرسید از من هر آنچه را که میل دارید، قبل از آنکه مرا از دست بدهید. ( قندوزی حنفی، بی تا: ۱۶۰ )
و نیز «أعّلمنی رسول الله الف باب ٍ مِن العَلمَ یََفتَحَ مِن کُلَ بابِ ألفُ باب» رسول خدا هزار باب از علم را به من آموخت و از هر باب بابی گشوده می شد. ( ابن عساکر شافعی،۱۳۹۸ق:۳۸۵ )
۲- پیامبر اکرم(ص)بارها فرموده اند:«أعلَمَ آُمَتی مِن بعدی علی بن ابی طالب» (قندوزی حنفی، بی تا: ۱۶۱)
۳-«امام صادق به نقل از امیرالمؤمنین فرموده است: به خدا قسم که خدای تبارک و تعالی نه چیز به من عطا فرموده است که پیش از من جز به پیامبر ارزانی نداشته است، راه ها برروی من باز است و نژاد‌ها را می دانم. حرکت ابرها به دست من است، آمار مر گ ها و گرفتاری ها و حکم های قطعی در نزد من است و با اجازه پروردگارم به با طن جهان دست یافتم و هر چه پیش از من بو ده است و آنچه پس از من خواهد آمد از دیدۀ من پنهان نیست.» ( مجلسی، ۱۳۶۲:ج۵۵، ۳۳۶ )
مسلماً علی را دانش و علم منحصر در یک رشته نبوده و گنجینۀ خاطر و معلومات وی به تمامت علوم متداوله آن زمان احاطه به کمال داشته است، چنانکه از علی راجع به ستارگان پرسیدند و در پاسخ موضوعی را که امروز علمای دین عصر، بدان واقف شده اند در آن تاریخ بیان داشت و به مردم فهمانید که هریک از این ستارگا نی که در فضای نیلگون آسمان می درخشند، چون کرۀ زمین دارای شهرها و ممالک مختلفی هستند و اشخاصی در آنها زندگی می کنند. امیرالمؤمنین علی از اخبار آینده جهان گاه گاهی با مردم سخن می گفت و غالب آن معلومات و آگاهی ها را منسوب به رسول خدای فرمود، ولی این موضوعات هرگز با بعضی از کارها و عملیا تی که برخی از مورخین بدان حضرت نسبت می دهند توافقی ندارد و اصولاً بایستی گفته شود مبنای مذهب اسلام با این قبیل عملیات تباین کلی دارد، چنانکه رسول خدا نیز بارها در این موضوعات سخن راند. اینک بذکر برخی از علم و آگاهی های حضرت علی که در منظومۀ علی نامه ذکر شده و متفق علیه جمیع مورخین است، مبادرت می ورزیم.

4-7-1- علم و آگاهی علی (ع) در منظومۀ علی نامه
«روزی علی (ع) در مسجد سخن می راند و کلام «سَلونی قَبلَ أن تَفقِدونی» راتکرار کرد، در آن میان شخصی به پای شد و عرض کرد: ( به من بگو مرا در سر و در صورت چند عدد موی است؟ طاقست یا جفت؟ حضرت علی فرمود: پیغمبر به من خبر داد که به اندازۀ هر موی که در سر داری تورا ملکی است که همواره لعنتت کند و بر هر دانۀ موی صورت توشیطانی است که تورا اغوا می نماید و در خانه توطفلی است که قاتل اولاد رسول خدا خواهد شد.» ( ابن ابی الحدید، ۱۴۰۴: ج۷،۳۵۷ )

بررسی روابط اجتماعی در آثار سعدی و تطبیق آن با نهج البلاغه- قسمت ۴۳

به روی دوستان خوش باش و خرم»

 

 

(فروغی،غزلیات،ص۴۸۹)
۵-۶-۷-نحوه ارتباط با یتیمان
گروه دیگری که در معارف اسلامی، نیکی وا حسان به آنها بیسار حائز اهمیّت می باشد؛ یتیمان
هستند. آنها کسانی هستند که امام علی (علیه السّلام) در آخرین لحظه های عمر شریفشان هم، به نیکی به آنها بسیار سفارش کردند، باید توجّه کرد نیازهای یتیمان فقط در بعد مادّی خلاصه
نمی شود بلکه آنها به محبّت، نوازش و عطوفت هم بسیار نیازمندند. سخنان بزرگان دین را در این زمنیه ذکر می کنیم.
پیامبر گرامی اسلام می فرمایند:«أنَا وَ کَافِلُ الیَتیمِ کَهَاتَینِ فِی الجَنَّه؛ بر اساس این روایت پیامبر اکرم (صلّّی الله علیه و آله و سلّم) در حالی که دو انگشت خود را در کنار هم قرار داده بودند، فرمودند: من و آن کس که یتیمی را سرپرستی کند مانند این دو انگشت من، در بهشت در جوار هم هستیم.» (بحار الانوار، ج ۳۵، ص ۱۱۷)
امیرالمؤمنین (علیه السّلام) می فرمایند: «مَن عَالَ یَتیِما ً حَتَّی یَستَغنِیَ أوجَبَ اللهُ عَزَّوجَلَّ لَهُ بِذَلِکَ الجَنَّهَ کَمَا أوجَبَ اللهُ لِأکَلِ مَالِ الیَتیمِ النَّارَ؛ هر کس یتیمی را سرپرستی کند تا آن گاه که بی نیاز شود، خداوند در مقابل این کار بهشت را بر او واجب می کند، همان گونه که برای خورنده مال یتیم آتش را واجب کرده است.» (همان، ج ۴۲، ص ۲۴۸)
امام علی (ع) هم چنین در نهج البلاغه می فرمایند: «اللهَ اللهَ فِی الاَیتَامِ فَلَا تُغِبُّوا اَفوَاهَهُم وَلَا یَضِیعُوابِحََضرَتِکُم؛ خدا را خدا را در مورد یتیمان در نظر داشته باشید؛ پس برای دهانهایشان نوبت قرار ندهید و در نزد شما تباه نشوند. یعنی اینکه آنها را گاهی گرسنه و گاهی سیر مدارید» (نهج البلاغه، نامه ۴۷،ص۳۲۱)
شیخ اَجل هم چون در کودکی پدرش را از دست داده ، خیلی خوب وضعیّت یتیمان را درک می کند و همگان را به نیکی با یتیمان فرا می خوانند

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«بیندیش از آن طفلک بی پدر وز آه دل دردمندش حذر

 

(یوسفی،بوستان، ص ۵۱)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«پدر مرده را سایه بر سر فکن
چو بینی یتیمی سرافکنده پیش
غبارش بیفشان و خارش بکن
مده بوسه بر روی فرزند خویش

 

الا تا نگرید که عرش عظیم بلرزد همی چون بگرید یتیم
برحمت بکن آبش از دیده پاک بشفقت بیفشانش از چهره خاک
اگر سایه خود برفت از سرش تو در سایه خویشتن پرورش» (یوسفی،بوستان، ص ۸۰)
شاید بیت بالا اشاره به این حدیث هم داشته باشد «إنَّ الیَتیمَ اِذا بَکََی اِحتَزَ لَهُ العَرش؛ هر گاه یتیم بگرید؛ عرش به لرزه در می آید.» (بحار الانوار، ج ۱۶، ص ۱۲۰)
۵-۶-۸- نحوه ارتباط با بزرگان
بزرگان از سرمایه های هر جامعه ای هستند و وجودشان برای رشد و تعالی افراد جامعه لازم و
ضروری است، بزرگان و علمای دین، ادب و علم از تأثیر گذارترین اقشار جامعه هستند و از گذشته تاکنون به ضرورت حفظ و حرمت و جایگاه آنها، تأکیدهای فراوانی شده است.
پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند: دانشمندان، رهبر و هدایت کننده و همچنین باتقوایان، جزو سروران هستند و همنشینی با آنها باعث فزونی علم و تقوا می شود.» (راشدی، ص ۴۳۹، ۱۳۸۵)
امام علی (علیه السّلام) نیز به ضرورت حفظ «حرمت» استاد می فرمایند:
«با آن کس که با تو سخن آموخت به درشتی سخن مگو با آن کس که راه نیکو سخن گفتن به تو آموخت ،لاف بلاغت مزن.» (نهج البلاغه، ص ۴۳۴، حکمت۴۱۱)
سعدی که همه مفاهیم تربیتی و اخلاقی اش را از بزرگان گرفته، به حفظ احترام بزرگان بسیار تأکید می کند. از آنجا که خود سعدی از بزرگان و افراد مورد احترام جامعه است در گلستان مواردی است که به وساطت سعدی نزد حاکمان و بزرگان اشاره دارد به عنوان مثال در باب اول گلستان، حکایتی است که حاکمی، مستمرّی گروهی از سالکان را به علّت اشتباه یکی از آنان قطع می کند و سعدی نزد او رفته و با سرودن ابیات زیر، شفاعت سالکان را می کند و حاکم نیز به احترام او آنها را می بخشد.

 

 

 

تحلیل فقهی و حقوقی قرارداد آتی نفت در بورس انرژی

بازار دارای مفهوم وسیعی است که اقتصاددانان[۳]همچنین جونز میگویند «بازار مجموعه‌ای از افراد است که در مورد هر کالایی دارای روابط تجاری هستند» برایلی نیز میگوید «بازار محل عمومی است که نیروهای تعیین‌کننده قیمت یک کالای خاص در آن عمل می‌کند.» بازار محل مبادله، داراییهای فیزیکی یا داراییهای مالی (داراییهایی به پشتوانه دارایی فیزیکی که ارزش آن وابسته به جریانهای نقدی آتی میباشد)، لذا بازار مالی بازاری است که در آن داراییهای مالی مبادله میشوند. بازار مالی بر اساس حق مال را میتوان به بازار بدهی و بازار سرمایه، بر اساس مرحله انتشار بازار اولیه و بازار ثانویه، بر اساس واگذاری آنی و یا آتی به بازار آنی و بازار آتی و بر اساس ساختار سازمانی به بازار بورس و بازار خارج بورس[۴] (OTC) تقسیم کرد.[۵]
اصطلاح بورس به‌طور خاص به مفهوم یک تشکل بازرگانی است که اعضاء آن عموماً در دورهها و زمانهای مشخص به مبادله اوراق بهادار یا کالا میپردازند. وظیفه اصلی بورس ایجاد و سازمان‌دهی مکانی برای جلسات تجاری است که طی آن افراد عضو هنگام گشایش تالار معاملات بخواسته به دادوستد بپردازند.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

عکس مرتبط با اقتصاد

 

الف) تعریف بازار بورس کالا

 

واژه بورس در فرهنگ لغت به معنی ابزاری است که داد و ستد و معامله در آن انجام میگیرد.[۶] در اصطلاح نیز بورس نوعی بازار با ضوابط و مقررات خاص اطلاق میشود که متاع قابل دادوستد در آن، اوراق بهادار و کالاها می‌باشد که به‌تناسب نوع متاع، به بورس اوراق بهادار و بورس کالا تقسیم میگردد.[۷] ازاین‌رو بورس اعم از اوراق بهادار و کالا، بازار متشکل و سازمان‌یافته است که نظام مبادله را سامان میدهد و با استفاده از ابزارهای مربوطه شبکههای سنتی دادوستد را به شبکههای سازمان‌یافته، با سازوکار مشخص در راستای رفع مشکلات مربوط به نوسانات قیمتی و ریسکهای تولیدی و محدودیتهای نقدینگی تبدیل می‌کند.[۸] اصولاً هر نظام مالی از تجمیع بازار مالی، نهادهای مالی و ابزارهای مالی تشکیل‌شده است که در چهارچوب اصولی و مبانی خاص خودکار جابجایی وجوه را بر عهده دارد. یعنی موجبات نقل‌وانتقال را از جایی که ازدیاد وجوه هست به‌جایی که منابع مالی وجود دارد فراهم می‌کند. بازار بورس کالا یکی از انواع بازارهای مالی در نظام مالی میباشد که به‌صورت متشکل و منسجم بوده و تعداد زیادی از عرضه‌کنندگان کالای خود را عرضه و کالای مزبور پس از بررسیهای کارشناسی و قیمتگذاری توسط کارشناسان آن بازار به متقاضیان عرضه میشود. در این بازارها معمولاً کالاهای خام و فرآوری نشده مانند فلزات، پنبه، پشم، گندم، ذرت، نفت، طلا و ارز و … دادوستد میشود.[۹]
معامله‌گران اصلی بازار بورس کالا اغلب بازرگانان،صنعتگران، تولیدکنندگان و مصرفکنندگان عمده هستند که به‌منظور حفظ و تأمین مواد اولیه کارخانه یا تجارتخانه خود مبادرت به معاملات تحویل آتی مینمایند تا از اثرات ترقی یا تنزل نرخ کالا محفوظ بمانند. بنابراین بورس کالا در تنظیم و تعدیل نرخها تأثیر عمده دارد. به‌غیراز معاملهگران اصلی بازار بورس، سودجویان و سوداگران نیز در بورس کالا حضور دارند که برای تحصیل سود، بر اساس پیشبینی ترقی و تنزل نرخ، معاملاتی مینمایند و منظورشان فقط دریافت و پرداخت تفاوت قیمت در زمانهای مختلف و تحصیل سود است.
دسته اول معامله‌کنندگان در بورس را که هدفشان جلوگیری از تحمل هزینههای اضافی و حصول اطمینان از وضعیت نیازهای خود در آینده میباشند را پوشش‌دهندگان ریسک مینامند و دسته دوم معاملهگران که در پی به دست آوردن سود از طریق پیشبینی نرخ کالاها هستند، معروف به سوداگران یا سفته‌بازان میباشند. بین دودسته مذکور گروه دیگری بنام آربیتراژیستها هستند که از اختلاف قیمت یک کالا در دو بازار مختلف سود میبرند. این گروه نرخ کالاها را در بازارهای مختلف زیر نظر دارند و جایی که کالا ارزان است آن را خریداری و درجایی که گران‌تر است میفروشند و بدین‌وسیله کسب سود می‌کنند. نتیجه عمل این گروه تساوی عرضه و تقاضا و درنتیجه یکنواختی قیمت‌ها را به دنبال دارد. (با توجه به اینکه امروزه تبادل اطلاعات سریع اتفاق میافتد، عملیات آربیتراژیستی رونق گذشته را ندارد.)
همان‌گونه که گفته شد، در بازار بورس عرضه نوع کالا محدود میباشد یعنی هر کالایی قابلیت عرضه در بورس را برای دادوستد ندارد و آن دسته از کالاهایی که در بورس میتوانند مورد معامله قرار گیرند که حاوی شرایط زیر باشند.
۱-متحدالشکل و قابل مطابقت با نمونه و استاندارد معین باشد تا بتوان کالا را در بورس توصیف کرد.
۲-در مورد کالاهای کشاورزی و صنعتی باید حالت اولیه، خام و فراوری نشده داشته باشد.
۳-کالای فاسدشدنی نباشد یا اگر فاسدشدنی باشد باید عمر کافی داشته تا قابلیت نگهداری در انبار را داشته باشد و تحویل آن در آینده با مشکل مواجه نشود.
۴-کالا باید مورداحتیاج و مصرف زیاد باشد تا به سهولت قابل‌فروش باشد.
در بورس کالا آنچه به‌عنوان معاملات آتی واقع می شود قرارداد آتی به معنی خاص آن می باشد. در کنار این قرارداد، در بازار بورس کالا عنوان مشابه دیگری به نام اختیار معامله نیز واقع میشود و در بازار خارج از بورس، پیمانهای آتی که نقش مشابه قرارداد آتی دارند و نیز قرارداد معاوضهای منعقد می شوند که جملگی نوعی معامله آتی محسوب میشوند.

 

ب) بورس نفت

 

به‌طورکلی صنعت نفت و فروش محصولات نفتی در ایران به‌صورت دولتی اداره می‌شود که اجرا ،عملیات اکتشاف، استخراج، پالایش و فروش تحت پوشش دولت می‌باشد. از این رو تأسیس بورس نفت گامی است در جهت خصوصی‌سازی و مردمی کردن بخش مهمی از بدنه دولت. تحقق این هدف و سپردن امور به مکانیزم های بازار و اطلاع‌رسانی مستقیم از روند معاملات، کمک بزرگ و شفاف‌سازی این صنعت و تجارت است. بورس نفت ایران می‌تواند فرصت‌های زیادی را در عرصه اقتصادی و مالی به وجود آورد تا از طریق آن توسعه همه‌جانبه کشور در زیرساخت مهم‌ترین رکن اقتصادی در ایران یعنی نفت خود را آشکار سازد. در حال حاضر بزرگ‌ترین و معروف‌ترین بورس‌های نفت دنیا بورس نایمکس، نیویورک و آی پی آی (IPE) لندن می‌باشد که در آن نفت و فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی مورد دادوستد واقع می‌شود[۱۰].

 

ج: بازارهای نفت و مشخصات آن

 

نفت خام و فرآورده های نفتی در بازارهای نفت دارای گردش زیادی هستند، در حال حاضر نفت خام دارای حساسیت سیاسی شده است و سرمایه‌گذاران غیرنفتی را به خود جذب کرده است.تا قبل از دهه ۶۰و۷۰ حجم وسیعی از پالایشگاه‌های نفت جهان در دست شرکت‌های نفتی بزرگ بوده اما شرکت‌های غیر وابسته شروع به تأسیس پالایشگاه کردند، هدف آن‌ها خرید نفت خام از بازار نقد و انجام فرآیند عملیات روی نفت و فروش فرآورده‌های نفتی بود، خریدوفروش آن‌ها گاهی به‌صورت قراردادهای بلندمدت نیز صورت می‌گرفته است ولی معمولاً به بازار نقد ختم شده است.

 

۱- بازارهای فیزیکی

 

بازار نفت خام نقدی یک بازار جهانی است، قیمت‌های نفت خام معمولاً به‌صورت فوب[۱۱](fob) یعنی بارگیری در بندر اعلام می‌شود.بیشتر معامله‌گران در مناطقی که بازار فعال‌تری دارند حضور دارند مثل لندن، نیویورک، شیکاگو که بزرگ‌ترین تمرکز معاملات در آن مکان‌ها صورت می‌گیرد، بیشتر نفت خام در بازارهای فیزیکی با توجه به تفاوت قیمت آن‌ها با قرارداد آتی خاص یا قرارداد آتی یکسان قیمت‌گذاری می‌شوند،نفت خام غالبا برای تاریخ حمل، قیمت‌گذاری می‌شود، قیمت روز توسط سیستم گزارش قیمت بورس نیویورک یا بورس بین‌المللی نفت لندن اعلان می‌شود.تفاوت قیمت توافقی ، کیفیت زمان‌بندی و دیگر عوامل موجب تفاوت قیمت نفت خام و قیمت طبیعی آن می‌شود. بازارهای فراورده‌های نفتی در پنج مرکز اصلی بناشده است:

 

 

    1. شمال غربی اروپا بر پایه منطقه (ARA) می‌باشد.

 

    1. منطقه مدیترانه

 

    1. خلیج مکزیک

 

    1. کارائیب که شامل جنوب آن می‌شود.

 

  1. سنگاپور

 

۲- بازارهای معاملات آتی نفت

 

بازارهای قراردادهای آتی به‌ این منظور تأسیس‌شده‌اند که معامله‌گران بتوانند تا حدی ریسک نوسان قیمت را خنثی کنند. این امر توسط عملیات پوشش ریسک (هجینگ)[۱۲] صورت می‌گیرد؛ به‌طوری‌که در این بازار موقعیتی مادی یا مخالف آنچه در بازار فیزیکی دارند، اتخاذ می‌کنند. بنابراین یک معامله‌گر که یک محموله نفتی را در قیمت ثابت خریده است، می‌تواند در بازار آتی در موقعیت فروش قرار بگیرد تا خود را در مقابل سقوط قیمت قبل از آنکه بتواند محموله خود را بفروشد، حمایت کند. بازارهای آتی ابتدا در محصولات کشاورزی همچون گندم، شکر، قهوه و .. شکل گرفت و توسعه یافت و منجر به پیدایش بازار آتی انرژی شد. در حال حاضر بزرگ‌ترین مرکز معاملات کالای اساسی در شیکاگو[۱۳] قرار دارد. بازار آتی انرژی نیز از اواسط دهه ۷۰ رشد سریعی داشته است. هم‌اکنون بورس لندن و بورس نیویورک بزرگ‌ترین بازار انرژی می‌باشند. در حال حاضر بازار قرارداد آتی به بازار بین‌المللی تبدیل‌شده است و سیستم‌های اطلاع‌رسانی به تمام نقاط دنیا اطلاعات را به‌سرعت انتقال می‌دهند و مهم نیست که شخص از پشت مانیتور خود در نیویورک باشد یا در تهران به قیمت‌ها نگاه کند. به‌عبارت‌دیگر این سیستم‌ها عنصر مکان را حذف کرده‌اند. اولین قرارداد آتی نفت خام در لندن مبادله شد و اولین قرارداد آتی نفت و بنزین در نیویورک مبادله شد[۱۴].

 

د: معرفی قراردادهای آتی نفت در بزرگترین بورس های جهان

 

تا سال ۱۹۷۷، هفت قرارداد انرژی موفق وجود داشت که موفقیت پنج قرارداد نفتی قطعی شد. دو مورد دیگر که اخیرا به بازار معرفی شده است، موفقیت آن ها هنوز قطعی نشده است. قراردادهای آتی نفت خام که در بورس نیویورک مبادله می شود موفق ترین قراردادهای آتی است که به طور میانگین حدود ۱۰۰۰۰۰قرارداد (۱۰۰میلیون بشکه) در روز مبادله می شود و بعضی روزها ۲۲۵۰۰۰قرارداد نیز مبادله شده است، بورس نیویورک دو قرارداد موفق دیگر که نفت حرارتی[۱۵] و بنزین[۱۶] می باشد دارد که قرارداد نفت سوختی آن، اولین قرارداد آتی نفت موفق می باشد که در نوامبر ۱۹۷۸ معرفی شده است، گاز طبیعی و نفت خام برنت از دیگر قراردادهای موفق نیویورک می باشد[۱۷]. گاز طبیعی و نفت و گاز از قراردادهای موفق، در بورس لندن می باشد و همچنین قرارداد اختیار معامله در همه قراردادهای آتی بجز گاز طبیعی در بورس لندن مبادله می شود[۱۸].

 

۱- قرارداد آتی پروپن(PROPANE)

 

قرارداد آتی پروپن، قدیمی ترین نوع قرارداد می باشد، گرچه این قرارداد از بازار بورس پنبه نیویورک الهام گرفته است. با اینکه قرارداد پروپن از سال ۱۹۷۱ معرفی شده است ولی یک قرارداد موفق نیست و روزانه فقط چند قرارداد معامله می شود. از زمانی که قرارداد نفت حرارتی در سال ۱۹۷۸ معرفی شده است،تلاشهای زیادی به منظور معرفی قراردادهای انرژی در نقاط دیگری صورت گرفته است،دلیل این تلاشها که موفق نشده اند این است که زمانبندی آن قراردادها درست نبوده وجایگاه آن بازارها غلط بوده است.زمانبندی برای همه بازارهای قراردادهای آتی ضروری است. دست کم تاانقلاب اسلامی ایران،جایگاه بازارها در مراکز مالی اصلی مهم بود برای اینکه همه بازارهای قرارداد آتی به منظور پشتیبانی مکانیزم تسویه به ساختار مالی نیاز دارند[۱۹].

 

۲-قرارداد نفت حرارتی شماره دو بورس نیویورک

 

این قرارداد در سال ۱۹۷۸ توسط بورس نیویورک معرفی شده است. در ابتدا به دلیل عدم علاقه مندی و نبودن عنصر بورس بازی در بازار مانع از پیشرفت و توسعه این قرارداد شد وحتی بعد از مدتی معاملات آن متوقف شد. در سال۱۹۷۹ که قیمت ها بالا رفت به آهستگی جلب توجه کرد و توانست وارد بازار شود. زمانی که این قرارداد ملاک اصلی لازم را برای یک قرارداد فعال برآورده ساخت، در حجم بالایی در بازار آزاد معامله شد، چون به سادگی ذخیره، انتقال و تحویل می یافت. گرچه تحویل فیزیکی، کارکرد اصلی بازار قرارداد آتی نیست و لیکن هر قراردادی باید به گونه ای مورد حمایت قرارگیرد و روند تحویل به منظور دستیابی به قوت قلب و اطمینان دادن به ارتباط بین بازار کاغذی و فیزیکی نفت و قیمت آخر می باشد. در سال های نخستین قرارداد نفت حرارتی نتوانست صنعت نفت نیویورک و خلیج مکزیک را به تسخیر خود در آورد، حجم معاملات در آن سال ها ابتدا بسیار پایین بود و گاهی اوقات فقط یک تا دو قرارداد در روز معامله می شد. به تدریج با بازاریابی بورس و برنامه های آموزشی پیوسته مشاهده شد که نقدینگی قراردادها در وضع مطلوبی است، که این امر موجب جذب بیشتر علاقه مندی شد و در اواسط دهه ۹۰ در بازار به طور منظم حدود ۳۵۰۰۰ لات(LOT) در هر روز مبادله می شد و گاهی اوقات به بیش از ۱۰۰۰۰۰ لات در روز نیز می رسید و میزان قراردادهای باز حدود ۱۲۰۰۰۰ عدد بوده است[۲۰].

 

۳- قرارداد نفت گاز I P E[21]

 

بعد از قرارداد نفت حرارتی نیویورک ، قرارداد نفت گاز بورس لندن عرضه شد. این قراردادها در آوریل ۱۹۸۱ معرفی شد، این قرارداد نیز با حجم پایین فروش مواجه شد و به علت کنترل واردات در آمریکا لزوما رابطه ای بین قیمت ها در لندن و نیویورک وجود نداشت، لذا معامله گرانی که در نیویورک معامله کرده بودند در بازار لندن وارد بازار جدیدی شدند، حجم قرارداد نفت گاز لندن به آهستگی رو به افزایش گذاشت و در سال ۱۹۷۷ میانگین قراردادهای معامله شده حدود ۱۶۰۰۰ قرارداد در روز بوده و علت این موفقیت سیاست بازاریابی فعال و برنامه های آموزشی این بورس بوده است.

 

۴- قرارداد نفت خام NYMEX

 

قرارداد نفت خام نایمکس که به سرعت به یک قرارداد موفق تبدیل شده بود بسیار مورد توجه معامله گران و بورس بازان قرار گرفت و به نقطه مرکز برای تمام صنعت نفت تبدیل شد. همه تصفیه گران نفت آمریکایی و اروپایی هم اکنون از بورس استفاده می کنند و معامله گران آسیایی و استرالیایی در حد بالایی از بورس استفاده می کنند. روش تحویل بورس فیزیکی در موقعیت خرید و فروش در مواقع لازم می توانند با تحویل در هر مکان با قیمت های مختلف در مقابلW T I مورد موافقت قرار گیرد[۲۲].

 

گفتار دوم: سیر تاریخی قرارداد آتی

تحلیل رابطه جوسازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

کارکنان متمرکز است. اورگان و ریان عامل کلی مؤثر بر روحیه را تعهد سازمانی، درک از عدالت و درک از رفتار حمایتی رهبری تلقی می کنند و سایر تحقیقات نشانگر ارتباط معنادار آنها از رفتار شهروندی سازمانی است (البته شدت این همبستگی ها متفاوت بوده است ) که بیانگر اهمیت این متغیر ها در تعیین رفتار شهروندی سازمانی می باشد (مستبصری و نجابی ،۱۳۸۷، رضایی کلید بری و باقر سلیمی ،۱۳۸۷، اسلامی،۱۳۸۷ )
عامل دیگر در فهم شهروندی سازمانی ،تأثیر حالت روحی مثبت فرد می باشد . در دهه گذشته بحث های زیادی در مورد برتری شناخت بر عاطفه در تعیین رفتار شهروندی سازمانی صورت گرفته است .
در حالی پودساکوف و همکاران و دیگران تأثیر متغیرهای خاص شخصیتی و مزاجی را بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی مورد انتقاد قرار داده ، یافته های جورج پیشنهاد می کند که پژوهش های قبلی که به بررسی این متغیرهای روحی و مزاجی پرداخته اند می توانند به جای اثرات حالت مزاجی برروی اثرات ویژگی صفتی تمرکز نمایند . لازم به ذکر است که اثرات حالتی عموماً به توصیف چگونگی احساس فرد در نقطه خاصی از زمان می پردازد در حالی که اثرات ویژگی صفتی عموماً منعکس کننده تفاوت های پدیدار فرد در طول زمان می باشد .
علاوه بر این جورج بیان نمود که بین حالت روحی مثبت در کار و تمایل کارکنان برای کمک کردن به دیگران ( بعد نوع دوستی رفتار شهروندی سازمانی) رابطه معنی دار وجود دارد بنابراین عاطفه (احساسات ) نقش مهمی در رفتار شهروندی سازمانی هم صدق می کند با این وجود، هیچ یک از این مطالعات به بررسی میزان تأثیر حالت روحی مثبت بر تفسیر کلی این سازه نپرداخته است.
پژوهش های انجام گرفته در روانشناسی اجتماعی نشان می دهد: که افرادی که احساس می کنند کفایت بیشتری دارند ، در اغلب موارد تمایل بیشتری نیز به کمک دارند. علاوه بر این میدلاسکی گزارش داده است که کفایت ممکن است یکی از عوامل انگیزشی ای باشد که افراد را برای کمک به دیگران تحت تأثیر قرار می دهد . بنابراین افرادی که به دیگر افراد کمک کنند، در ازای کمکی که فرد کمک کننده ارائه می دهد ، کمک کننده احساس رضایت درونی بیشتر و یا شادی حاصل از انجام یک کار خوب را دریافت می کند. بطور مشابه درک کارکنان از کفایت خود در کار می تواند به عنوان تمایل به کمک در محیط کار تفسیر شود زیرا فرد تسلط بیشتری بر کار خود دارد .
در سال های اخیر پادساکوف و همکاران در یک فراتحلیل از تحقیقات مربوط به ۱۵ سال اخیر در زمینه رفتار شهروندی سازمانی ، میزان تأثیر گذاری تعدادی از متغیرها بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی را ترسیم نمودند . از جمله متغیرهایی که با رفتار شهروندی سازمانی رابطه همساز داشته اند عبارت بودند از: متغیرهای مرتبط با شغل نظیر رضایت مندی شغلی، یکنواختی شغلی و باز خود شغلی در خصوص متغیرهای شغلی تحقیقات عمدتاً حول مبحث تئوری جانشین های رهبری بوده است که نتایج بیانگر ارتباط پایدار ویژگی های شغلی با رفتار شهروندی است .
افزون بر آن ، هر سه نوع ویژگی های شغلی ( بازخود شغلی ، یکنواختی شغلی ، رضایت مندی درونی شغلی) ، بطور معنا داری با مؤلفه های مختلف رفتار شهروندی سازمانی (نوع دوستی ،نزاکت ، وظیفه شناسی، جوانمردی و فضیلت مدنی ) ارتباط داشته اند ، به گونه ای که بازخود شغلی و رضایتمندی درونی شغل ، ارتباطی مثبت با رفتار شهروندی سازمانی داشته در حالی که یکنواختی شغلی ارتباط منفی را با رفتار شهروندی سازمانی نشان می دهد.
روابط بین ویژگی های سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی تا حدود زیادی نابسامان است. هیچ یک از موارد رسمیت سازمانی، انعطاف پذیری سازمانی و حمایت ستادی ارتباط مستمری با رفتارهای شهروندی سازمانی نداشته اند. ولی به هر حال مؤلفه همبستگی گروهی با تمام مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی دارای ارتباط مثبت بوده است ، حمایت سازمانی ادارک شده با نوع دوستی کارکنان ارتباط معناداری داشته است . علاوه بر آن پاداش های خارج از کنترل رهبران با مؤلفه های نوع دوستی ، نزاکت و وظیفه شناسی ارتباط منفی داشته اند.
دسته دیگر عوامل تأثیر گذار بر رفتار شهروندی سازمانی شامل رفتارهای رهبری است. رفتارهای رهبری به سه دسته تقسیم شده است:

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

    • رفتارهای رهبری تحول آفرین (رفتارهای تحولی اساسی ، تعیین چشم انداز ،ایجاد مدل مناسب ،ارتقای پذیرش اهداف گروهی ،انتظارات عملکردی بالا و برانگیختگی معنوی )

 

    • رفتارهای تعاملی (رفتارهای پاداش دهی و تنبیهی اقتضایی ، غیر اقتضایی )

 

  • رفتارهایی با تئوری رهبری مسیر – هدف (رفتارهای تشریح کننده نقش، رویه ها یا رفتار رهبری حمایتی ) و یا تئوری رهبری مبادله رهبر ، عضو مرتبط هستند.

 

در مجموع ، رفتارهای رهبری تحول آفرین با هر پنج مؤلفه رفتارهای شهروندی سازمانی ارتباط معنادار مثبتی داشته و از میان رفتارهای رهبری تعامل گرا، دو نوع از این رفتارها دارای رابطه معنادار با عناصر پنج گانه رفتار شهروندی سازمانی عبارتند از: رفتار پاداش دهی اقتضایی که دارای ارتباط مثبت است ، رفتار تنبیهی غیراقتضایی که دارای ارتباط منف می باشد. از میان ابعاد تئوری رهبری مسیر ، هدف ، رفتار رهبری حمایتی با همه مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی دارای ارتباط مثبت است و تشریح نقش رهبر فقط با مؤلفه های نوع دوستی ، نزاکت ، وظیفه شناسی و جوانمردی رابطه معنادار مثبت دارد و نهایتاً تئوری مبادله رهبر – عضو با تمامی مولفه های رفتار شهروندی سازمانی دارای ارتباط معنادار مثبت است. (رضایی کلید بری و باقر سلیمی ،۱۳۸۷، اسلامی،۱۳۸۷

 

۱-۶٫ مدل مفهومی

 

مدل مفهومی:
روحیه گروهی
پرهیز از مزاحمت مدیران
وجود صمیمیت
علاقمندی
رفتار شهروندی سازمانی
جو سازمانی
ملاحظه گری
فاصله گیری
نفوذ و پویایی
تاکید بر تولید

 

شکل ۱-۱ رفتار شهروندی سازمانی (رضایی کلید بری و باقر سلیمی ،۱۳۸۷، اسلامی،۱۳۸۷ )

 

 

۱-۷٫ فرضیه‎‌های تحقیق

 

برای تدوین فرضیه های تحقیق با مراجعه به مدل هالپین و کرافت(۱۹۶۲)، هشت بعد اساسی جوسازمانی شناسایی و ارتباط آن با رفتار شهروندی مورد شناسایی قرار میگیرد. یکی از دلایل اصلی انتخاب این مدل در تحقیق کاربد و طراحی ابتدایی آن برای مراکز آموزشی بوده است.
فرضیه اصلی:
بین جو سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیههای فرعی:

 

 

    1. بین وجود روحیه گروهی و ایجاد رفتارشهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین وجود پرهیز از مزاحمت توسط مدیران و ایجاد رفتارشهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین وجود صمیمیت و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین وجود علاقمندی و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین وجود ملاحظه گری و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین فاصله گیری و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

    1. بین نفوذ و پویایی و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

  1. بین وجود تأکید بر تولید و ایجا رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

 

۱-۸ روش تحقیق

 

از آنجا که هدف از این تحقیق، توصیف شرایط و پدیده ‎‌های مورد بررسی، به منظور شناخت بیشتر شرایط موجود و یاری رساندن به فرآیند تصمیم گیری می باشد، این تحقیق را براساس چگونگی بدست آوردن داده ‎‌های مورد نظر می توان در زمره تحقیق توصیفی به شمار آورد، و چون داده ‎‌های مورد نظر از طریق نمونه گیری از جامعه، برای بررسی توزیع ویژگی‎‌های جامعه آماری انجام می شود این تحقیق از شاخه پیمایشی(زمینه یابی)۱ بوده که به شیوه مقطعی۲ صورت می پذیرد. این تحقیق همبستگی است، زیرا تحقیقات همبستگی شامل کلیه تحقیقاتی می‎شوند که در آن‎‌ها سعی می شود رابطه بین متغیر‎‌های مختلف با استفاده از ضریب همبستگی کشف یا تعیین شود (دلاور، ۱۳۸۰).

 

۱-۹ روش‎‌های گردآوری اطلاعات

 

نظر به اینکه این تحقیق یک پژوهش توصیفی و کاربردی است لذا برای جمع آوری اطلاعات از روش ‎‌های ذیل استفاده شده است:

 

 

    • روش کتابخانه ای: در بخش مطالعات کتابخانه ‎‌ای، از منابع مکتوب (کتاب‎‌ها، مقالات، پایاننامه‎‌ها و…) و‎اینترنت استفاده شده است.

 

  • روش میدانی: از ابزار پرسشنامه برای گردآوری نظریات کارکنان و مدیران(اطلاعات اولیه) جهت آسیب شناسی فرآیند مهندسی مجدد با استفاده از مدل سهشاخگی استفاده می‌شود.

 

۱-۱۰ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

 

برای تجزیه و تحلیل داده‌‎‌ها در‎این تحقیق از روش‌‎‌های آماری زیر استفاده می‌شود:

بررسی اشتباهات ثبتی در ثبت املاک و نحوه اصلاح آن- قسمت ۱۰

همان طوریکه ماده ۱۶ آئین نامه دفاتر اسناد رسمی مقرر داشته هیچ سندی را نمیتوان تنظیم و در دفتر اسناد رسمی ثبت نمود مگر آنکه موافق با مقررات باشد . سردفتران اسناد رسمی نمیتوانند اسناد مغایر با قوانین و مقررات را تنظیم نمایند چرا که مطابق ماده ۶۸ قانون ثبت اسناد و املاک هر گاه سندی به واسطه تقصیر یا غفلت مسئول دفتر از اعتبار افتاده باشد مسئول مزبور باید علاوه بر مجازاتهای مقرر از عهده کلیه خسارات وارده بر آیند بنابر این اگر سندی بطور اشتباه توسط سردفتر تنظیم و ثبت دفتر گردید در این مورد بند ۶۹ مجموعه بخشنامه های ثبتی حاکم است که مقرر داشته که هر نوع قلم خوردگی و خدشه در متن اسناد، قبوض اقساطی، خلاصه معاملات و فسخ نامه ها و ثبت دفتر ممنوع است و اوراق مذکور و همچنین ثبت دفتر باید خوش خط و خوانا و با جوهر ثابت تنظیم و به امضاء متعاملین و سردفتر و دفتریار برسد و هر گونه اصلاح عبارتی یا توضیحی لازم باشد باید ذیل اوراق مذکور یا ثبت دفاتر منعکس و به امضاء اشخاص نامبرده برسد چرا که مطابق ماده ۶۲ قانون ثبت، هر گونه تراشیدن و پاک کردن و الحاق کردن به نحوی از انحا در دفاتر ثبت اسناد و املاک ممنوع است کلیه الحاقات و آنچه که به جای کلمات تراشیده و یا در محل پاک شده نوشته شود از درجه اعتبار ساقط خواهد بود بنابراین از مفهوم مخالف بند ۶۹ چنین بر می آید که تا زمانیکه اسناد تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی به امضاء متعاملین سند یا شخصی که باید سند را امضاء نماید (مانند اسناد تعهد که فقط به امضاء متعهد می رسد یا سند اقرار که صرفاً با امضاء مقر سندیت دارد و یا سایر اسناد مشابه که فقط برای یک طرف ایجاد تعهد می نماید ماده ۶۳ قانون ثبت) نرسیده باشد، سردفتر می تواند بدون حضور امضاء کنندگان هر گونه توضیحی لازم باشد در سند اعمال نماید (حتی اگر سند ثبت دفتر سردفتر شود) و بعد از اصلاح، سند به امضاء اشخاص نامبرده می رسد ماده ۶۲ قانون ثبت مقرر می دارد طرفین معامله یا وکلای آنها باید ثبت سند را ملاحظه نموده و مطابقت آن ثبت با اصل سند به توسط مشارالیه و مسئول دفتر ثبت تصدیق گردد در مورد اسنادی که فقط برای یک نفر ایجاد تعهد می نماید تصدیق امضای طرف متعهد کافی است. کانون سردفتران و دفتریاران مرکز در این خصوص در پاسخ به سئوالی مبادرت به صدور رأی وحدت رویه ای بدین شرح نموده است که : در صورت اشتباه در مبلغ سند در ثبت دفتر آیا امکان توضیح و اصلاح آن وجود دارد یا خیر چنین اظهار نظر کرده است. «قبل از امضاء و تکمیل سند با توجه به قسمت اخیر بند ۶۹ مجموعه بخشنامه های ثبتی تا مهر ۶۵ هر گونه اصلاح و توضیح در متن اسناد و ذیل ثبت سند بلامانع است».[۹۱] ولی اگر سند وارد دفتر سردفتر[۹۲] گردید و سردفتر و دفتریار نیز سند را امضاء و تکمیل نمودند دیگر سردفتر مطابق بند مزبور حق ندارد هیچگونه توضیحی در اسناد و دفاتر اعمال نماید مگر اینکه طرفین سند مجدداً در دفترخانه حضور پیدا کنند و اصلاح سند در حضور ایشان انجام گیرد چرا که امضاء اشخاص نامبرده گویای رضایت آنان است ماده ۶۵ قانون ثبت اسناد و املاک مقرر می دارد که امضای ثبت سند پس از قرائت ان به توسط طرفین معامله یا وکلای آنها دلیل رضایت آنها خواهد بود بنابراین اگر سندی بدون حضور متعاملین توسط سردفتر به تنهایی اصلاح بشود ممکن است سردفتر از طرف یکی از متعاملین به جرم جعل متهم بشود.
در پایان لازم است در ارتباط با بند ۷ ماده ۲۵ قانون ثبت که مقرر میدارد , هر گاه در طرز تنظیم اسناد و تطبیق مفاد آنها با قوانین اشکال یا اشتباهی پبش آید رفع اشکال و اشتباه و صدور دستور لازم با هیئت نظارت است مطلبی بیان شود. اشتباهاتی که در تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی رخ میدهد اگر اصلاح سند از حیطه مسئولیت سردفتر خارج باشد به عنوان مثال : سند توسط اصحاب معامله و سردفتر و دفتریار امضاء و تکمیل شده است و سپس سردفتر یا متعاملین متوجه اشتباه در تنظیم سند شوند و طرفین یا یکی از آنها برای اصلاح سند حاضر نشود اگر سردفتر خلاف مقررات مبادرت به اصلاح سند نماید و شخص متضرر از این اقدام سردفتر شکایت نماید مراتب در هیئت نظارت رسیدگی و تصمیم مقتضی اتخاذ میگردد مانند رای صادره ذیل که توسط شورای عالی ثبت در ارتباط با بند ۷ ماده ۲۵ قانون ثبت میباشدو سردفتر بدون توجه به مقررات و قوانین , تنظیم سند نموده و سند تنظیمی با اشکال مواجه است : ششدانگ یک قطعه زمین به مساحت ۴۸۰ مترمربع و به شماره ثبتی۴۹/۱۲۴۱ بخش ۱۱ تهران در صفحه ۳۵۹ دفتر ۱۰۲ املاک به نام خانم … ثبت و مع الواسطه طی سند ۳۷۱۸ مورخه ۴/۵/۱۳۵۹ دفتر … تهران به آقایان الف و ب و ج منتقل و در تاریخ ۱۶/۳/۱۳۶۷ ثبت دفتر املاک گردیده است پس از آن آقای هـ و خانم د طی درخواست مورخه ۹/۱/۱۳۶۸ ضمن ارائه خلاصه معامله و فتوکپی بنچاق سند ۳۷۱۸ دفتر … تهران و نیز اصل سند مالکیت تقاضای سند مالکیت مشاعی سهام خود را نمودند به علت مغایرت سند ابرازی با ثبت دفتر املاک موضوع از دفتر خانه تنظیم کننده سند استعلام که در پاسخ اعلام داشته نام متعاملین آقایان الف و ب و ج هر یک نسبت به دو دانگ مشاع به عنوان خریدار ثبت که پس از بسته شدن ذیل ثبت سند و امضای متعاملین و سردفتر توضیحی دارد که خریداران در ستون ملاحظات مجدداً آقای هـ و خانم د قید گردیده و ستون ملاحظات نیز امضاء شده است تاریخ تعویض نام متعاملین در ستون ملاحظات مشخص نبوده و مستنداتی مبنی بر تجویز تغییر نام مالکین نیز در سوابق ثبت سند موجود نمی باشد. بازرس اعزامی به د

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت fumi.ir

فاتر نیز طی گزارش بازرسی مورخ ۲۵/۹/۱۳۷۸ ضمن تایید موارد فوق اعلام داشته نسخه ثانی بنچاق موجود در سوابق مغایر با ثبت متن دفتر سردفتر که پس از تکمیل امضاء در ذیل آن توضیحات اضافه گردیده است می باشد و چنین نتیجه گیری نموده که توضیح بعد از تکمیل ذیل ثبت درج مراتب انتقال در سند مالکیت و ارسال خلاصه معامله بوده که موجب تضییع حقوق دولت شده و تعویض اصل بنچاق و قید توضیح بعدی جهت تغییر نام خریداران نیاز به تنظیم سند جداگانه با اخذ مجوزهای لازم داشته و باعث مغایرت و عدم مطابقت ثبت با سند گردیده تخلف سردفتر و دفتریار محسوب است. موضوع در اجرای بند ۷ ماده ۲۵ اصلاحیه قانون ثبت در هیات نظارت مطرح و منجر به صدور رای هیات بدین شرح گردید: با توجه به محتویات پرونده اجرای مفاد سند ۳۷۱۸ دفتر …. تهران نیاز به رسیدگی و امعان نظر مراجع قضایی است رای صادره پس از ابلاغ مورد اعتراض آقای هـ قرار گرفته لذا موضوع در اجرای تبصره ۴ ماده ۲۵ اصلاحی قانون ثبت در شورای عالی ثبت مطرح و منجر به صدور رای ۳۱۷۵ مورخه ۲/۲/۱۳۷۹ به شرح ذیل گردید.
رای شورای عالی ثبت: با توجه به محتویات پرونده و گزارش کار رای هیات نظارت بلااشکال است.
در خصوص رای بالا باید گفت طبق ثبت دفتر املاک ملک مذکور به صورت قانونی به سه نفر خریدار انتقال یافته بنابراین به موجب حکم مقرر در ماده ۲۲ قانون ثبت در مالکیت خریداران آن تردیدی نیست و توضیحات مبنی بر اصلاح نام خریداران بعدی پس از تکمیل سند و ثبت در دفتر ارسال خلاصه معامله و ثبت آن در دفتر املاک صورت گرفته است که توضیحات مزبور نمی تواند موید انتقال رسمی به خریداران بعدی باشد. بنابراین پس از ثبت سند و امضای آن از طرف متعاملین توضیحات اضافه شده بعدی در ذیل سند و ستون ملاحظات سند تاثیری در مفاد سند و اجرای آن (ثبت دفتر املاک) ندارد. [۹۳]

 

تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

 

بخش پنجم: مراجع قضائی (دادگاهها)

 

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل ۱۵۹ مقرر می دارد : «مرجع رسمی تظلمات و شکایات دادگستری است بنابراین هر شخص حق دارد شکایت خود را از طریق دادگستری طرح و پیگیری نماید چرا که طبق ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۲۸/۱/۷۹ هر شخص یا اشخاص می توانند برابر قانون جهت احقاق حق به مراجع عمومی شکایت نمایند[۹۴] زیرا که دادگستری مرجع رسیدگی به دعاوی عمومی است و در رسیدگی به شکایات و دعاوی صلاحیت عام دارد بجز آنچه که در قانون مستثنی شده است.
اگر مراجع قضایی را از لحاظ دعاوی مورد رسیدگی به دو دسته محاکم عمومی و محاکم اختصاصی تقسیم بندی نماییم تفاوت آندو این است که محاکم عمومی مطابق قانون حق رسیدگی به کلیه دعاویی را دارند مگر آنچه که قانون استثنا کرده باشد مثل دادگاه های عمومی و حقوقی و محاکم اختصاصی مراجعی هستند که صلاحیت رسیدگی به هیچ اموری را ندارند مگر قانون صریحاً تعیین کرده باشد مثل دادگاه ویژه روحانیت دادگاه های نظامی و … اما دسته سومی نیز هستند که با هیچکدام از دو دسته فوق ارتباطی نداشته و مجزا از آنها می باشند و رسیدگی آنها صرفاً اداری است مثل هیات های نظارت و شورایعالی ثبت – که اولی در ادارات ثبت استان ها و دومی در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تشکیل می شود یا هیات های حل اختلاف مالیاتی که در ادارات کل امور اقتصاد و دارایی استان ها دایر می باشند یا هیات های حل اختلاف کمرگی، دیوان های حل اختلاف کارگری و …
بنابراین با مستفاد از اصل ۱۵۹ قانون اساسی امور مورد صلاحیت مراجع اداری در صلاحیت محاکم عمومی نیز می باشد چون کار مراجع قضایی رسیدگی به کلیه دعاوی است.
هیئت عمومی دیوان عالی کشور نیز در خصوص صلاحیت عام دادگستری در مورد مسموع بودن دعاویی مربوط به اسناد رسمی و در دادگاه های دادگستری در مورخ ۱۶/۳/۱۳۶۰ بدین شرح اظهارنطر نموده است: «نظر باینکه مرجع تظلمات عمومی دادگستری است فلذا بجز آنچه که در قانون مستثنی شده انواع مختلفه دعاوی از جمله دعاوی مربوط به اسناد رسمی و قبوض اقساطی لازم الاجرا در دادگاه های دادگستری قابل استماع و رسیدگی است و حکم ماده ۹۲ قانون ثبت اسناد و املاک مبنی بر اینکه مدلول کلیه اسناد رسمی راجع به دیون و سایر اموال منقول بدون احتیاج حکمی از محاکم دادگستری لازم الاجرا است منافات و مغایرتی با حق و اختیار اقامه دعوی در دادگاه های دادگستری ندارد و لازم الاجرا بودن اسناد مزبور مزیتی است که در قانون برای چنین اسنادی در نظر گرفته شده است. تا صاحبان حق بتوانند از هر طریقی که مصلحت و مقتضی می دانند بری احقاق حق خود اقدام نمایند.»[۹۵]
بنابراین هر ذی نقضی می تواند شکایت ثبتی خود را هم از طریق دادگستری و هم از طریق مراجع اداری (هیات نظارت و شورایعالی ثبت) تعقیب نماید و با توجه به مفاد رای وحدت رویه لازم الاجرا بود اسناد رسمی مزینی است بر این نوع اسناد که هر دو طریق شکایت بر دارنده سند رسمی امکانپذیر است اما نکته مهم این است که اگرچه اشخاص می توانند رسیدگی به شکایت خود را از دو طریق دلخواه خود تعقیب و پیگیری نماید و در مواقعی به علت تخصصی بودن پرونده ثبتی و پیچیدگی های ظریف آن مراجع قضایی ممکن است به شایستگی مراجع اداری ثبتی قرار رد دعوا صادر نمایند بعنوان نمونه در بند ۱ ماده ۲۵ قانون ثبت تقاضای ثبت املاک توسط متقاضیان از مواردی است که اداره ثبت بر پرونده مربوطه (از حیث اینکه آیا اظهارنامه ثبتی بصورت کامل و بی نقض تکمیل گردیده است یا خیر و آیا اظهارنامه در موعد قانونی تسلیم اداره ثبت مربوطه گردیده یا خیر) اشراف دارد و رسیدگی به امور مربوطه در صلاحیت کارشناسان ثبتی است و در صوت طرح شکایت در دادگاه مرجع مزبور نیز ناچاراً باید از اداره ثبت استعلام نماید تا رای مقتضی صادر نماید و ممکن است بدون اظهارنظر کارشناسان و خبرگان ثبتی صدور رای بر مراجع قضایی مقدور نباشد که نتیجه ای جز اطاله وقت و دوباره کاری برای متقاضی عایدی نداشته باشد بنابراین اگر شکایت و درخواست رسیدگی از اول بصورت درست و از مجرای صحیح شروع شود متقاضی در اسرع وقت به نتیجه خواهد رسید. اما در مواقعی نیز هر چند موضوع شکایت ممکن است در صلاحیت رسیدگی کارشناسان ثبتی باشد بعلت اینکه رسیدگی بر پرونده احتمال ایجاد خلل در حق اشخاص باشد قانون ثبت رسیدگی را از صلاحیت قضات دادگاه ها قلمداد کرده و مراجع اداری را از رسیدگی و اظهارنظر منع نموده است زیرا در این مواقع اظهار نظر قضایی ضرورت دارد و این از صلاحیت های مراجع دادگستری است.
در آخر لازم است نظر یکی از حقوقدانان در ارتباط با رسیدگی مراجع قضایی و اداری در عرض همدیگر و بطور همزمان بیان گردد.
اکنون باید دید که طرز کار این دو نوع مرجع رسیدگی (هیئت نظارت و شورایعالی ثبت) به عنوان مراجع اداری و (دادگاه ها) به عنوان مراجع قضایی در مقام سنجش با یکدیگر چگونه است؟ آیا این دو مرجع رسیدگی در آن واحد و در عرض یکدیگر حق رسیدگی دارند یا زمانیکه مرجع قضایی رسیدگی می کند مراجع اداری حق رسیدگی ندارند؟ پاسخ سوال این است که تا وقتی که مراجع قضایی حق رسیدگی دارند مراجع اداری در عرض آنها طبق اصول حقوقی حق رسیدگی ندارند زیرا کاری عبث و بیهوده است که قانون گذار دو مرجع رسیدگی در آن واحد برای یک دعوا مقرر دارد این یک نوع ولخرجی قضایی است و قانونگذار مهماامکن خود را از کار عبث بر کنار می دارد چرا که در گذشته شورایعالی ثبت توجه به این اصل نکرده است و در نتیجه آراء ضد و نقیض فراوانی داده است. [۹۶]
 بنظر می رسد که مستند این امر یعنی تجویز رسیدگی هم عرض در مرجع قضایی و اداری وجود آیین نامه شورای عالی ثبت مورخ ۱۹/۱۲/۱۳۳۶ بوده که در رسیدگی همزمان مراجع قضایی با مراجع اداری به دعاوی مطروحه در یک زمان و آن واحد منعی نمی دید لیکن آیین نامه مزبور بعلت ایجاد چنین مشکلاتی در مورخه ۵/۱۰/۱۳۳۸ نسخ گردید.[۹۷]

 

عکس مرتبط با اقتصاد

 

نتیجه گیری:

 

ممکن است در موقع تقاضای اشخاص برای ثبت ملک خود اشتباهاتی به وقوع بپیوندد که منشا آن عملکرد ادارات ثبت (به علت بی دقتی کارکنان یا تراکم کاری اداره) یا ناشی از اظهارات خود متقاضیان ثبت باشد برخی از این اشتباهات به هنگام تقاضای ثبت و تکمیل پرونده و به عبارتی قبل از ثبت ملک در دفتر املاک می باشد و برخی دیگر بعد از انجام عملیات مقدماتی و ثبت آن در دفتر املاک و همچنین اشتباهات در هر مرحله و زمانی می تواند ایجاد شود قانون ثبت در ماده ۲۵ ضمن بیان و مشخص نمودن اشتباهات و اختلافات در ۸ بند که ۶ بند اول در ارتباط با املاک و ۲ بند آخر نیز در ارتباط با اسناد می باشد رسیدگی به آنها را در حیطه صلاحیت و اختیارات هیات نظارت اعلام و نحوه اصلاح اشتباهات ۸ گانه را مقرر نموده است که اختصاراً بندهای ۸ گانه بیان می شود.

 

 

    1. اگر در پذیرفتن تقاضای ثبت اختلافی بین اشخاص و اداره ثبت واقع شود…

 

    1. هر گاه در جریان مقدماتی ثبت املاک اشتباه موثر واقع شود…

 

    1. هر گاه در موقع ثبت ملک یا ثبت انتقالات بعدی صرفاً به علت عدم توجه و دقت نویسنده سند مالکیت و یا دفتر املاک اشتباه قلمی رخ دهد…

 

    1. اشتباهی که قبل از ثبت ملک در جریان عملیات مقدماتی ثبت پیش آمده و موقع ثبت ملک در دفتر املاک مورد توجه قرار نگرفته و بعداً اداره ثبت متوجه اشتباه شده باشد…

 

    1. رسیدگی به تعارض در اسناد مالکیت کلاً یا جزاً خواه به اصل ملک یا حدود ان باشد….

 

    1. رسیدگی و رفع اشتباهی که در عملیات تفکیکی رخ دهد و منتج به انتقال رسمی یا ثبت دفتر املاک بشود…

 

    1. هر گاه در طرز تنظیم اسناد و تطبیق مفاد آنها با قوانین اشکال و یا اشتباهی پیش آید…

 

  1. رسیدگی به اعتراضات اشخاص نسبت به نظریه رئیس ثبت .

 

نکته مهم در موارد فوق این است که رسیدگی هیات نظارت به اختلاف و اشتباهات مزبور تا وقتی است که ملک در دفتر املاک به ثبت نرسیده باشد در غیر این صورت رسیدگی هیات نظارت منوط به این است که به حق کسی خللی نرسد وگرنه ذینفع به دادگاه هدایت می شود. در خصوص اشتباه تعاریف زیادی گفته شده که یکی از آنها پندار نادرست انسان از واقعیت می باشد اشتباه از نظر قانون ثبت به دو نوع اشتباه موثر و اشتباه غیر موثر تعریف شده است.
ماده ۶ قانون ثبت نیز ترکیب هیات نظارت را به عنوان اولین مرجع رسیدگی و حل و فصل این اشتباهات و اختلافات با دو نفر از قضات دادگاه ها به همراه مدیر کل ثبت استان یا قایم مقام او بیان نموده است و مطابق ماده هیات نظارت بیشتر اختلافات ثبتی را در محل ثبت استان (به تعبیر قانون مقر دادگاه استان) حل و فصل می نماید.
ماده ۲۵ دارای ۵ تبصره است که تبصره های مزبور توضیحی بر بندهای ۸ گانه و نحوه رسیدگی هیات نظارت می باشد شاید تبصره ۴ مهمترین تبصره این ماده باشد مطابق این تبصره تصمیمات هیات نظارت در بندهای ۱ و ۵ و ۷ غیر قطعی بوده و قابل تجدیدنظر در شورای عالی ثبت که عالی ترین مرجع اداری سازمان ثبت اسناد املاک کشور است می باشد. در خصوص سایر بندها تصمیمات هیات نظارت قطعی است ولی رئیس سازمان می تواند در خصوص آراء متناقض یا خلاف قانون هیات های نظارت به منظور ایجاد وحدت رویه موضوع را جهت رسیدگی و اعلام نظر به شورای عالی ثبت ارجاع نماید که مطابق این تبصره این درخواست صرفاً ار اختیارات رئیس سازمان می باشد و لاغیر شورای عالی ثبت دارای دو شعبه ۱- شعبه املاک ۲- شعبه اسناد می باشد. که مطابق ماده ۲۵ مکرر قانون ثبت هر شعبه از دو نفر قاضی دیوان عالی کشور به همراه مسئول شعبه املاک و مسئول شعبه اسناد تشکیل می شود که مسئولین یاد شده معاونین رئیس سازمان در شعبات مزبور می باشد و رئیس سازمان نیز معاون رئیس قوه قضاییه است با توجه به اینکه هیات نظارت و شورای عالی ثبت هر دو مرجع اداری هستند نه مرجع قضایی بنابراین تصمیمات این دو مرجع در دیوان عدالت اداری قابل تجدیدنظر هستند اما آراء قابل اعتراض هیات نظارت بیشتر د شورای عالی ثبت رسیدگی می شود (تبصره ۴ ماده ۲۵ قانون ثبت) در صورت اعتراض به تصمیمات شورای عالی ثبت نیز مدارک و پرونده مربوطه به استناد بند ۲ ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری به دیوان مزبور ارسال می گردد و در صورت احراز وقوع تخلف دیوان عدالت اداری پرونده را به شعبه هم عرض ارسال می دارد با توجه به اینکه شورای عالی ثبت کلاً دو شعبه دارد که یکی اسناد و دیگری املاک است هر یک از شعبات نسبت به همدیگر شعبه هم عرض تلقی می شود بنابراین پرونده های شعبه املاک جهت رسیدگی به شعبه اسناد و بالعکس پرونده شعبه اسناد به شعبه املاک ارسال می شود. لیکن در ارجاع پرونده به شعبه دیگر جهت رسیدگی و تجدیدنظر مسئول شعبه مربوطه به همراه دبیر آن شعبه در جلسه رسیدگی شرکت می نماید و صرفاً مسئول مربوطه با دو نقر از قضات آن شعبه در تصمیم گیری و اتخاذ رای شرکت می نماید و در نهایت گفته شد که در حال حاضر وجود یک هیات نظارت برای هر استان و کلاً دو شعبه یکی املاک و دیگری املاک در شورای عالی ثبت با حجم زیاد پرونده ها برای کل کشور کافی نیست.
در خصوص اشتباهات دفاتر اسناد رسمی در تنظیم اسناد و نحوه اصلاح و مرجع رسیدگی به آن باید گفت بند ۷ ماده ۲۵ قانون ثبت مقرر نموده هر گاه در طرز تنظیم اسناد و تطبیق مواد آنها با قوانین اشکال یا اشتباهی پیش آید رفع اشکال و اشتباه و صدور دستور لازم با هیات نظارت خواهد بود حکم ماده به هنگامی است که سند در دفتر اسناد رسمی تنظیم و پس از امضای صاحبان سند و سردفتر و دفتر یار تکمیل گردیده و سپس اشتباه سند معلوم می شود. که در این گونه موارد اگر امضاء کنندگان سند جهت توضیح و اصلاح سند در دسترس نباشند با طرح موضوع توسط دفترخانه تنظیم کننده سنده و ارسال مدارک به اداره ثبت مطابق بند فوق الذکر رفتار خواهد شد. لیکن اگر بعد از تنظیم سند و وقوف بر اشتباه، طرفین سند در دفترخانه حضور یابند مطابق بند ۶۹ مجموعه بخشنامه های ثبتی هر گونه اصلاح عبارتی یا توضیحی لازم باشد ذیل اوراق مذکور یا ثبت دفاتر منعکس و به امضای اشخاص مربوطه می رسد و اگر قبل از امضای سند تنظیمی در دفتر خانه امضا کنندگان متوجه اشتباهات در سند بشوند حتی اگر سند ثبت دفتر گردد قبل از امضا قابل اصلاح و توضیح می باشد و گرنه بعد از امضاء سند اصلاح مطابق شق آخر بند ۶۹ انجام خواهد گرفت و در پایان قابل ذکر است که سردفتر حق ندارد سندی را بدون حضور اشخاصی که مطابق قانون باید حضور داشته باشد ثبت نماید و یا سندی را به اسم کسانی که آن را معامله را نکرده اند ثبت نماید یا تاریخ سند یا ثبت سندی را مقدم یا موخر در دفتر ثبت کند و نیز اسناد انتقالی را با علم به عدم مالکیت انتقال دهنده ثبت کند که موارد فوق از مصادیق جعل و تزویر بوده و خارج از اشتباهات ثبتی است و سردفتر تنظیم کننده سند مستوجب مجازات است.

 

منابع و مآخذ

 

کتابها
اباذری فومشی، منصور، حقوق ثبت کاربردی (نحوه عملی و تنظیم و نگارش)، چاپ اول، انتشارات خرسندی، تهران. ۱۳۸۵٫
امامی، سید حسن، حقوق مدنی، جلد ۱، چاپ ششم، کتابفروشی اسلامیه. ۱۳۵۷٫
امامی،سیدحسن، حقوق مدنی، جلد ۴، چاپ ششم، کتابفروشی اسلامیه. ۱۳۵۷ .
امامی،سیدحسن، حقوق مدنی، جلد ۶، چاپ ششم، کتابفروشی اسلامیه. ۱۳۵۷ .
امامی،سیدحسن، شرح قانون ثبت اسناد و املاک، جزوه درسی. ۱۳۲۰٫
بازگیر، یداله،منتخب آراء دیوانعالی کشور پیرامون مسائل و موازین حقوق ثبت، چاپ اول، انتشارات فردوس، تهران. ۱۳۸۰ .
بهرامی، داریوش،حقوق ثبت املاک در ایران، نشر میزان، چاپ اول.۱۳۹۱٫
تفکریان، محمود،حقوق ثبت املاک، جلد دوم، چاپ سوم، انتشارات موسسه فرهنگی نگاه بینه. ۱۳۸۸٫
تفکریان، محمود، نقش هیات نظارت و شورایعالی ثبت، مجله کانون، ماهنامه سردفتران و دفتریاران , شماره ۳۴ ، ۱۳۸۱٫
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، چاپ دوم.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر،آراء شورایعالی ثبت، چاپ اول، انتشارات ابن سینا.۱۳۴۸٫
جعفری لنگرودی، محمدجعفر،حقوق ثبت، چاپ دوم، انتشارات ابن سینا. ۱۳۵۶٫
جعفری لنگرودی، محمدجعفر،دانشنامه حقوقی، جلد چهارم، چاپ پنجم، انتشارات امیرکبیر. ۱۳۷۶٫
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مسبوط در ترمینولوژی حقوق(۵جلدی)، جلد پنجم، چاپ سوم، انشتارات گنج دانش. ۱۳۸۶٫
حقیقت، علی،ثبت املاک در ایران، چاپ اول، کتابخانه گنج دانش. ۱۳۷۹٫
رئیسی، مسعود؛ باختر، سید احمد،حقوق ثبت کاربردی، چاپ اول، ناشر نشر خط سوم. ۱۳۸۳٫
شهری، غلامرضا،حقوق ثبت اسناد املاک، چاپ هفدهم، انتشارات جهاد دانشگاهی. ۱۳۸۵٫
کاتوزیان، ناصر،دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی)، چاپ اول، بهمن برنا. ۱۳۷۰٫
کاتوزیان، ناصر،اثبات و دلیل اثبات قواعد عمومی اثبات، اقرار و سند، جلد اول، نشر میزان، چاپ اول، تهران.(۱۳۸۰)
گرامی، ماشااله،شرح آرای شورای عالی ثبت، جلد اول، انتشارات جنگل. ۱۳۹۱٫
معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، جلد اول، چاپ چهاردهم، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۷۸٫
میرحسینی، سید حسن،شرح آرای شورای عالی ثبت، چاپ اول، نشر میزان، تهران.۱۳۸۹٫
میرزایی، علیرضا،حقوق ثبت کاربردی، چاپ اول، انتشارات بهنامی، تهران. ۱۳۸۳ .
میرزایی، علیرضا،محشی قانون ثبت، چاپ دوم، انتشارات بهنامی، تهران. ۱۳۹۰٫
قوانین :

بررسی عملکرد صنعت ارتباطات درشرکت ارتباطات سیار ایران با معیارهای تصمیم گیری چندگانه

خطر کردن و به کار های بزرگ دست زدن، کسب پیروزیهای شکوهمند و حتی چشیدن طعم تلخ شکست، از هم قطار شدن با ادمهای میان مایه که نه طعم پیروزی را می چشند و نه تلخی شکست را، بهتر است زیرا این آدمها به قدری دست به عصا راه می روند که نه شکست را می شناسد ونه پیروزی را. ( کالینز و پوراس، ص ۱۳۱ :۱۳۸۰)
شکل مهمی از سرمایه اجتماعی توان دستیابی به اطلاعات است که با روابط اجتماعی پیوند ذاتی و لازم و ملزوم دارد. اهمیت اطلاعات از این نظر است که مبنایی برای عمل فراهم می آورد. ماخذ اطلاعات هزینه بر است. در یک مقیاس » حداقلی» دستیابی به اطلاعات مستلزم دقت است که بسیار کمیاب است (پاتنام و دیگران، ص ۶۱ : ۱۳۸۴)
ابزار دوران صنعتی به کمک ماهیچه آمدند وابزار دوران فرا صنعتی مغزها را یاری می رسانند آن دسته از سازمانها که ابزار دوران فرا صنعتی دیجیتالی را به خوبی درسازمانهای خود بکار گرفته اند از سرمایه های هوش خود حداکثر بهره را می گیرند و همینان پیشتازان و رهبران بازار در سالهای آینده اند. ( گیتس، ص ۱ : ۱۳۸۲ )

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

۲-۱-۲- تصمیم گیری در سازمانها

 

اگر چه ارتباطات کار امد و موثر در هر سازمانی حیاتی هستند، اما کلید موفقیت، عمل است و عمل باید با تصمیم گیری هدایت شود تصمیم گیری عبارت است از فرایند انتخاب یک عمل در ارتباط با یک مساله یا فرصت تصمیم گیری منظم پنج مرحله اساسی دارد که با شناخت مساله یا فرصت آغاز می شود. این مراحل پنج گانه به طور خلاصه عبارتند از :

 

 

    1. تشخیص و تبیین مساله یا فرصت . ۲٫ معلوم کردن و تجزیه

 

    1. انتخاب اقدام یا راه حل مطلوب ۴٫ اجری راه حل انتخاب شده.

 

  1. ارزیابی نتایج و پی گیری تا حد لازم .

 

تصمیم گیری در سازمانها در شرایط گوناگون و وضعیتهای مختلفی صورت می گیرد که فرایند آن را چالش انگیز می کند.

 

۲-۱-۲- ۱- شرایط تصمیم مدیران

 

تصمیمات مشکل گشایی در سازمانها نوعاً تحت سه شرایط مختلف اتخاذ می شوند :
اطمینان، ریسک و عدم اطمینان.

 

۲-۱-۲- ۲-تئوری های تصمیم گیری

 

نظریه پردازان رفتار سازمانی دو تئوری برای تصمیم گیری در نظر گرفته اند : تئوری کلاسیک و تئوری رفتاری

 

۲-۱-۲- ۳-تئوری کلاسیک تصمیم گیری

 

تئوری کلاسیک تصمیم گیری، مدیر را به عنوان کسی می بیند که در دنیای کاملاً مطمئن عمل می کند. مدیر با مساله کاملاً تعریف شده و روشن مواجه است، همه شقوق ممکن برای اقدام و نتایج هر یک را می داند و سپس راه حلی انتخاب می کند که بهترین نتیجه بهینه ی در حل مساله به دست می دهد واضح است که آن یک راه ایده آل برای تصمیم گیری است. تئوری کلاسیک برنامه ریزی شده کاربرد دارد. (بهشتیان،ابوالحسنی،۱۳۸۷،ص۹۲)

 

۲-۱-۲- ۴-تئوری رفتاری تصمیم گیری

 

تئوری رفتاری تصمیم گیری می گوید که انسان فقط بر حسب آنچه در موقعیت معینی درک می کند، دست به اقدام می زند. علاوه بر این، چنین ادراکی اغلب کامل نیستند. تصمیم گیرنده رفتاری به جای اینکه با دنیای کاملاً مطمئن مواجه باشد. با محدودیت اطلاعاتی روبه رو است و به نظر می رسد که در شرایط عدم اطمینان عمل می کند. مدیران در مورد مسائلی که اغلب مبهم هستند تصمیم می گیرند. آنها فقط قسمتی از آگاهی لازم برای راه حلها و نتایج را در اختیار دارند و نخستین راه حلی را انتخاب می کنند که به نظر می رسد راه حل رضایت بخشی است. هربرت سایمون۱ این مدل را سبک قناعت ورزی۲ می نامد. تفاوت اساسی بین توانایی مدیر برای تصمیم گیری رضایتبخش « سبک رفتاری » وجود محدودیتهای شناختی و تاثیرشان بر ادراکات است و محدودیتهای شناختی، توانایی های ما را در تعریف مسائل، تعیین شقوق عمل و انتخاب راه حلی که نتایج ایده آل قابل پیش بینی داشته باشد، تضعیف می کند. این محدودیتهای شناختی به قدری در دنیای روزمره مدیران مهمند که ارزش والای بصیرت و قضاوت را معلوم می کنند. (بهشتیان،ابوالحسنی،۱۳۸۷،ص۹۳)

 

۲-۱-۲-۵-تصمیمات فردی، تصمیمات مشورتی و تصمیمات گروهی

 

مدیران کار آمد می دانند که چه زمانی و چگونه از هر یک از این شیوه استفاده کنند. البته هدف اصلی همواره، اتخاذ یک تصمیم عالی است یعنی تصمیمی که با کیفیت بالا و در زمانی مناسب صورت گیرد. و برای کسانی که به حمایتشان در اجرای تصمیم نیاز است قابل پذیرش و درک باشد. ( شرمرهورن و دیگران، ص ۲۷۷-۲۶۶-۱۳۸۰)
مدیریت در قرن ۲۱ جایگاه خاصی برای دو سیاست کلان قائل است :
الف – استراتژی رقابت ب- کاهش هزینه ها، که خود یک سیاست رقابت صادراتی می باشد برای لحاظ کردن این دو استراتژی به کار بردن سیستم های اطلاعاتی مبتنی بر فن آوریهای اطلاعات و ارتباطات ضروری می نماید.

 

۲-۱-۳- نقش صنعت ارتباطات (ارتباطات وفناوری اطلاعات)در سازمان ها

 

نتیجه تصویری درباره فناوری اطلاعات

 

تاثیر اتوماسیون در مرحله اول جایگزین کردن سرمایه به جای نیروی کار انسانی است.تاثیر نظام اطلاعات پیشرفته این است که کارمندان و مدیران را در تصمیم گیری موثر تر یاری می دهد. اثر تغییر زمانی حاصل می شود که موسسه تصمیم می گیرد تا فرایند خود را مهندسی مجدد کند تا به کارکرد بالاتری دست یابد ( صرافی زاده، ص ۳۰ : ۸۳ ) صنعت ارتباطات می تواند علاوه بر رشد در آمد ها و کاهش هزینه ها مزایای متعددی برای سازمان به همراه داشته باشد:

 

 

    • توانایی کسب اطلاعاتی که در گذشته مکان پذیر نبوده است.

 

    • کسب اطلاعات به هنگام و به موقع

 

    • بهبود عملیات سازمان

 

    • توانایی انجام محاسباتی که قبلاً میسر نبوده است.

 

    • بهبود در کیفیت و دقت در کار ها

 

    • بهبود تصمیم گیری

 

    • ارتباطات و هماهنگی بیشتر در سطح موسسه

 

    • بهبود خدمات مشتریان

 

    • ایجاد یپوند میان مشتریان و تدارک کنندگان کالا

 

    • کاهش زمان فرایند کار

 

    • پشتیبانی از استرتژیهای سازمان

 

    • بهبود رقابت

 

    • بهبود و طراحی مجدد فرایند های کار

 

  • سازماندهی و طراحی مجدد سازمان از طریق متغیر های صنعت ارتیاطات

 

( صرافی زاده، ص ۳۵ : ۱۳۸۳ )

 

۲-۱-۴- کارت امتیازی متوازن

رابطه بین ریسک اعتباری و ریسک اجزای سود (نقدی و تعهدی) در بانکها- قسمت ۱۳

اهرم مالی

 

 

LEV

 

 

 

نرخ بازده دارایی ها

 

 

ROA

 

 

 

شاخص رشد دارایی ها

 

 

GROWTH

 

 

۳-۱۱- روش تجزیه و تحلیل دادهها و آزمون فرضیهها
پس از آنکه پژوهش‌گر داده‌ها را گردآوری و طبقه بندی کرد باید مرحله بعدی فرایند پژوهش، که به مرحله تجزیه و تحلیل داده‌ها معروف است، را آغاز کند. این مرحله در پژوهش اهمیت زیادی دارد زیرا نشان‌دهندۀ تلاش‌ها و زحمات فراوان گذشته است. در این مرحله، پژوهش‌گر اطلاعات و داده‌ها را در جهت آزمون فرضیه و ارزیابی آن مورد بررسی قرار می‌دهد. در مرحله تجزیه و تحلیل، آنچه مهم است این است که پژوهش‌گر باید اطلاعات و داده‌ها را در مسیر هدف پژوهش، پاسخ‌گویی به سوالات پژوهش و نیز ارزیابی فرضیه‌های پژوهش خود، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد (حافظ نیا، ۱۳۸۵).
در انجام این تحقیق، روشهای آماری و الگوهای اقتصاد سنجی متعددی استفاده شده که در ادامه به تفصیل تشریح می‎شود. پس از جمع آوری اطلاعات، نخستین گام محاسبه آماره‌های توصیفی از متغیرهای مورد استفاده می‌باشد. این آماره‌ها شامل میانگین، میانه، انحراف استاندارد و سایر اطلاعات مورد استفاده است. پس از بررسی آماره‌های توصیفی توابع (الگوهای) مورد نظر به کمک الگوهای اقتصادسنجی برآورد خواهند شد که در ادامه به این الگوها اشاره می‌گردد.

 

عکس مرتبط با اقتصاد

 

۳-۱۱-۱- رگرسیون چند متغیره

 

در برخی از مسائل پژوهشی، به ویژه آنهایی که هدف پیش‌بینی دارند، تعیین همبستگی بین متغیر ملاک (که قصد پیش‌بینی آن را داریم) و ترکیب متغیرهای پیش‌بینی کننده، که هر کدام از آنها تا حدودی با این متغیر همبستگی دارند، دارای اهمیت زیادی است. روشی که از طریق آن متغیرهای پیش‌بینی کننده ترکیب می‌شوند، “رگرسیون چند متغیری” است. در این روش، یک معادله رگرسیون چند متغیری محاسبه می‎شود که ارزش‌های اندازه‌گیری شده پیش‌بینی را در یک فرمول خلاصه می‌کند. ضرایب معادله برای هر متغیر، بر اساس اهمیت آن در پیش‌بینی متغیر ملاک محاسبه و معین می‎شود. درجه همبستگی بین متغیرهای پیش‌بینی کننده در معادله رگرسیون چند متغیری و متغیر ملاک، به‌وسیله ضریب نشان داده می‎شود (دلاور، ۱۳۷۱).
رگرسیون چند متغیری دارای روش‌های مختلفی است. تفاوت روش‌های آن در نحوه انتخاب متغیرهای پیش‌بینی کننده است، برای تعیین رگرسیون از رابطه زیر در این پژوهش استفاده می‌گردد؛
: عملکرد بانک
: عرض از مبدأ
،  ، … ،  : کلیه متغیرهای مورد استفاده در این پژوهش
،  ، … ،  : ضریب رگرسیون‌های بدست آمده کلیه متغیرهای در این پژوهش
: جملات خطا.
در چنین مدلی مفروضات اساسی زیر در نظر گرفته می‎شود:

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

 

    1. X ها متغیرهای تصادفی هستند، علاوه بر آن رابطه خطی کامل میان دو یا چند متغیر مستقل وجود ندارد.

 

    1. برای تمامی مشاهدات، امید ریاضی جمله خطا معادل صفر و واریانس مقدار آن ثابت است.

 

    1. جملات خطای مربوط به مشاهدات مختلف با یکدیگر همبستگی ندارد.

 

  1. جمله خطا به صورت نرمال توزیع شده است.

 

در این تحقیق چندین رگرسیون چند متغیره آزمون می‎شود.

 

۳-۱۱-۲- آزمون فروض کلاسیک

 

 

۳-۱۱-۲-۱- نبود خود همبستگی

 

با توجه به این که در مدلهای رگرسیون فرض بر آن است که جملات خطا (e) از دوره‌ای به دوره بعد مستقل می‌باشند، اما در بسیاری موارد، جملات خطا در دوره‌های مختلف همبسته‌اند. در چنین مواردی جملات خطا اصطلاحاً دارای خود همبستگی یا همبستگی متوالی[۴۹]هستند. خود همبستگی جملات خطا معمولا در مطالعات سریهای زمانی مشاهده می‎شود. برخی از دلایل وجود خود همبستگی در جملات خطا عبارتند از (زارع و ذوالنور، ۱۳۷۴):
۱- متغیرهای توضیحی حذف شده. در چنین حالتی، از آنجایی که اغلب متغیرهای اقتصادی خود همبسته می‌باشند، خطای خود همبستگی به وجود می‌آید، گنجانیدن متغیرهای توضیحی حذف شده در مدل، این مشکل را برطرف می‌نماید.
۲- مدل بندی اشتباه یک الگو. اگر الگویی خاص را خطی فرض نماییم، در حالیکه شکل واقعی آن غیرخطی است، خطاها می‌توانند منعکس کننده برخی وابستگی‌ها باشند.
۳- تحریف مشاهدات آماری برخی داده‌های سریهای زمانی شامل نوعی از فرایند هموار سازی می باشند که توزیع واقعی داده‌ها در خلال دوره‌های مورد بررسی را به صورت میانگین متحرک درآورده و برای مثال آثار فصلی آن را در یک سری زمانی از بین می‌برند. در نتیجه برای چنین متغیری، مقادیر e می‌توانند با یکدیگر همبستگی پیدا کنند.
وجود خود همبستگی در جملات خطای مدل رگرسیون منجر به نتایج زیر می‎شود (زارع، ۱۳۸۱و ذوالنور، ۱۳۷۴):
۱- ضرایب رگرسیون کماکان برآورد کننده‌های نا اریب[۵۰] می‌باشند. اما ویژگیهای واریانس حداقل را ندارند. این برآورده کننده‌ها نسبتاً ناکارا می‌باشند.
۲- میانگین مربعات جملات خطا، می‌تواند به صورتی قابل توجه واریانس واقعی جملات خطا را کم برآورد نماید.
۳- شیوه‌های فاصله اطمینان و آزمونها که در آنها از توزیع‌های t و F استفاده می‎شود، اکیداً قابل کاربرد نیستند.
۴- در نتیجه اریب بودن میانگین مربعات جملات خطا،  نیز غیر قابل اتکا و اریب خواهد بود.
برای بررسی آنکه در یک مدل رگرسیون جملات خطا خود همبسته می‌باشند یا خیر، آزمونهایی طراحی شده است. در این میان آزمونهایی که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد، آزمون دوربین، واتسن است. آزمون دوربین- واتسن[۵۱] بر مدل خطای خود همبسته مرتبه اول مبتنی می‌باشد. این مدل به صورت زیر است:
(۱)
r پارامتر خود همبستگی با مقدار
و ut : متغیر مستقل با فرض
در این مدل وقتی که r مثبت باشد، خود همبستگی مثبت و وقتی که r منفی باشد، خود همبستگی منفی وجود دارد. در حالت  خود همبستگی وجود ندارد. از این رو در آزمون دوربین- واتسن فرضیات آزمون عبارتند از (ذوالنور، ۱۳۷۴):

آماره دوربین- واتسن برای این آزمون به صورت زیر می‌باشد:

که در آن et جمله خطای رگرسیون در دوره tام و n تعداد مشاهدات در برازش رگرسیون می‌باشد.

بازتاب مفاهیم آیات قرآنی در مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری- قسمت ۱۵

ترجمه: « ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آن ها را در دشت و در دریا برداشتیم و از پاکیها و خوشی های روزگار به آن ها روزی دادیم و آنانرا بر بسیاری از آفریدگان ما برتری دادیم».
۴-آیه ی شریفه ی۳۷ از سوره مبارکه ی جاثیه: «وَ لَهُ الکِبریاءُ فِی السَّمواتِ وَ الارَضِ و هُوَ العزیزُ الحَکیمُ ».
ترجمه: « او راست بزرگواری و بی همتایی و پادشاهی آسمان ها و زمین و اوست توانا و راست دانش».
۵-آیه ی شریفه ی ۱۵۴ از سوره مبارکه بقره : « وَ لا تَقولوا لِمَن یُقتَلُ فی سَبیلِ اللهِ اَموات ٌبَل اَحیاءٌ وَ لکِن لا تَشعُرُونَ ».
ترجمه: « مگوئید کشته شدگان در راه حق مردگانند بلکه زندگانند ولکن شما نمی دانید».
۶-بخشی از آیه ی شریفه ی ۵۶ از سوره مبارکه یوسف: « … وَ لا نُضیعُ اَجرَ المُحسِنینَ ».
ترجمه«… و مزد و پاداش کسی را بیهوده تباه نکنیم».
********
۳۶-«الهی، به هر صفت که هستم بر خواست تو موقوفم، به هر نام که مرا خوانند به بندگی تو معروفم، تا جان دارم رخت از این کوی بر ندارم»( انصاری،۱۴۹:۱۳۸۶).
********
بهره گرفته از آیات زیر به روش الهامی است:
۱-آیه ی شریفه ی۲۰از سوره ی مبارکه ی جن : « قُل اِنَّما اَدعوُا رَبّی وَلا اُشرِک بِهِ اَحَدًا» .
ترجمه :« بگو(ای پیغمبر) من خدای خویش رامی خوانم و کسی را با او انباز نگیرم».
۲-آیه ی شریفه ی ۲۲ از همان سوره: « قُل اِنّی لَن یُجیرَنی مِنَ اللهِ اَحَدٌ وَ لَن اَجِدَ مِن دونِهِ مُلتَحِدًا ».
ترجمه:«(ای محمّد) بگو،هیچ کس مرا از(عذاب)خدای نگاه ندارد،و هرگز من بازگشتن گاهی و زینهارجایی جز خدا نیابم».
********
۳۷-«ای جمالی که سوختگان فراق تو، ثنا و مدح تو بر دفتر بی نیازی تو به خون حیرت می نویسند. ای جلالی که سرگشگان تو در راه حلال منازل حیرت بر فرق دهشت می گذارند. آن کدام دل است که آتشخانه ی حیرت تو نیست ؟ ای راه طلب حق، چه راهی که قدم ها در تو واله شد، ای آتش محبّت حق، چه آتشی که دل های عالمی تو را هیزم شد، ای قبله ی نا گریز، چه قبله ای که هر که روی در تو آورد، دمار از جانشین بر آوردی»( همان : ۱۴۱) .
********
بنیاد گرفته از آیات زیر به روش الهامی است:
۱- آیه ی شریفه ی ۲۷ از سوره مبارکه یالرّحمن: «وَ یَبقی وَجهُ رَبِّکَ ذوالجلالِ والاِکرام ».
ترجمه: «و تنها خداوند تو صاحب شکوه و بزرگواری پیوسته جاوید وباقی می ماند».
۲-آیه ی شریفه ی ۱۰ از سوره ی مبارکه ی دهر : « اِناّ نُخافُ مِن رَبِّنا یوماً عَبُوساً قَمطَرِیرًا » .
ترجمه: « ما از خدای خود آن روز می ترسیم که سخت و هولنا ک است ».
۳-آیه ی شریفه ی ۱۰ از سوره مبارکه قیامت : « یَقولُ الاِنسانُ یَؤمَئِذٍ اَینَ المَفرُّ » .
ترجمه :« آدم می گوید: گریزگاه کجا است ».
********
۳۸-«الهی، در الهیّت یکتایی،ودر احدیّت بی همتایی،ودر ذات و صفات از خلق جدایی،متّصف به بهایی ،مایه ی هر بی نوا و پناه هر گدایی ،همه راخدایی،تا دوست که رایی» (همان: ۳۹ ) .
********
بنیان گرفته از آیات زیر به روش گزارشی و الهامی است :
۱-بخشی از آیه ی شریفه ی ۵۲ از سوره ی مبارکه ی ابراهیم:«…وَلِیَعلَموا اَنََّما هُوَ اِلهٌ واحِدٌ…».
ترجمه :« …و بدانند خدا خدای ِیکتا و یگانه است…».
۲-آیه ی شریفه ی ۱تا۴ از سوره ی مبارکه ی توحید : «قُل هُوَاللهُ اَحَدٌ(۱)اللهُ الصَّمَدُ(۲) لَم یَلِدولَم یولَد(۳) و لَم یَکُن لَهُ کُفُواً احدٌ(۴)».
ترجمه: «بگو(ای محمّد)که اوست خدای یگانه(۱).خداوند بارخدای همه ی خدایان است(۲).نزاده ونزادند او را(نه از چیز و نه از کس)(۳).و نبوده ونیست او را همتا(نه در خور ذات و نه در خور صفات)(۴)».
۳-بخشی از آیه ی شریفه ی ۴۰ از سوره ی مبارکه ی انفال: «… فَاعلَموا انَّ اللهَ مَولیکُم نِعمَ المَولی وَ نِعمَ النَّصیرُ».
ترجمه:«…پس بدانید که خداوند یار شماست و چه خوب یار و چه نیکو مددکار و یاوری است».
۴-آیه ی شریفه ی۳از سوره ی مبارکه ناس: «اِلهِ النّاس».
ترجمه: «خداوند مردمان(خدای یگانه)».
۵-بخشی از آیه ی شریفه ی۲۵۷ از سوره ی مبارکه ی بقره : «اللهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمنوا…».
ترجمه: «خدا یاور مؤمنان است …».
********
۳۹-«الهی، گاهی به خود می نگرم، گویم از من زار ترکیست ، گاهی به تو نگرم، گویم از من بزرگوارترکیست؟گر زارم در تو زاریدن خوشست،ورنازم درتو نازیدن خوشست»( انصاری،۸۰:۱۳۸۶).
********
بهره گرفته از آیه ی شریفه ی ۵۳ از سوره ی مبارکه ی یوسف به روش الهامی : « وَ ما اُبَرِّئُ نَفسی اِنَّ النَّفسَ لَاَمّارهٌ بِالسُّوءِ اِلّا ما رَحِمَ رَبّی اِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَحیمٌ » .
ترجمه :« من خویشتن را تبرئه نکنم وبی گناه ندارم وبدانم که تن آدمی نهمار(بی نهایت)بدفرما و بد آموز است مگر آن که خداوند مرا ببخشاید و نگاه دارد که خداوند من عیب پوش و آمرزنده وبخشاینده و مهربان است ».
********
۴۰-« الهی، در سر گریستنی دارم دراز، ندانم که از حسرت بگریم یا از ناز، گریستن از حسرت نصیب یتیم است و گریستن شمع بهره ی ناز، از ناز گریستن چون بود ؟ »(همان: ۹۱) .
********
بهره گرفته از آیات زیر به روش الهامی است:
۱- آیه ی شریفه ی ۸۴ از سوره ی مبارکه ی یوسف: «وَ تَوَلّی عَنهُم وَقالَ یا اَسَفی عَلی یوسُفَ وابیَضَّت عَیناهُ مِن الحُزنِ فَهُوَ کَظیمٌ»
ترجمه:«یعقوب از فرزندان خویش برگشت و تنها ماند و گفت: و ای درد و اندوه بر یوسف! وچشمان وی از اندوه سفید شد و او در آن غم بی تاب و خوار شد ».
۲-آیه ی شریفه ی۸۶از همان سوره: «قالَ اِنّما اَشکُوا بَثّی وحُزنیِ اِلیَ اللهِ وَاعلَمُ مِنَ الله
ِ مالا تَعلَمونَ».
ترجمه: «یعقوب گفت:من گله و اندوه خود را با خدا می گویم و از خداآن دانم که شما نمی دانید».
تفسیر ادبی و عرفانی:

سیاست جنایی ایران در خصوص جلوگیری از سوء استفاده مأمورین دولت از مقام خود- قسمت ۹

۲-نظام سیاسی مردم سالار

 

در کشورهای مردم سالار که مردم می توانند عالی ترین رهبران سیاسی خود را تعیین کنند و مسئولان فاسد را به راحتی برکنار کنند ، مسئولان و حتی عالی ترین مقام سیاسی به خود جرأت سوء استفاده را نمی دهد چون در صورت افشاء ،عالی ترین مقام سیاسی یا سایر مقامات ، مقام خود را به راحتی از دست داده و رسوا می شوند.
در کشورهای مردم سالار به دلیل شفافیت در امور اطلاعات اعم از فساد اداری ، بودجه ، امور مالی،با توجه به وجود انتخابات و اختیارات گسترده مردم در عزل حکام و با توجه به آزادی کامل مطبوعات، صدا و سیما و با وجود نهادهای مستقل غیر دولتی و مضاف بر آن ، به لحاظ حجم و مقیاس نسبتاً کوچک دولت و نقش گسترده بخش خصوصی میزان سوء استفاده و جرائم خاص مأمورین دولت پایین تر از حکومت غیر مردم سالار است.
از طرف دیگر در نظام های مردم سالار چون دولت و حکومت از محبوبیت و مشروعیت بیشتری نسبت به حکومت های استبدادی غیر مردم سالار برخوردار است . لذا مردم حکومت را بیگانه
نمی دانند ، و در صورت ارتکاب جرائم از جانب حاکم و مقامات ارشد به راحتی می توانند آن ها را بر کنار کنند ولی در نظام استبدادی مردم حکومت را نسبت به خود بیگانه می دانند لکن در مقابل سیل جرائم و سوء استفاده های حکام و مقامات هیچ راهی ندارند جز آن که آن ها نیز خود در صورت ایجاد فرصت با بی رحمی کامل جهت ضربه زدن به حکومت دست به ارتکاب جرائم بزنند .
ب)بزرگی دولت
بزرگی دولت از چند جنبه می تواند بستری برای ارتکاب سوء استفاده باشد .
۱)گستردگی دولت موجب به وجود آمدن نیاز کاذب و استخدام کارکنان (که اکثراً ضعیف و فاقد تخصص هستند و بیشتر افراد وابسته به خویشاوندها و حامی ها را شامل می شود) برای تصدی وظایف محول شده به دولت می شود که به گستردگی شدن تعدی و سوء استفاده می انجامد . [۸۳]
۲)بزرگی دولت منجر به گستردگی حیطه اختیارات شده و مقامات دولتی در سطح وسیعی دارای اعمال قدرت و نفوذ می شوند . شواهد فراوان وجود دارد که گستردگی وظایف منجر به ایجاد بسترهای ارتکاب سوء استفاده می شود . بانک جهانی از جمله نهادهای بین المللی است که خصوصی سازی را به عنوان یکی از موثرترین روش ها برای کاهش سوء استفاده در کشورهای در حال توسعه پیشنهاد نموده است . بانک جهانی معتقد است برای مبارزه موثر با سوء استفاده بهتر است تعداد کمی مسئول دولتی با حقوق و مزایای کافی آن را مدیریت کنند که واقعاً نیازمند کنترل دولتی است و از قابلیت کنترل برخوردار است . [۸۴]
البته اگر خصوصی سازی با توسعه مشارکت ها و نظارت های مردمی و موثر بودن قانون بر امور همراه نباشد دو فاجعه اساسی به بار می آورد نخست تمرکز سرمایه به نفع گروه ها و نهادهای خاص و به زیان توسعه همگانی است دوم گسترش فساد اداری (سوء استفاده ) . [۸۵]بنابراین کوچک کردن دولت اگر قانونمند و کارشناسی شده همراه با نظارت دقیق نباشد امکان سوء استفاده وجود خواهد داشت .

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

گفتار سوم :ساختار اداری

 

ساختار اداری حجیم و ضعف در فعالیت های نظارتی ،استخدام پیمانی، وجود قوانین و مقررات پیچیده و معطی اختیارات بیش از اندازه و دیگر شرایط نامناسب اداری از مولفه های علل اداری موثر بر ارتکاب جرائم خاص کارکنان دولت بویژه سوء استفاده مأمورین می باشد که به شرح و توضیح آن خواهیم پرداخت .

 

الف)ضعف در ساختار نظارتی

 

عدم نظارت سهم بسزایی در تسریع و تسهیل سوءاستفاده مامورین دولت دارد پاسخ کیفری هر قدر هم شدید باشد وقتی ساختار نظارتی اداری کشور ضعف اساسی و گنجایش ناتوان و خرد داشته باشد، چنین بستری به خودی خود مقاومت در برابر وسوسه های انحراف و جرم آمیز را در هم شکسته و حتی خود کارگزاران پیشگیری کیفری را نیز در ورطه فساد (سوء استفاده و … )غوطه ور می کند و بدین ترتیب با جامعه ای روبرو خواهیم بود که بزهکاری در آن عمومیت یافته است .
به عقیده ماتزا ، بزهکاری در حوزه هایی از ساختار اجتماعی روی می دهد که در آن ها کنترل سست شده است که در این صورت بزهکار را آزاد می گذارند تا به هر نوع نیروی قراردادی یا کیفری که در حال پیدا شدن است ، واکنش نشان دهد . به نظر وی یک نظریه تبیین کننده بزهکاری نباید تلاش کند علل ایجابی بزهکاری را توصیف نماید ، بلکه به جای آن باید «شرایطی را که سرگردانی بزهکارانه را ممکن و متحمل می سازد،یعنی شرایطی را که کنترل اجتماعی به واسطه آن سست می شود ، توصیف کند »[۸۶] بنابراین طبق این نظریه علت وقوع فساد اداری از جمله سوء استفاده از مقام ، ضعیف بودن سیستم کنترل است .
یکی از زمینه های وضعیتی مساعد برای ارتکاب سوء استفاده و سایر مفاسد اداری عدم بازرسی و نظارت مستمر و دقیق و عدم پیگیری موضوع است ، به طوری که بزهکار امنیت داشته و در هر جا خود را با بازرسان بصیر و آگاه و روشن و قاطع مواجه نمی بیند .
اگر سیستم نظارتی مستقل از اداره و حتی قوه قضائیه و پلیس و سایر قوای مجریه و مقننه باشد و طبق قانون توان لازم برای نظارت و سپس تعقیب و مجازات قاطعانه مجرمان را داشته باشد می تواند کارساز باشد ولی اگر سیستم نظارتی جزئی از اداره و زیر نظر مدیر کل باشد و از آن جا که مدیر کل خواهان عدم افشای موارد فساد اداری می باشد ، چون این مفاسد بی لیاقتی و عدم کفایت وی را
می رساند لذا سیستم نظارتی که نقش اساسی در مدیریت سیستم اداری دارا می باشد به موقع مسائل را آشکار نکرده و هیچ گاه اطلاعات کاملی از حجم جرائم ارتکاب یافته نمی دهد و همواره در صدد نشان دادن کاهش حجم جرائم است .
وجود تعداد فراوان ادارات و کثرت شعب آن ها و نیروی انسانی بسیار زیاد شاغل در ادارات ، با وجود تعداد محدود بازپرس ناتوان آن هم بی اختیار نمی توانند کاری در خصوص پیشگیری از سوء استفاده مدیران و مأمورین دولت پیش ببرند و نمی توانند نظارت کافی و دقیق بر عملکرد سیستم اداری داشته باشند . مثلاً سازمان بازرسی کل کشور در استان ها ده الی بیست نفر نیرو بیشتر ندارد در مقابل سیل عظیم ادارات و دریای خروشان کارمندان و مأمورین دولت ، بیست نفر بازپرس کاری از پیش نخواهند برد .

 

پایان نامه حقوق

 

ب)استخدام پیمانی

 

یکی از عواملی که در ارتکاب سوء استفاده مأمورین دولت می تواند موثر باشد استخدام مأمورین دولتی به صورت پیمانی است در واقع این نوع استخدام موجب بی ثبات کردن موقعیت آنان می شود و امنیت شغلی آنان به خطر می افتد و در نتیجه انگیزه خدمت صادقانه مأمورین دولت کاهش
می یابد .
نکته قابل ذکر این است که کارآمد بودن مأمور مستلزم داشتن امنیت روانی است و در غیر این صورت در کارمند احساس تعلق به دستگاه وجود نخواهد داشت و در نتیجه با سوء استفاده و جرائم اداری مواجه می شویم . بنابراین بهتر است در غیر موارد ضروری این نوع استخدام کنار گذاشته شود.

 

ج)پیچیدگی قوانین و مقررات و آیین نامه ها

 

پیچیدگی و ابهام و تناقض و تعارض در قوانین و مقررات راه سوء استفاده و سایر جرائم خاص مأمورین دولت را از طریق تفسیرهای شخصی از قانون مبهم و متناقض فراهم می نماید . چون قانون صریح نیست قابل تفسیر است و این قابل تفسیر بودن ابزاری مناسب برای انواع سوء استفاده های احتمالی می شود .

 

۱-ابهام و تناقض و تعاریف دشوار در قوانین و مقررات

 

یکی از عوامل مهم در پیدایش مفاسد در سیستم اداری کشور وجود بوروکراسی شدید اداری ناشی از مقررات و آئین نامه ها و وجود قوانین دست و پاگیر و مبهم می باشد به طوری که این شرایط باعث شده تا مقررات حتی برای کارکنان یک اداره و یا مأمورین دولت به درستی روشن نباشد . شفاف نبودن مقررات و پیچیدگی آن ها ، و ابهام در این که فلان مجوز را فقط از نهاد یا افراد خاص باید دریافت کرد ، قدرت زیادی برای مأمورین دولت فراهم کرده است .
در بسیاری از کشورها ، نبود شفافیت در قوانین و مقررات و روند دادرسی زمینه های مساعد برای فساد اداری به وجود آورده است . در این کشورها ، معمولاً مقررات نامشخص و گمراه کننده است ، اسنادی که به شفافیت آن ها کمک می کند در اختیار همه قرار نمی گیرد و گاهی آن ها را بدون اطلاع مردم تغییر می دهند و معمولاً این قوانین درباره مسایل اساسی مبهم بوده و تفسیرهای متعددی از آن ها می شود . محدودیت و پیچیدگی ها ، ابهامات و تناقض های قوانین و مقررات ویژگی های غیر قابل تغییر جامعه نیستند ، بلکه ساخته دست افراد جامعه بوده ، ممکن است مسئولان دولتی ،به عمد و به منظور سوء استفاده آن ها را ایجاد کرده باشند . در صورتی که کارکنان و مسئولان دولتی بتوانند با استفاده از مقررات موجود به راحتی از افراد سوء استفاده کنند سعی می کنند تا قوانین و مقررات بیشتری را به وجود آوردند و این مقررات همواره ابهام و تناقض داشته و پیچیده باشد . «گاهی دستورهای اجرایی که به کارکنان دولت ابلاغ می شود مبهم و با هم در تضاد است چون دولتمردان عقاید و نظرهای مبهمی دارند ، و شاید نمی خواهند شفاف و بدون ابهام باشد ، زیرا شفافیت باعث کاهش قدرت سیاست گذاران می شود » .[۸۷] اگر مقررات و آئین نامه های اداری شفاف و غیر مبهم باشد ؛ متن آن را ارباب رجوع ساده تر متوجه می شود و با کارکنان دولت کمتر مواجه و درگیر می شوند . ساده سازی و شفاف کردن آیین نامه و مقررات ، میزان تماس و طول تماس ارباب رجوع را با مسئولین کمتر می کند زیرا نیاز به اخذ راهنمایی ارباب رجوع نمی باشد و در نتیجه کاهش میزان تماس و کاهش طول تماس ، کاهش فساد اداری و به تبع آن کاهش سوء استفاده را به دنبال دارد در مجموع مأمورین ، قضات ، مدیران همواره قدرت سوء استفاده از اختیارات خود را دارند ولی ابهام و تناقض در قوانین موجب افزایش تعداد دعاوی بیهوده در دادگاه ها و مشاجره و تطویل تماس ملاقات ارباب رجوع با کارکنان دولت ، توسعه داوری سلیقه ای و در نهایت سوءاستفاده از اختیارات می شود .

 

۲-فراوانی رویه های متضاد و تفاسیر ضد هم از قانون و مقررات توسط مأمورین دولت :

 

پیچیدگی و ابهام قانون و تناقض در آن اغلب موجب اتخاذ رویه های اداری متضاد و تفاسیر مختلف و ضد هم می گردد ، به نحوی که اداره ای در یک شهرستان یا استان رویه خاص خود را دارد و همان اداره در شهرستان یا استان دیگر رویه ای مخالف با رویه شهرستان یا استان اولیه دارد .
بسیاری از بخش نامه ها و دستورالعمل های اداری فاقد صراحت و قطعیت لازم می باشد که علت آن عدم اطلاع کافی تدوین کنندگان از قوانین و مقررات جاری کشور و نداشتن دانش و تخصص لازم است . در نتیجه منجر به برداشت و تفسیرهای متفاوت مأمورین شده و زمینه را برای سوء استفاده احتمالی به وجود می آورد .
متاسفانه در کشورمان ایران مشاهده می شود که قوانین موجود درباره مسائل اساسی هم مبهم بوده و تفسیرهای متعددی از آن ها می شود ، این تفاسیر آنقدر با هم متضاد هستند که گاهی یک اداره امری را مجاز ، حلال و مباح و اداره دیگری آن را ممنوع و حرام تلقی می کند .
به علت گویا نبودن قوانین و مقررات در عمل در ادارات تفاسیر متعدد و رویه های متضادی در خصوص عمل واحدی اتخاذ می شود ، لذا غالب این تفاسیر و رویه ها سلیقه ای بوده و باید به وسیله مدیران و سطوح بالاتر کارمند انجام دهنده کار صورت پذیرد بدین ترتیب فرصت تعلل و تاخیر در سطوح پایین فراهم می شود و افراد سطوح پایین به حق یا به ناحق انجام کار را موکول به اخذ تفسیر و تصمیم و صدور دستور از جانب مقام بالای دستگاه می کنند و انجام امور مراجعان را به روزهای دیگر و حتی آتیه نامشخص به تعویق می اندازند . ارباب رجوع برای به گردش انداختن کار خود و تسریع آن و اخذ تفسیری مناسب از مسئول مربوطه که مشکل گشای کار خود باشد با مراجعات مکرر زمینه فساد اداری و سوء استفاده را فراهم می کند . تفسیرهای متضاد از قوانین غیر صریح گاهی میلیاردها یا میلیون ها ریال به خاطر همین عدم صراحت به کیسه کارمندان و مأمورین فاسد واریز می کند . اگر قانون صریح باشد تفسیر بردار نبوده و رویه متفاوت نیز نمی پذیرد ، لذا ابزار سوء استفاده را از کارکنان دولت می گیرد ولی قانون غیر صریح تفسیر بردار بوده و غالباً موجب اتخاذ تفاسیر و رویه های ضد هم می گردد و آلت و ابزار فساد اداری را در دست کارکنان و مأمورین دولت قرار می دهد . بنابراین فراوانی تفاسیر و رویه های متضاد از عوامل مهم سوء استفاده و سایر جرائم خاص کارکنان دولت تلقی می شود .

 

د)تورم و تکثر قوانین و مقررات

 

به گفته نتیگتون ، « نوسازی در نظام سیاسی ، با ایجاد قوانین جدید همراه است و تکثیر قوانین امکانات تکثیر فساد را ایجاد می کند . »[۸۸] تعدد مقررات و تغییر مداوم آن ها فرصتی بیشتر برای
سوء استفاده مأمورین دولت فراهم می کند . تغییرات مداوم و ناگهانی قوانین و مقررات عده ای را که از قبل آگاه به تغییر قانون در آتیه هستند متنفع و عده ای دیگر را به خسران می کشد . ممکن است تغییرات مداوم با تبانی بین «رانت جویان » و «رانت خواران » در مجلس و هیات دولت و یا وزارتخانه ای باشد مثلاً در قبال تلاش نمایندگان مجلس ، هیأت دولت و بالاخص وزارتخانه برای تصویب مقرره ای که موجب انتفاع شخصی یا حقیقی شود ، سود جوینده منافع کلانی را نصیب نمایندگان یا وزیر مربوطه نماید . زمانی که مقررات اداری تغییر پیدا می کند یا دستکاری می شود و در بعد اجرایی به صورت آشفته و بی اثر در می آید ، مقام های اداری به آسانی می توانند
سوء استفاده و امتیازات شخصی برای خود دریافت کنند .
از طرفی وقتی قانون یا مقرره ای تغییر پیدا می کند بایستی مدتها بگذرد تا قانون و مقرره قبلی از اذهان مردم پاک شود بالاخص در خصوص تغییرات مداوم قوانین سابقه دار که مدتی زیاد تغییر نکرده و ناگهان تغییرات پی در پی را به دنبال داشته باشد ، سالها بایستی بگذرد تا مردم متوجه تصویب قانون جدید بشوند . این ناشی از تغییرات مداوم پی در پی و تکثر قانون است ؛ که آنقدر در مدت زمان های کوتاه تغییر و اصلاح می خورد که بعضاً عالمان حقوق هم مواردی از این تغییرات را مطلع نمی شوند .
تورم و تکثر قوانین موجب اطلاعات کم و ناقص مردم از حقوق و وظایف خود و مسئولان اداری می گردد بی اطلاعی مردم به ندرت ناشی از کم سوادی یا بیسوادی آن ها است بلکه غالباً از فراوانی قوانین و مقررات است که حتی دانشمدان علم حقوق از مقدار زیادی از قوانین اطلاع ندارند . مردم و ارباب رجوع که عادی و عامی هستند در حالت تورم و تکثیر قوانین از مسئولیت هایی که کارکنان دولت در قبال آن ها دارند بی خبر یا کم اطلاع اند و این امر بستر لازم را جهت سوء استفاده مأمور فاسد برای مانع گذاشتن و بهانه تراشی در انجام کارهایشان را فراهم
می نماید .
البته نکته قابل ذکر این است که می توان با نظام مند کردن قوانین و مقررات موضوعه و اتخاذ تدابیر لازم در راستای آگاه سازی مردم و مأمورین دولت از سوء استفاده جلوگیری و بسترهای ارتکاب جرائم را از بین برد .

 

هـ )قوانین معطی اختیارات و قدرت بیش از اندازه به مأمورین دولت

 

در تعریفی از قدرت و اختیار می توان گفت توانایی ناشی از قوانین و مقررات یا شرح وظایف مأمور را” قدرت” و استفاده یا عدم استفاده عملی از آن قدرت را “اختیار” می گویند به عبارت دیگر وقتی که مأمور اقدامی را که باید بکند نمی کند یا از بین راههای مختلف ، راه حل مورد نظر خود را انتخاب کرده عمل می کند به” اختیار” از “قدرت” خود استفاده می کند . [۸۹]
معمولاً اختیارات و قدرت زیاد و فوق العاده به وزارتخانه ، نهادها ، ارگان ها و بالاخص کارکنان دولت که بدون حزم و احتیاط اعطاء شده باشد موجب می شود که دستیابی به خواسته ها و تمنیات خویش در درجه اول اهمیت قرار گیرد . «شایع ترین عامل فساد در فرایند مدیریت مخارج بخش دولتی سوء استفاده از اختیارات است … »[۹۰] باید توجه داشت که اگر اختیارات از حدود قانون و مقررات و اصول متعارف تجاوز نماید مجوزی برای سوء استفاده از موقعیت به دست آمده و زمینه فساد را فراهم می کند در حالی که برخی قوانین طوری تدوین گردیده که چارچوب مشخصی را برای وظایف و اختیارات مأمورین دولت ارائه نکرده است .و به نظر می رسد همین مشخص نبودن محدوده اختیارات مأمورین دولتی از عوامل سوء استفاده آنان از مقام خود می باشد که در مباحث آتی به بررسی آن خواهیم پرداخت .
مبحث دوم: لزوم پیشگیری از سوء استفاده مأمورین دولت:

پیشگیری از وقوع جرم مستلزم شناخت خود جرم است در این راستا باید اولین وظیفه انجام تجربه و تحلیل نظام مند جرم باشد، چرا که جرم می تواند راهنمای مهمی برای پیشگیری از وقوع آن در آینده باشد.
دشوار بودن تشخیص تناسب کیفر با بزه و بزهکار عامل مهمی است که لزوم پیشگیری از
سوء استفاده مأمورین دولت را بیشتر آشکار می کندچرا که با توجه به این که مجازات ها اثر نسبی دارند، لازم است در مورد هر جرم مجازات موثر خود اتخاذ شود و الا ناکار آمد خواهد بود.
به اعتقاد بکاریا سختی مجازات ها نه تنها با هدف پیشگیری از وقوع جرم مغایرت دارد بلکه حفظ تناسب میان جرم و مجازات را که امری ضروری است از بین می برد.[۹۱]
عوامل مهم دیگری لزوم پیشگیری از سوء استفاده مأمورین دولت را موجب شده است از جمله:
تزلزل امنیت و افکار عمومی با این مفهوم که وقوع جرم به ویژه از طرف مأمورین دولت که پناه و ملجاء برای افراد ضعیف و ستمدیده محسوب می شوند نه تنها امنیت عمومی آسیب می بیند بلکه افکار عمومی جریحه دار می شود و بقاء و سلامت جامعه را به خطر می اندازد و از طرفی سبب
می شود تا میزان قابل توجهی از ثروتهای ملی و امکانات جامعه به جای این که در مسیر رشد جامعه استفاده شود صرف جلوگیری از سوء استفاده مأمورین دولت شود.
همچنین عدم کارآیی و نامناسب بودن سیاست کیفری عامل مهمی در لزوم پیشگیری از سوء استفاده مأمورین دولت است چرا که کارآیی مجازات های مختلف در تحقق اهداف حقوق جزا از جمله جلوگیری از تکرار جرم با تردید مواجه شده است. ژرژپیکا قاضی و جرم شناس فرانسوی در این زمینه می گوید تهدید به کیفر همچنان یکی از پایه های اصلی عدالت کیفری را تشکیل می دهد در حالی که از کارآیی آن و اثر انفعالی مجازات ها کاملا بی اطلاع هستیم.
پژوهش های گوناگون که در جرم شناسی پیرامون کارآیی کیفرها و درمان ها صورت گرفته به نتایج ناامید کننده ای منتهی شده است که در نهایت ضرورت پیشگیری از بزه بهترین راهکار محسوب
می شود.

ماهیت حقوقی سکونت زوجه در منزل مشترک در ایام عده رجعیه- قسمت ۱۹

  • کاتوزیان، ناصر، حقوق خانواده، ج ۱، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ هشتم، ۱۳۸۸، ص ۳۹۵٫ ↑

تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

 

  • همان، ص ۳۹۷٫ ↑

 

  • کلمه خلع (بر وزن صلح) از خلع، به معنی جدا کردن و کندن، گرفته شده است. زن و شوهر را به‌منزلۀ لباس یکدیگر دانسته‌اند، چنانکه در قرآن آمده است که «هن لباس لکم و انتم لباس لهنّ» (بقره/ ۱۸۷)، پس جدایی زن و شوهر را به کندن لباس تشبیه کرده‌اند و خلع نامیده‌اند؛ حلّی، ابن ادریس، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج ۲، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ۱۴۱۰ ه‍ ق، ص ۷۲۳٫ ↑

 

  • محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۲۳٫ ↑

 

  • مبارات مصدر باب مفاعله به معنای مفارقت است، همان، ص ۴۳۵٫ ↑

 

  • همان. ↑

 

  • رجعت در لغت به معنای بازگشتن، باز آمدن، برگشتن و بازگشتن مرد به سوی زن مطلقه آمده است؛ معین، محمد، پیشین، ص ۱۶۴۰٫ ↑

 

  • همان، ص ۲۲۳۰٫ ↑

 

  • محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۳۸٫ ↑

 

  • شعرانی، ابوالحسن، تبصره المتعلمین فی احکام الدین (ترجمه و شرح)، ج ۲، تهران: منشورات اسلامیه، چاپ پنجم، ۱۴۱۹ ه‍ ق، صص ۵۶۷-۵۶۶٫ ↑

 

  • طلاق سنی دو اصطلاح دارد: یکی اعم در مقابل بدعی و دیگر اخص مقابل عدی، همان. ↑

 

  • این مواد عبارت‌اند از:
    ماده ۱۰۲۹ ق.م: «هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقودالاثر باشد، زن او می‎تواند تقاضای طلاق کند. در این صورت، با رعایت مادۀ ۱۰۲۳ حاکم او را طلاق می‏دهد».
    ماده ۱۱۲۹ ق.م: «در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه، زن می‎تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم شوهر او را اجبار به طلاق می‎نماید. همچنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه».
    ماده ۱۱۳۰ ق.م: «درصورتی‌که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‎تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند، چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‎تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و درصورتی‌که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‎شود …». ↑
جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

 

 

  • عده در لغت به معنای شمار، شماره، ایام حیض زن و مدتی که زن پس از طلاق یا فوت شوهر نباید شوهر کند، ج عدد؛ معین، محمد، پیشین، ص ۲۲۸۵٫ ↑

 

  • محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۴۷٫ ↑

 

  • ماده ۱۱۵۰ ق.م: «عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی‎تواند شوهر دیگر اختیار کند». ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، پیشین، ص ۴۳۹٫ ↑

 

  • همان. ↑

 

  • امامی، سید حسن، پیشین، ج ۵، ص ۹۶٫ ↑

 

  • لتعرف برائه رحمها من الحمل او تعبّداً؛ وجدانی فخر، قدرت الله، الجواهر الفخریه فی شرح الروضه البهیه، ج ۱۳، قم: انتشارات سماء قلم، چاپ دوم، ۱۴۲۶ ه‍‌ ق، ص ۹۱٫ ↑

 

  • ماده ۱۱۶۵ ق.م: «طفل متولد از نزدیکی به شبهه فقط ملحق به طرفی می‌شود که در اشتباه بوده و درصورتی‌که هر دو در اشتباه بوده‌اند ملحق به هر دو خواهد بود».
    ماده ۱۱۶۶ ق.م: «هرگاه به‌واسطۀ وجود مانعی نکاح بین ابوین طفل باطل باشد نسبت طفل به هریک از ابوین که جاهل بر وجود مانع بوده مشروع و نسبت به دیگری نامشروع خواهد بود. در صورت جهل هر دو، نسب طفل نسبت به هر دو مشروع است». ↑

 

  • ماده ۱۰۹۹ ق.م: «در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی، زن مستحق مهرالمثل است». ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، پیشین، ص ۴۴۰٫ ↑

 

  • همان، ص ۴۴۱٫ ↑

 

  • ماده ۱۱۵۵ ق.م: «زنی که بین او شوهرش نزدیکی واقع نشده و هم‌چنین زن یائسه، نه عدّه طلاق دارند و نه عدّه فسخ نکاح، ولی عدّه وفات در هر دو باید رعایت شود». ↑

 

  • شعرانی، ابوالحسن، پیشین، ص ۵۷۳‌. ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، پیشین، ص ۴۴۱٫ ↑

 

  • محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۵۸٫ ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، تهران: دانشگاه تهران، چاپ هشتم، ۱۳۵۷، ص ۳۰۷٫ ↑

 

  • بهجت، محمدتقی، جامع المسائل، ج ۴، قم: دفتر معظم له، چاپ دوم، ۱۴۲۶ ه‍ ق، ص ۱۶۴٫ ↑

 

  • بقره/ ۲۳۴٫ ↑

 

  • قرآن کریم (ترجمه ابوالفضل بهرام‎پور)، ص ۳۸٫ ↑

 

  • فیاض، محمد اسحاق، رساله توضیح المسائل، قم: انتشارات مجلسی، چاپ اول، ۱۴۲۶ ه‍ ق، ص ۵۷۶ و محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۶۰٫ ↑

 

  • امامی، سید حسن، پیشین، ج ۴، ص ۲۵۱٫ ↑

 

  • ماده ۱۱۵۲ ق.م: «عدّه فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای آن در مورد نکاح منقطع در غیرحامل دو طهر است مگر اینکه زن با اقتضای سن، عادت زنانگی نبیند که در این صورت چهل و پنج روز است». ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، پیشین، ص ۴۵۴٫ ↑

 

  • ماده ۱۱۵۳ ق.م: «عدّه طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای آن در مورد زن حامله تا وضع حمل است». ↑

 

  • کاتوزیان، ناصر، پیشین، ص ۴۵۴٫ ↑

 

  • abode, residence. ↑

 

  • سکونت به معنای اقامت کردن، مسکن گزیدن، منزل کردن، وقار و آرامش آمده است. معین، محمد، پیشین، ص ۱۹۰۲٫ ↑

 

  • کلمۀ مسکن در لغت به معنای جای باشیدن و خانه، منزل و بیت، جای سکونت و مقام و جای آرام آمده است؛ همان، ج ۳، ص ۴۱۱۴٫ ↑

 

  • بهجت، محمد تقی، پیشین، ص ۱۷۳٫ ↑

 

  • «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لاَ یَحِلُّ لَکُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّسَاءَ کَرْهاً وَ لاَ تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَیْتُمُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ یَأْتِینَ بِفَاحِشَهٍ مُبَیِّنَهٍ وَ عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ کَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَی أَنْ تَکْرَهُوا شَیْئاً وَ یَجْعَلَ اللَّهُ فِیهِ خَیْراً کَثِیراً». ↑

 

  • عن الحسین بن زید، عن الصادق، عن آبائه علیهم السّلام عن النبی صلّی اللّه علیه و آله فی حدیث المناهی (حدیثی است که در آن نهی‌های متعدّدی آمده است) قال: و نهی أن تخرج المرأه من بیتها بغیر إذن زوجها فإن خرجت لعنها کل ملک فی السماء و کلّ شی‌ء تمرّ علیه من الجنّ و الإنس حتّی ترجع إلی بیتها؛ صدوق، محمد، من لا یحضره الفقیه، ج ۴، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ دوم، ۱۴۱۳ ه‍ ق، ص ۶٫ ↑

 

  • عن جعفر بن محمد، عن آبائه علیهم السّلام فی وصیّه النبی صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام قال: یا علی لیس علی النساء جمعه و لا جماعه … و لا تخرج من بیت زوجها إلّا بإذنه فإن خرجت بغیر إذنه لعنها اللّه عزّ و جلّ و جبرئیل و میکائیل؛ حر عاملی، محمد بن حسن، پیشین، ج ۲۰، ص ۲۱۲٫ ↑

 

  • علی بن جعفر فی کتابه عن أخیه قال: سألته عن المرأه أ لها أن تخرج بغیر إذن زوجها؟ قال: لا؛ همان، ص ۱۵۹٫ ↑

 

  • عن عبداللّه بن عمر قال: رأیت امرأه أتت إلی النبی و قالت: یا رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ما حقّ الزوج علی زوجته قال: حقّه علیها أن لا تخرج من بیتها إلّا بإذنه فإن فعلت لعنها اللّه و ملائکه الرحمه و ملائکه الغضب حتّی تتوب أو ترجع؛ مکارم شیرازی، ناصر، کتاب النکاح، ج ۶، قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب علیه السلام، چاپ اول، ۱۴۲۴ ه‍ ق، ص ۱۲۱٫ ↑

 

  • قرآن کریم (ترجمه ابوالفضل بهرام‎پور)، ص ۳۶٫ ↑

 

  • همان، ص ۵۵۸٫ ↑

 

  • همان، ص ۵۵۹٫ ↑

 

  • محقق داماد، سید مصطفی، پیشین، ص ۴۷۰٫ ↑

 

  • جعفری لنگرودی، محمد جعفر، پیشین، ش ۲۸۲، ص ۲۴۵٫ ↑